کد خبر: 16255
ف
امروز علم با جامعه بیگانه است/ با یک نوع آشوب فکری مواجه هستیم
عماد افروغ در نشست نقد و بررسی کتاب «ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران» با بیان اینکه شواری عالی انقلاب فرهنگی باید متولی معرفت شناسی شود، گفت: امروز علم بیگانه با جامعه است.

به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست نقد و بررسی کتاب «ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران» نوشته عماد افروغ روز گذشته با حضور نویسنده کتاب و مهدی گلشنی و اسماعیل خلیلی در خبرگزاری ایکنا برگزار شد.

در ابتدای این نشست عماد افروغ در مورد نگارش این کتاب گفت: باید بپذیریم که واقعیت های جامعه ما معطوف به ایده هاست و بخشی از واقعیت ها را همین ایده ها تشکیل می دهند.

وی ادامه داد: من در دوران تحصیل مباحث روش شناسی را سطحی یافتم. پس از مدتی دانشگاه های ما سر از هرمنوتیک در آورد که آن هم مرا قانع نکرد. تا اینکه با رئالیسم انتقادی آشنا شدم. یک نحله جدید با مبنای جدیدی که هستی شناسی بر معرفت شناسی تقدم داشت.

وی افزود: رئالیسم انتقادی سه مرحله داشت. مرحله اولیه، مرحله دیالیکتیکی و مرحله فراواقعیت که سعی کردم این سه فاز فکری به ایران منتقل شود. من توانستم رئالیسم انتقادی را حداقل در روش شناسی تبیین کنم.

آسیب نهادی معلول معرفت شناسی است

افروغ گفت: آنچه من می خواهم در این کتاب بگویم مربوط به آسیب های نهادی دانشگاه است. من اگر مرارتی کشیده ام، این لازمه مواضع من بوده است. حرف تازه زدن بدون هزینه نیست. ساختار، حرف نو و انتقادی را نمی پذیرد.

وی اظهار کرد: احساس کردم آسیب نهادی معلول معرفت شناسی و مترتب با آن است.

وی ادامه داد: انتقادی ترین نظریات(منهای رئالیسم انتقادی) خدا در آن جایی ندارد و گم است. این نشان می دهد که همه تحت تاثیر الحاد بوده اند.

در ادامه این نشست مهدی گلشنی به بیان دیدگاه های خود در مورد این کتاب پرداخت. وی گفت: من این کتاب را خواندم و در هیچ موردی با آن اختلاف نظر نداشتم. من نیز از دریچه فیزیک به همین راه رسیده ام.

وی ادامه داد: قسمتی از کتاب که خیلی موثر است و باید بر آن تاکید شود ناهنجاریی هایی است که در آموزش عالی ما و محیط علم ما وجود دارد.

وی افزود: به نظر من برداشت کنونی از اینکه علم چیست؟ یک برداشت انحرافی است. یونانیان قدیم هدفشان از علم فهمیدن طبیعت بود. در جهان اسلام هدف از علم فهمیدن طبیعت به عنوان فهم آثار الهی و همچنین استفاده از امکاناتی بود که خدا برای انسان فراهم کرده است. در قرون وسطی و علوم جدید نیز همین دیدگاه حاکم است.

الان پروژه های علمی صرف قدرت و ثروت می شود

گلشنی اظهار کرد: در قرن نوزدهم بحث قدرت و ثروت هم اضافه می شود و الان پروژه های علمی صرف قدرت و ثروت می شود. در محیط ما کسب علم نه به جهت فهم طبیعت بود و نه به جهت کسب قدرت و ثروت، که اگر چنین بود الان وضع ما اینطور نبود.

وی افزود: ما با یک نوع آشوب فکری مواجه هستیم. متاسفانه برخی جنبه های مثبت غرب را مورد توجه قرار ندادند و هر ادای زشتی را از غربی ها اقتباس کردند.

وی ادامه داد: باید گفت عماد افروغ دستش را روی یک سری نکات کلیدی گذاشته است که من در این جلسه بر روی آنها تاکید می کنم. متاسفانه هیچ دستگاهی به دنبال حل این مسائل نیست.

گلشنی گفت: موضوع اول بیگانگی دست اندرکاران نظام آموزشی با معرفت شناسی است. باید گفت دانشگاه های ما بر اساس الگوی دانشگاه های غرب بنا شده است اما الان دانشگاه های غربی تغییر کرده اند ولی هنوز هم نگاه ابزاری حاکم بر محیط ماست و نجات ما را در مهندسی می دانند.

