کد خبر: 17993
ف
شماره بیستم فصلنامه سیاست متعالیه منتشر شد
فصلنامه علمی ـ پژوهشی سیاست متعالیه، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۷ وابسته به انجمن مطالعات سیاسی منتشر شد.

به گزارش شبکه علمی ثریا، خلاصه مقالاتی که در شماره ۲۰  فصلنامه سیاست متعالیه  منتشر شده بدین شرح است:

از دانش تا حکمت: یک نگرش اسلامی تألیف مهدی گلشنی استاد دانشگاه صنعتی شریف

پیشرفت‌هایی که در دویست سال گذشته در علوم فیزیکی و زیستی حاصل شده، شناخت ما از جهان را به‌ نحو بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. همچنین، پیشرفت در ابعاد کاربردی علم، توان زیادی برای استفاده از طبیعت و کنترل اذهان بشری، به‌ انسان بخشیده است. اما نتایج علم و فناوری برای بشر، هم سودمند و هم زیان‌بخش بوده است؛ برای مثال، دانش علمی و فنی، وسایل رفاه بشری را بیشتر کرده و استاندارد حیات را به‌طور چشمگیری بالاتر برده است، اما از سوی دیگر، این دانش برای نابودی انسان‌ها و تخریب محیط زیست نیز به‌کار رفته است، و سنگینی شرور آینده بشریت را تهدید می‌کند.

به نظر ما بروز این شرور ناشی از جدایی دانش از حکمت است و  ریشه آن را در حاکمیت جهان‌بینی سکولار بر جوامع علمی معاصر است. امروزه، اولویت تحقیقات علمی بر تأمین امیال جوامع علمی یا قدرتمندان است، و جدایی دانش از حکمت باعث ایجاد اضطراب، عدم احساس امنیت، و تضعیف اخلاق و معنویت شده است. عالمان معتقد به‌ این جهان‌بینی، به ‌نتایج کار خود قانع‌اند و فراموش می‌کنند که علم باید در خدمت انسان‌ها باشد، نه وسیله استثمار آن‌ها. اما در یک زمینه خداباورانه، علم همراه با حکمت است و برای حل مسائل بشری و جوامع انسانی به‌کار می‌رود؛ هدفی که رضایت خداوند و سعادت بشر در آن است. در این بینش، طبیعت، ودیعه الهی تلقی می‌شود که بشر وظیفه دارد آن را حفظ کند. پس همه برنامه‌های مربوط به پیشرفت‌های علمی و فناورانه باید با نظم خدادادی هماهنگی داشته باشد و نیازهای مشروع افراد بشر و جوامع انسانی را برآورده کند.

اسباب و عوامل سعادت در آرای فارابی، ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی به قلم مرتضی یوسفی‌راد استادیار گروه فلسفه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

فارابی، ابن سینا و خواجه نصیرالدین طوسی در چارچوب علل اربعه و در پرسش از اینکه سعادت چگونه تحصیل می‌شود، آیا تحصیل آن متوقف بر وجود زمینه‌ها و علل و اسباب بیرونی (بیرون از نفس انسان) است، یا با وجود زمینه‌های درونی مثل تهذیب نفس به اسباب بیرونی نیاز نمی‌شود؟ در پاسخ، آنان تحصیل آن را متوقف بر وجود علل و اسباب بیرون از نفس آدمی یعنی اسباب مدنی می‌کنند. آنان سعادت را با ابعاد اجتماعی انسان و نظام سیاسی گره می‌زنند و تحصیل آن را از طریق نظام سیاسی مطلوب فاضله و با همکاری و تعامل افراد مدنی با یکدیگر بر مبنای حکمت و شریعت ممکن و دست‌یافتنی می‌دانند و از فلسفه‌های سیاسی درون‌گرا که سعادت انسان را از طریق اسباب و عوامل صرفاً فردی یا معنوی و اُخروی دنبال می‌کنند، فاصله می‌گیرند و با هدف رسیدن به آن به تجویز نوعی از نظام سیاسی با عنوان «مدینه فاضله» برمی‌آیند که مهندسی و معماری آن بر دستیابی و تحصیل سعادت فردی- جمعی، مادی – معنوی و دنیایی- اُخروی طراحی شده باشد.