وی افزود: موضوع بعدی آگاهی از انتقادات خود غربی ها نسبت به غرب است. الان معیارهای ما کمی شده است. تجدیدنظری که غرب کرده این است که معیار مقاله درست نیست و تعداد ارجاعات و اسم مجله و... نمی تواند معیار خوبی باشد بلکه باید محتوا را دید. تعداد مقالات موضوعیت ندارد این ملاک ها اشتباه است.

نمی شود معیارهای مهندسی را برای علوم انسانی پیاده کرد

وی ادامه داد: بحث بعدی این است که فقدان شناخت از مباحث مربوط به چیستی علم و جامعه شناسی علم باعث شده کسانی که ورودی در این موضوع ندارند در آن وارد شده و با سیاست گذاری خود سدی برای راه توسعه شوند. باید گفت نمی شود معیارهای مهندسی را برای علوم انسانی پیاده کرد.

این استاد دانشگاه گفت: مسئله بعدی موضوع پوزیتیویسم است. فیزیکدانان تراز اول می گویند پوزیتیویسم برای علم مضر است و آن را کاملا رد می کنند و می گویند علم را عقب می اندازد ولی الان در دانشگاه های ما هنوز پوزیتیویسم حاکم است.

وی افزود: در کشور ما نگاه ابزاری به فرهنگ وجود دارد و از وجوه معنایی آن غفلت می شود. فرهنگ در محصولاتی که به اسم مهندسی فرهنگی بیرون آمده جایگاهی ندارد.

وی ادامه داد: موضوع بعدی مسئله وقف است. چرا در گذشته مردم مدرسه وقف می کردند ولی امروز این امر رخ نمی دهد؟ در گذشت آن علم ریشه در زیست جهان و زندگی روزمره مردم داشت ولی الان ندارد. دانشگاه هایی مانند کمبریج، هاروارد و... با سیستمی مانند وقف اداره می شوند.

برنامه ریزی علوم انسانی توسط علوم ابزاری انجام می شود

گلشنی گفت: بحث بعدی این است که برنامه ریزی علوم انسانی توسط علوم ابزاری انجام می شود و شاخص ارزیابی توسط علوم ابزاری تعیین می شود. شأن علوم انسانی در محیط ما معلوم نیست و جایگاهی ندارد. فقدان فرهنگ باعث می شود که هویت ما ضعیف شود و برای این بیگانگی باید از دبستان شروع به کار بکنیم.

وی افزود: می گویند فرد برای ارتقا باید در مجلات علمی پژوهشی مقاله داشته باشد، این نمی تواند تنها معیار باشد. مقاله های بسیاری هستند که ارزش علمی ندارند و مقالاتی با ارزش علمی زیاد وجود دارند که در چنین  مجلاتی چاپ نشده اند. لذا مقالات باید توسط اساتیدی که ذی نفع نیستند مورد ارزیابی قرار بگیرد.

ما هویت ایرانی و ملی خود را نمی شناسیم

وی در پایان گفت: بحث بعدی این است که ما هویت ایرانی و ملی خود را نمی شناسیم. یکی از کارویژه های دانشگاه این است که باید انتقال دهنده فرهنگ از نسل گذشته به نسل جدید باشد. طرح این مباحث برای جامعه ما خیلی مهم است.

در ادامه این نشست اسماعیل خلیلی به نقد کتاب «ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران» پرداخت. وی در ابتدای سخنانش گفت: سخنان افروغ واجد دعاوی اصیل در مورد امر جدی هستند و حتی بیش از آن، درباره امور حیاتی است.

وی ادامه داد: افروغ در این کتاب از فقدان این متن می گوید ولی نمی گوید که این بی اهمیتی از کجا ناشی شده است. زمینه ها و علل وضعیت مورد اشاره بیان نشده است.

وی اظهار داشت: انتظار بنده این بود که به جامعه شناسی علم پرداخته شود. اینکه نهایتاً مجموعه معارفی که امروز به غلط علم تلقی می کنیم از کجا ناشی شده است.

وی افزود: هر امر اجتماعی صرف نظر از اینکه درست باشد یا غلط، کسی را بر صدر و کسی را بر ذیل می نشاند. این مسئله روشن نشده است که در این وضعیت، ذی نفع کیست؟ حرف آقای افروغ این است که گویی کسانی به دانشگاه پا می گذارند که فاقد آن همت اند و برای جبران کسر همت خویش در این بازی دروغین درگیر می شوند.