جایگاه آزادی اندیشه در مکتب اصول فقه امام خمینی  به عنوان مبنای آزادی سیاسی به قلم سیامک جعفرزاده استادیار گروه فقه و حقوق دانشگاه ارومیه، ابراهیم علی عسگری دانشجوی دکتری دانشگاه ارومیه، سید حسن ابوصالح مربی گروه معارف اسلامی دانشگاه ارومیه و نجمه ضرابیان کارشناسی‌ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان

امام خمینی از فقها و اصولیون برجسته معاصر است و به ‌عنوان بنیان­گذار انقلاب اسلامی نظرهای ایشان همواره مورد توجه و مطالعه محققان داخلی و خارجی بوده، و تحقیق و مطالعات فراوانی در آثار و نظرات امام خمینی پیرامون آزادی اندیشه صورت گرفته است، اما در این زمینه هیچ­ گونه مطالعه­ای در دروس اصول فقه ایشان انجام نگرفته است، در حالی که عقل از منابع استنباط احکام و مباحث اصلی علم اصول فقه است.

پرسش اصلی مقاله حاضر این است که آزادی اندیشه در دروس اصولی امام خمینی چه جایگاه و منزلتی دارد؟ هدف مقاله اثبات وجود مبانی و اصول آزاداندیشی در حد متعالی عقلانی در دروس اصولی امام است. برای تحقق این هدف روش تحقیق توصیفی- تحلیلی به‌کار گرفته شد. نتایجی استنباطی عبارتند از: ضمن تأیید آزادی اندیشه، برای درست اندیشیدن نیز راهکارها، اصول و قواعدی ارائه می‌کند. اعطای اختیارات گسترده به عقل و آن را یکی از منابع استنباط به شمار آورده و برای عقل و بنای عقلا سهم شایان توجهی در استنباط قائل است.

تبیین رابطه دولت و جامعه در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) نوشته رشید رکابیان استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی

این تحقیق رابطه دولت و جامعه را در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) تببین می‌کند. بنابراین، پرسش این است که رابطه دولت و جامعه را در اندیشه امام خمینی براساس چه ویژگی‌هایی و چگونه می‌توان تبیین کرد؟ درباره رابطه دولت و جامعه نظریه‌های مختلفی بیان شده است. این نظریه‌ها رابطه را براساس اقتدار دولت و جامعه یا ضعف دولت و جامعه بررسی کرده‌اند. در اندیشه امام برخلاف نظریه‌های مطرح‌شده، رابطه دوطرفه تعریف می‌شود و رابطه دولت و جامعه به صورت حمایتی، مشارکتی، همکاری‌جویانه، هدایت‌گری، دین‌گرایی، خدمتگزاری و جز آن تبیین می‌شود. از این رو، امتداد دولت بر اساس امتداد جامعه و بالعکس تعریف، مکمل، و لازم و ملزوم همدیگرند.

تحلیلی بر ماهیت نظریه ولایت فقیه امام خمینی نویسندگان فرهاد وفایی‌فرد کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و منصور میراحمدی استاد دانشگاه شهید بهشتی

نظریه ولایت فقیه امام خمینی یکی از نظریه‌های برجسته فقهای شیعه درباره نظام سیاسی در دوران غیبت است و به همین دلیل فهم ماهیت این نظریه از جنبه ثبات یا تحول، همواره مورد بحث نظریه­پردازان بوده است. پژوهش حاضر سعی دارد با نگاهی نو این مقوله را ارزیابی کند. در این شرایط معیاری برای فهم تحول یا ثبات یک نظریه مطرح می‌کند که عبارت است از ماهیت دانش فقه سیاسی به عنوان دانشی وابسته به فقه به لحاظ مبانی و روش و وامدار علم سیاست به لحاظ موضوع.

از سوی دیگر، مقاله حاضر با اتخاذ نکردن رویکردی عمومی، یکسان و کلی به همه جنبه­های نظریه ولایت فقیه امام، آن را ذیل عنوان کلی ثبات یا تحول نمی­برد، بلکه ضمن تفکیک سه جزء اصلی نظریه امام، یعنی شئون و اختیارات، شرایط و ویژگی­ها و مبنای مشروعیت ولی فقیه، سه جمع­بندی متفاوت از اجـزای این نظـریه ارائه می­دهد و «تکامل» را نیز به عنوان ضلع سوم – در کنار ثبات و تحول- مورد اشاره قرار می ­دهد.

علاوه بر این، نوشتار حاضر در بررسی مبنای مشروعیت ولی فقیه از دیدگاه امام، با تکیه بر نظریه «مجوزدهی»، از نقش مـردم در به فعلیت رساندن حکـومت فقـیه از دیدگاه ایشان سخن می­گوید و سعی می‌کند بیانی منطبق بر دیدگاه حقیقی ایشان ارائه دهد که از محتوایی مردمسالارانه برخوردار است.

صورت‌بندی تأثیر مناقشه کلامی سیاسی «قلمرو دین» بر رقابت‌های سیاسی جمهوری اسلامی ایران به قلم علی آقاجانی دکتری علوم سیاسی از دانشگاه باقرالعلوم(ع)

قلمرو دین یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های کلام سیاسی است که در نظام جمهوری اسلامی ایران مناقشات پیرامون آن در کنار سایر عوامل، تأثیر جدی بر رقابت‌های سیاسی گذاشته است. مقاله حاضر با بهره‌گیری از دیدگاه‌های دیوید ساندرز و با تکمیل و تصرف در آن، ابعاد این تأثیرگذاری را در چهار عرصه تغییر رژیم، تغییر حکومت، چالش‌های مسالمت‌آمیز و چالش‌های خشونت‌آمیز بررسی کرده است. البته بررسی تأثیر یادشده بر چالش‌های مسالمت‌آمیز محور اصلی است که به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم، و هریک به شکل حداکثری و حداقلی در ظرف مرام‌نامه‌ها، مواضع و رویکردها، تأسیس احزاب جدید و رخدادها قابل بیان است.

همچنین، با تقسیم‌بندی ادوار نظام جمهوری اسلامی مناقشه پیرامون قلمرو دین در چهار دوره تأسیس، تثبیت، سازندگی و اصلاحات و اصول‌گرایی از دیدگاه مهم‌ترین اندیشوران جریان‌های کلامی سیاسی متناظر با جناح‌های سیاسی بررسی شده است. از منظر مقاله حاضر ابعاد این تأثیرگذاری بر بسامانی و قاعده‌مندی یا بی‌قاعدگی رقابت‌های سیاسی نیز مؤثر بوده است.

در میان ادوار، سطح تنش و تنازع در دور دوم دولت سازندگی و دور نخست دولت اصول‌گرایی پایین‌تر و در دوره تأسیس، و دور اول اصلاحات و دور دوم اصول‌گرایی سطح تنش و تنازع در رقابت‌های سیاسی بالاتر است که با کاسته‌شدن یا افزایش حدت و شدت مناقشه قلمرو دین در کنار سایر عوامل ارتباط وثیقی دارد.

فقه سیاسی و الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت نوشته علی شیرخانی دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم و محمود ابراهیمی ورکیانی مربی دانشگاه سمنان

یکی از موضوعات محوری الگوی پیشرفت، مربوط به حوزه‌ سیاست است؛ فقه سیاسی نیز داعیه‌دار حل بسیاری از مسائل این حوزه است. در الگوی نظام سیاسی جمهوری اسلامی، باید این امکان فراهم شود که جایگاه فقه سیاسی بیشتر بررسی شود؛ زیرا جولانگاه مسائل نوپدید و حوادث واقعه است و استنباط‌های فقهی ناظر به عمل سیاسی می‌توانند تکلیف فرد مسلمان در زندگی سیاسی را تعیین کنند. این امر از سویی مستلزم توضیح شاخصه‌های الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت است.

مقاله حاضر برای ضابطه‌مندکردن الزامات شرعی زندگی سیاسی در عرصه‌های‌ داخلی و بین‌المللی، شاخصه‌های مورد نظر رهبر معظم انقلاب را مبنا قرار داده؛ و از سوی ‌دیگر، به ظرفیت‌های فقه سیاسی به منظور تأمین اصول لازم برای جهت‌گیری الگوی یادشده نیز توجه کرده است.

فرضیه مقاله حاضر این است که فقه سیاسی شیعه توانایی ارائه‌ الزامات شرعی مربوط به زندگی سیاسی براساس الگوی اسلامی – ایرانی پیشرفت را دارد. برای تأیید این مطلب، روش توصیفی – تحلیل به‌کار گرفته شده است. حاصل آنکه باید علاوه ‌بر اجتهاد «نقل‌محور»، بر اجتهاد «عقل‌محور» نیز تأکید شده و از فقه فردمحور به فقه جامعه‌محور گذر شود.