خلیلی گفت: کتاب مشحون از نقاطی است که می توانست فراتر از پارادایم انتقادی محل تقریر معرفت شناسی و جامعه شناسی معرفت عماد افروغ باشد. جاهای بسیاری از کتاب را می بینم که در آستانه شأن تاسیسی است و افروغ باید تکلیف هستی شناسی و معرفت شناسی خود را بیان می کرد. آن است که تشنگان بیشتری خواهد داشت. لذا من در این کتاب معرفت شناسی آقای افروغ را ندیدم و در آنجا که باید رئالیسم دکتر افروغ تأسیس می شد، بیان نشده است.

باید بیان می شد که ایران چیست و ایران کجاست

وی ادامه داد: در این کتاب باید بیان می شد که ایران چیست و ایران کجاست. وقتی به کرات از ضمیر «ما» استفاده کرده اید، این «ما» ارجاع به چه کسی می کند؟ به گمان این مسئله از آن نقاط بحرانی است که محل اصلی مناقشه است که چه کسی محق است؟

وی افزود: خود ایران کجاست و خود «من» عماد افروغ چه کسی است؟ بر این باور هستم که شما به عنوان مولف دارید درک خود را از این مسئله حادی که گریبان گیر ماست بیان می کنید.

وی گفت: گمان می کنم یکی از نقاط مفقوده در این اثر تاریخ و تکوین است. نحوه تکوین این مسئله روشن نیست و چه چیزی باعث شد که به اینجا برسیم؟

خلیلی اظهار داشت: درباره زبان آقای افروغ در این کتاب باید بگویم در نقاط بسیاری از نحو زبان فارسی عدول می شود. در این کتاب به امر زبان اشارات درخوری شده است.

وی افزود: الان زبان حاشیه زبان قالب بر زبان فارسی است. افروغ التزام نوعی فرهیختگی در ساحت های علم را آشکار می کند و این فرهیختگی در زبان کنونی فارسی ممکن نیست و مورد ستیز قرار می گیرد و این زبان ضد اندیشه عمل می کند.

زبان حاشیه زبان قالب است

وی در پایان گفت: انقلاب اسلامی باید فرهیختگی خویش را به وجود می آورد. فرهیخته ای باید زبان انقلاب را به وجود بیاورد که ذیل آن فکر کنیم، و این امر امکان پذیر نشده و زبان حاشیه زبان قالب است. لذا خوب بود به زبان اثر جدی تر پرداخته شود.

عماد افروغ در پایان این نشست به برخی از اظهارت مطرح شده پاسخ داد. وی گفت: جای ریشه یابی عقیدتی و اجتماعی به لحاظ تاریخی در این اثر خالی بود که من این موضوع را در آثار دیگر پیگیری کرده ام.

وی ادامه داد: وقتی ما در ساختار رسمی کشور جایی به عنوان شورای عالی انقلاب فرهنگی تعریف می کنیم، این شورا باید متولی معرفت شناسی شود. شورای عالی انقلاب فرهنگی به آنچه که باید بپردازد، نپرداخته است. امروز علم بیگانه با جامعه است.

وی افزود: من بیش از آنکه به دنبال افراد مقصر بگردم به دنبال جریان ها و ساختارهای مقصر گشته ام. باید گفت در ایران هرچه انسان فاعلیتش بیشتر می شود موانع او نیز بیشتر می شود. بخشی از این آسیب می تواند به تلقی ما از تمدن بازگردد.

وی ادامه داد: من مبانی فلسفی انقلاب اسلامی را در کتاب جداگانه ای مورد بررسی قرار داده ام و آنچه در مورد انقلاب اسلامی نوشته ام برگرفته از تفکر امام(ره) است که عقبه آن را در ملاصدرا جستجو کرده ام. اما اینکه بگوییم آنچه در جمهوری اسلامی رخ می دهد مطابق با انقلاب است، اینگونه نیست. اگر هویت دینداری ما ایرانیان نبود هیچگاه انقلاب اسلامی پیروز نمی شد.

افروغ در پایان گفت: ما حتی باید به زبان بومی توجه داشته باشیم. آنهایی که بحث تقدم زبان بر خود و بر هستی را مطح می کنند، بنده با آنها مخالفم.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

ابزاری برای محافظت از تجهیزات نظامی در برابر حمله‌های الکترومغناطیسی

کاهش سرعت هوشمندسازی تهران با موازی کاری

دیدار استاد دانشگاه تهران با مسئولان آکادمی علوم جهان

برگزاری هر نوع آزمون در دوره ابتدایی ضد تربیتی است

ایلان ماسک : هیچکس حق نظارت بر توییت‌هایم را ندارد

نسخه جدید مرورگر اج از ایکس باکس وان و افزونه‌های کروم پشتیبانی خواهد کرد

ثبت نام کاندیداهای شورای صنفی دانشگاه تربیت مدرس آغاز شد

آزمون دانشنامه تخصصی پزشکی از سال ۹۸ دوبار برگزار می شود

اعلام نتایج نهایی آزمون استخدامی ۸ دستگاه اجرایی

سرفصل دروس رشته مدیریت خانواده بررسی شد

اعلام جزئیات آزمون فراگیر ارزیابی مهارتهای زبان عربی دانشگاه آزاد

با مادر برنامه‌نویسی کامپیوتری آشنا شوید

آزمایش ناوبری خودران پشت چراغ‌ راهنمایی و میادین

قطب‌های علمی متناسب با ظرفیت هر منطقه ایجاد شود

راه «عمره» باز می‌شود؟

رویایی که به دست جوانان ایرانی به واقعیت پیوست

کارلوس کی‌روش در جشن قهرمانی رویورپلاته! +عکس

صفحه دختر حاشیه ساز اینستاگرام بسته شد

سلبریتی‌های مهربان و زیبا دنیا را از دست ما در می آورند

دختربچه سوری که بدون پا متولد شده بود از این پس راه می‌رود+ عکس

بحران دریای مرده پلاستیکی در بام جهان

کارگران امسال چقدر عیدی می‌گیرند؟

قلعه‌نویی: فغانی شده قلدرخان فوتبال ایران!

جک دورسی به نادیده گرفتن قتل‌عام و نسل‌کشی مسلمانان در میانمار متهم شد

صدور دانشنامه و ریزنمرات فارغ التحصیلان دانشگاه آزاد در کمتر از یک هفته

در چه شرایطی دانشگاه‌ها استقلال مالی دارند؟

دختر برج ساز با همدستی راننده‌اش، پدرش را کشت

غلبه مهارت‌های تست زنی به جای فهم درست کتاب‌های درسی

چراغ سبز فیفا به میزبانی ایران در جام جهانی ۲۰۲۲

تماشای فوتبال سر جلسه امتحان! +عکس

دستگیری ۵ سارق با بیش از هزار فقره سرقت در تهران

حمله اینستاگرامی کاپیتان تیم بانوان سپاهان به فغانی +عکس

این سلفی جان زن جوان را گرفت +عکس

پیام‌ تسلیت بازیگران برای درگذشت همسر زیبا بروفه؛ از مهناز افشار تا بهنوش بختیاری و رامبد جوان

گریم متفاوت لیلا بلوکات در سریال «هشتگ خاله سوسکه» +عکس

اختلاف طارمی و تراکتور بر سر یک بند

یک بازیکن خارجی نام آشنا در رادار استقلال

سریالی که با درگذشت پیام صابری همسر زیبا بروفه نیمه‌تمام ماند + عکس

تغییرات آب و هوایی انسان ها را احمق‌تر می‌کند

ایران یکه تاز علم رباتیک در منطقه

ژاکت هوشمندی که نمی‌گذارد گوشیتان را جا بگذارید

میز تحریر هوشمند با شارژر بی سیم و ۳ نمایشگر ساخته شد

عصای کم وزن، ضدزنگ و قابل شستشو در کشور ساخته شد

تشخیص سریع و ارزان غذای فاسد با نانو حسگرهای محققان

رقابت ۱۹۵ هزار نفر در کنکور دکتری ۹۸/آمار نهایی ثبت نام اعلام شد

۲۵ آذر آخرین فرصت ثبت نام در کنکور ارشد ۹۸

ایجاد دارالترجمه رسمی در دانشگاه آزاد/ ارائه ریز نمرات در ۲۰دقیقه

هوش مصنوعی که بازی شطرنج یاد می‌گیرد!