جواز جاسوسی برای نظام سیاسی در فقه شیعه تألیف سید علی اصغر علوی پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

جواز جاسوسی آثار فراوانی بر امنیت جامعه دارد و در نظام سیاسی اسلامی یکی از مباحث پردامنه و چالش‌برانگیزی است که در برخی محافل علمی مورد بحث و کنکاش قرار می‌گیرد، و هدف از آن حفظ نظام در برابر دشمنان و پاسداری از دستاورهای آن است. در راستای فرایند اداره مطلوب جامعه و رفع مشکلات امنیتی حکومت از سوی حاکم اسلامی، جاسوسی به مثابه یک رکن در نظام سیاسی نگریسته می‌شود و همه ادله نقلی و عقلی که می‌تواند پشتوانه جواز آن قرار گیرد، کنکاش می‌شود. البته اصل اولی عقلی عدم جواز تجسس در امور شخصی دیگران است، ولی جاسوسی به دلیل رعایت مصالح نظام سیاسی جایز، و گاهی واجب تلقی شده است. در نوشته حاضر با تجزیه‌وتحلیل ادله و ارزیابی جاسوسی، ضوابط و گستره آن از منظر فقه شیعه روشن می­شود.

فصلنامه علمی پژوهشی سیاست متعالیه، شماره ۲۰، بهار ۱۳۹۷ وابسته به انجمن مطالعات سیاسی با مدیرمسئولی منصور میراحمدی و سردبیری نجف لکزایی منتشر شد.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

عکس: شاسی بلند صورتی بنز در تهران!

پرنده «ابابیل» را تابه‌حال دیده‌اید؟ +عکس

عکس: توییت معنادار مهناز افشار درباره معلم‌ها

تصویر منتسب به جنازه مثله شده خاشقچی

حکم اعدام پزشک تبریزی نقض شد

تنبیه وحشیانه و غیر عادی دانش آموزان توسط معلم!

عکس: تیپ سفید و صورتی «الهام حمیدی»

آیت الله جنتی استعفا داد

مجری سرشناس تلویزیون زیر تیغ جراحی رفت +عکس

شرکت اپل هزار ساعت هوشمند اهدا می کند

عرضه آپدیت اندروید 9 برای دو گوشی نوکیا تایید شد

تصویری از قاب شفاف iphone Xr منتشر شد

اقدام بی سابقه هواوی در عرضه گوشی پرچمدار جدید خود

«مرسدس بنز S560e هیبریدی» معرفی شد +عکس

احتمال دیدار نامزد خاشقجی با دونالد ترامپ

رکود گریبان بازار لوازم جانبی موبایل را گرفت

حسن روحانی قوه قضائیه را تهدید کرده است! +عکس

انتشار نوآوری در شبکه های اجتماعی

امکان تازه برای مشمولان قبل از اعزام به سربازی

عرضه گیم‌ پلی فیفا موبایل

چه انتظاراتی از پلی استیشن 5 وجود دارد؟

۱۵درصد از پهنای‌ باند جهان به نتفلیکس تعلق دارد

تکذیب تخلیه سفارت ایران در ترکیه

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ مبارزه با آتش

فروش «وینچستر» در ۵ کیلومتری حرم مطهر رضوی!

سفارت ایران در ترکیه تخلیه شد

نصب خفن‌ترین اگزوز دنیا روی پراید!

حمله انتحاری به سفارت ایران در ترکیه

عکس: سلفی باران کوثری با دختران فوتسالیست

گاف‌های گل‌درشت برنامه‌های تلویزیون

کشته شدن یک کودک در تعقیب و گریز پلیسی

مصاحبه با «بلا حدید»؛ سوپرمدلی که محجبه شد +عکس

توضیحات پزشکی قانونی درباره پرونده «دنیا ویسی»

عکس: فرود مرگبار هواپیمای سبک میان مردم!

فیش حقوقی مدیری که حاشیه‌ساز شد +عکس

استوری بی ادبانه و عجیب بازیکن تیم ملی

تیغ جراحی در حین سزارین حادثه‌ساز شد +عکس

عکس: سندروم کاخ نشینی به شهر قم رسید!

باز هم شاهکار دیگری از شهرداری! +عکس

بلایی که مهناز افشار سر پدر دنیا ویسی آورد

ماجرای انتقادات خانم دانشجو و اخم شدید رئیس جمهور!

عکس: نحوه نشستن عجیب سخنگوی وزارت خارجه

آنچه از ایران نمی دانید +عکس

رونمایی از ربات تلگرامی خبرخوان اربعین

مراقب باشید موبایل تان نیاز به تعمیر پیدا نکند!

همکاری گوگل با چین علیه مسلمانان

اتصال تمامی مدارس کشور به شبکه ملی اطلاعات

تولید خودرو ۴۶ درصد کاهش یافت

«پراید ۱۱۱» چقدر ارزان شد؟

توهین و تهمت‌های دولت به منتقدان چند سال حکم دارد؟!

تصویب لایحه الحاق ایران به CFT در مجلس، عاقلانه است

ساعت‌های هوشمند و مودم‌ها در صف رجیستری

موتورسیکلت 200 میلیونی وسپا در ایران +عکس

قابل اعتماد ترین خودروی های الکتریکی جهان کدامند؟ +عکس

محبوب‌ترین برند و گوشی موبایل در ایران چیست؟

افشاگری دوست جمال خاشقجی درباره ناپدید شدن وی

خوشحالی «FATF» از اقدامات ایران

«کیم جونگ اون» بازی آمریکا را نخورد

سازوکار جدید واردات خودرو اعلام شد

چگونه اندروید بازار سیستم عامل‌ها را قبضه کرد؟

چند میلیون تلفن همراه در ایران فعال است؟

تعرفه اینترنت موبایل زیر قیمت است

ترامپ: خاشقچی مُرده باشد، عصبانی می‌شوم

۱۶ الی ۱۸ درصد اعضای هیات علمی را بانوان تشکیل می دهند

اخلاق دینی بیشترین پشتوانه را از نظر هستی‌شناسی دارد

منابع کنکور ۹۸ برای داوطلبان نظام قدیم اعلام شد

نتایج نهایی کنکور ۹۷ برای ۱۱ کدرشته خاص اعلام شد

چرا آمار را نمی‌فهمیم؟

دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان بهره‌مند می‌شوند

حفاظت ژله‌رویال از اسپرم‌ها در برابر اثرات مخرب نیکوتین

بحران امروز ریاضیات، کم‌اهمیت‌تر از بحران آب نیست

دانشگاه‌ها و مراکز علمی، پژوهشی از قانون سن بازنشستگی مستثنی هستند

آغاز پذیرش دانشجو بر اساس سوابق تحصیلی در دانشگاه پیام نور

نتایج نهایی ذخیره رشته‌های پزشکی دانشگاه آزاد اعلام شد

عکس: تیپ راحت ارغوان در پشت صحنه «دلدادگان»

شرط عجیب ازدواج زن مطلقه با پیرمرد با زخم بستر!

آزار دختر ۷ ساله با آب جوش

گرفتن سلفی روی بالکن، که منجر به مرگ زن شد!

جزئیات حمله اراذل و اوباش به معلم مضروب شیرازی

عکس: بازیگر خانم با چادر رنگی در حرم امام رضا(ع)

پسر بهرام شفیع: بی پدر شدم، خدا از آنها نگذرد!

گاف وحشتناک در اخبار صدا و سیما +عکس

باز هم بی سوادی رسانه ای «مهناز افشار» آشکار شد

تبلیغ لاکچری «نیکی کریمی» غوغا به پا کرد! +عکس

غش کردن پسر عاشق به خاطر مجری معروف!

خبرنگار صدا و سیما کتک خورد +عکس

عکس: فردی که در نمازجمعه به رییس جمهور توهین کرد

دیدار انصاریان و مونیکا بلوچی در میلان

عکس: سندروم کاخ نشینی به شهر قم رسید!

محصول جدید هیوندا مناسب برای بازار ایران +عکس

تصویری از مجازات وحشتناک به توپ بستن انسان در زمان قاجار

آمار نوزادان لاکچری که در تاریخ طلایی ۷مهر به دنیا آمدند

عشق و حال محسن افشانی در کیش +عکس

رئیس دانشگاه امام صادق (ع) تغییر می کند

قبولی مشکوک نمایندگان مجلس در مصاحبه دکترا

عکس: «بهاره رهنما» در حال تبلیغ برای دندانپزشکش

تصاویر جدید از همسر بشار اسد پس از شیمی‌درمانی

حال و روز اندوهناک خانواده زنده‌یاد شفیع در بیمارستان +عکس

دومین زن رونالدو را رسوا کرد +عکس

حساب میلیاردی یک زلزله‌زده +عکس

عکس: تهران گردی بازیگر خانم با تیپ اسپرت

عکس: آقازاده «داریوش ارجمند» در کنار همسرش

مجری معروف تلویزیون مدل شد + عکس

عکس: تیپ چرم پوش «بهنوش طباطبایی»

تصادف بی ام و میلیاردی در ایران +عکس

عکسی از ماهایا پطروسیان که سانسور شد

عکس: حمید فرخ نژاد و پسرش که جنجال به پا کرد

اتفاقی زیبا در تهران وقتی همه خواب بودند +عکس

الناز شاکردوست در یک مکان عجیب و غریب +عکس

ستارگان زن سینمای دهه ۶۰ و ۷۰ چه می‌کنند؟ +عکس