دانشگاه آزاد تا سال آینده در تهران ساختمان پراکنده ندارد

بهترین زمان انتقال مفاهیم محیط زیستی دوران کودکی است

قانون بازنشستگان در دانشگاه ها اجرا شد

علوم حوزوی باید پیشران تحول در علوم انسانی باشند

شرکت ۵۲ هزار نفر در آزمون فراگیر ارشد

جیپ گلادیاتور ۲۰۲۰ سری موپار معرفی شد

آیا معمای مثلث برمودا حل شده است؟

ارایه مفاهیم بنیادین زبان هایدگر در واژه‌نامه هایدگر

ناسا : فضایی ها احتمالا از زمین دیدن کرده اند

آغاز به کار دوباره پلیس نامحسوس در بزرگراه‌ ها؛ سراتو در کنار مگان و مرسدس بنزهای نامحسوس

جایگاه بیت المال از منظر امیرالمؤمنین(ع)

شیوه‌ای منحصربه فرد برای شناسایی کم خونی

بازیکن معروف استقلال به دنبال کریم باقری شدن

احتمال محاکمه و زندانی شدن ترامپ

سرنوشت عجیب ۳ نفری که دوست شان را بخاطر سوء‌ظن به تجاوز کشتند

ماشین عروس عجیب و غریب در کرمان +عکس

سرویس مدارس به کلاس درس با نشاط تبدیل می شود

عکس دیده نشده از پایان بازی جنجالی پرسپولیس و سپاهان

شرط عجیب یک شهید برای ازدواج

رقیب عشقی آنقدر برای جوان متاهل پاپوش درست کرد تا همسرش را طلاق داد

راه‌اندازی یک اتاق ویژه در مدارس از اول بهمن

اقدام کم‌سابقه دختر پوتین + عکس

اعلام نتایج تکمیل ظرفیت دکتری علوم پزشکی تا پایان آذرماه

مسمومیت تربیتی نظام آموزشی با تبلیغات کتب کمک درسی در صدا وسیما

واکنش سخنگوی وزارت بهداشت به احضار مهناز افشار

جوان‌سازی پوست با سلول‌های فیبروبلاست در کشور

10 دسامبر؛ زادروز مردی که به کتابخانه‌ها نظم داد

جای خالی پرداخت به سربازی اجباری و تبعیض علیه مردان

۲۴ زن قدرتمند جهان در سال ۲۰۱۸ + تصاویر

تیپ خاص سحر قریشی در یک منطقه گرمسیر +عکس

فوتبالیست‌های زن افغان؛ از بازی در خیابان تا درخواست‌های غیر اخلاقی

ناامن‌ترین دانشگاه جهان برای دختران +عکس

علت واقعی درگذشت همسر زیبا بروفه اعلام شد

تفریح لاکچری سید احمد خمینی حاشیه ساز شد +عکس

محصول جدید ایران خودرو برای عرضه به نمایندگی ها معرفی شد + عکس

انتشار تصویر تروریستی که خود را در چابهار منفجر کرد

صحنه تصادف در جاده رامسر در سال ۱۳۱۲ +عکس

نوجوان ۱۷ ساله در استادیوم ورزشی خود را حلق آویز کرد

صبحانه در دمای منفی ۷۰ درجه +عکس

واکنش تند خواهر رونالدو به عدم اهدای توپ طلا به برادرش! عکس

مونالیزای واقعی پیدا شد! + عکس

ماجرای یک عکس معروف

ورودی اصلی ستاد فرماندهی ناجا در چابهار +عکس

جنجال یک فوتبالست در سعادت آباد!

دستگیری یک فوتبالیست معروف از داخل تانکر آب! +جزئیات

پسر ۱۹ ساله با ضربات چکش پدرش را کشت و جنازه او را آتش زد

چراغ سبز فیفا به میزبانی ایران در جام جهانی ۲۰۲۲

داور جنجالی بازی ایران و عراق سرانجام سکوتش را شکست

تذکر به خندوانه به خاطر دعوت این خواننده!

«برگر خاویار» ۲۵۰ هزار تومانی در لواسان +عکس

جدایی دو بازیکن سرشناس از استقلال قطعی شد

چرا به چابهار حمله تروریستی شد؟ +عکس

دستگیری مردی مرموز با ۵۰ اسکلت انسان در ایستگاه راه آهن +عکس

عکس دیده نشده از پایان بازی جنجالی پرسپولیس و سپاهان

لغو پیامک های تبلیغاتی ایرانسل و همراه اول

عملیات ساخت بزرگترین مجتمع تجاری، فرهنگی و ورزشی غرب تهران از سر گرفته شد

نگاهی به آخرین قیمت خودرو در بازار تهران + جدول

انتقاد اشکان خطیبی از پخش مجدد یک برنامه +عکس

شرایط فروش فوری محصولات ایران خودرو +عکس

گیاهی که 20 برابر لیمو ویتامین سی دارد

ماشین عروس عجیب و غریب در کرمان +عکس

دیدار عاشقانه منصوریان و برانکو در استادیوم آزادی+عکس