کد خبر: 18002
ف
در نشست «مواجهه سنت گرایان با مسائل فرهنگ معاصر» مطرح شد:
غفلت از علوم انسانی در سنت گرایی/ چهار ساحت علوم در تجربه مدرنیته
گمینی، پژوهشگر تاریخ گفت: به عقیده من پرفسور نصر و سایر سنت گرایان توهم این توطئه را دارند که همه دانشمندان مدرن می خواهند انسان ها را ملحد کنند.

به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست «مواجهه سنت گرایان با مسائل فرهنگ معاصر» صبح امروز در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در ابتدای این نشست محمد گمینی پژوهشگر تاریخ علم سخنرانی خود را با موضوع نقد آثار دکتر نصر به عنوان یکی از سنت گرایان برجسته آغاز کرد.

سنت گرایان ضدعلم هستند

وی گفت: درباره آثار دکتر نصر، نقدهای زیاد و متفاوتی وجود دارد. یکی از آنها نقد دیوید کینگ به کتاب علم در اسلام اوست که احمد آرام هم آن را ترجمه کرده است. دیوید کینگ در این مقاله نشان داده که در نوشته های دکتر نصر چقدر اشتباهات تکنیکی تاریخ علم وجود دارد. پرویز هودبوی هم در سال ۱۹۹۱ کتاب اسلام و علم را نوشت و در آن مخالفت های با آراء و نظرات پرفسور نصر ارائه داد. هودبوی در این مقاله می گوید به گفته دکتر نصر درست است که علم اسلامی مبتنی بر اسلام است و از عقل و تجربه کمتر تجربه می شود اما بنده با کلیت نظر او مخالف هستم.

گمینی خاطرنشان کرد: پرفسور نصر معتقد است که علم اپتیک با فلسفه اشراق و نورالانوار برابری می کند در حالی که این طور نیست و علم اپتیک ربطی به فلسفه اشراق ندارد و این نشان می دهد که ایشان، آشنایی با علم اپتیک ندارد. به عقیده ایشان منجمان می خواستند انسان ها را به سمت خدا هدایت کنند و اگر می گویند زمین گرد است به خاطر این است که ما باور کنیم خدا هست در حالی که حقیقت کار منجمان چیزی غیر از این بوده است. یکی از نقدهای او این است که کیهان شناسی مدرن دائما عوض می شود و هیچ چیز در آن اثبات نمی شود. در پاسخ به این نقد می توان گفت علم قدیم هم عوض می شود.

این پژوهشگر تاریخ اضافه کرد: یکی از نظریات و دیدگاه های دکتر نصر در مورد نظریه تکامل داروین است. اولین نکته این که اصلاً مشخص نیست که چرا دکتر نصر سراغ این نظریه رفته  در حالی که هیچ تخصصی در مورد علم زیست شناسی ندارد. درست است که ایشان فیزیک و در طول خواندن این رشته، زیست شناسی هم خوانده اند، ولی این باعث نمی شود که بتوانند نظریه ای مثل نظریه تکامل داروین را نقد کنند. به عقیده من پرفسور نصر و سایر سنت گرایان توهم این توطئه را دارند که همه دانشمندان مدرن می خواهند  انسان ها را ملحد کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: به عقیده من سنت گرایان نه فقط ضد علم مدرن بلکه ضد کلیت علم هستند. چون فهم دانشمندان اسلامی را هم وارونه جلوه می دهند و تقوی معرفتی را رعایت نمی کنند و نوعی توهم توطئه گسترده درباره نظام دانشگاهی غربی دارند.

سنت را احیاء و علم جدید را از منظر سنتی نقد کنیم

محمد تقی موحد ابطحی دیگر سخنران این مراسم گفت: زمانی که علم جدید به وجود آمد ذهنیتی مطرح شد مبنی بر اینکه مستقل از نهاد دین هم باید دستاوردهایی داشته باشیم. در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ جریان هایی شکل گرفته که در تقابل با این ایده عصر روشنگری بود. جریان هایی مثل رومانتیسم، بنیاد گرایی دینی، سنت گرایی و... و. از جمله آنهاست. سنت گرایی در کنار عقل برای احساس و شهود هم ارزش قائل است و فقط به ظواهر ادیان نگاه نمی کند. در حالی که در سایر جریان ها مثل بنیاد گرایی دینی تکثر ادیان چالش برانگیز است.

موحد ابطحی اظهار داشت: پرسش سنت گرایان این است که با بحران های عصر حاضر چه باید کرد. به عقیده دکتر نصر مشکل بشر جدید از وقتی که سنت کنار گذاشته شد و انسان بر خرد خود بنیاد تکیه کرد آغاز شد. انسان عصر حاضر می خواهد مستقل از عالم در امور خودش تدبیر کند. در حالی که بشر در نظام سنتی عبدالله، خلیفه الله و مأمور به عمران طبیعت است. در نگاه عصر روشنگری انسان به دنبال تمتع از طبیعت است و تا زمانی که به مقام خلیفه الله برنگردد، مشکلات حل نمی شود. به عقیده دکتر نصرما در دوره ای علم قدسی داشتیم اما در قرن ۱۷-۱۸ به بعد نگاه قدسی به عالم کمرنگ و علم سکولار جایگزین آن شده است. بنابراین در گام اول لازم است که سنت را احیاء و علم جدید را از منظر سنتی نقد کنیم.

این پژوهشگر فلسفه ادامه داد: به عقیده دکتر نصر وقتی درباره تأثیر سنت در علم صحبت می کنیم به معنای ارجاع به آیات و روایات نیست و باید از ظواهر ادیان گذر کنیم و به گوهر مشترک آنها برسیم. نکته مهم دیگر این که برخی از نقدهای سنت گرایان به خودشان هم وارد است. مثلا اینکه سنت گرایان معتقدند که یکی از ویژگی های علم مدرن، نقد ناپذیری آن است. در حالی که این نقد به خود سنت گرایان هم وارد است و لازم است آنها به این سوال پاسخ دهند که چه شد سنت گرایی نتوانست در برابر هجمه مدرنیته مقاومت کند.

وی در پایان افزود: بشر در عصر حاضر به یک سری تحولات بنیادین خوشبین نیست. سنت گرایان اگر بخواهند سنت گرایی را در عصر حاضر دنبال کنند باید از بحث های کلی گذر کنند و نظریات مشخص و معین ارائه دهند. راه حل های کلی همواره با یک سری نقد ها و ناسازگاری ها روبروست و نمی تواند بشر امروز را با خودش همسو کند. بنابراین باید با مسائل به صورت دقیق تر مواجه شویم و تقریر دقیق تری از سنت ارائه دهیم.

چهارساحت علوم در تجربه مدرنیته

آخرین سخنران این نشست مالک شجاعی، گفت: محوریت سخنان بنده درباره این است که چرا علوم انسانی در آثار سنت گرایان به ویژه دکتر نصر غایب است. به بیان دیگر چرا فلسفه علوم انسانی در میراث سنت گرایان در حاشیه است. برای پاسخ به این سوال به چند فرض محتمل اشاره می کنم. فرض اول اینکه مبدأ نظریه پردازی و مباحث دکتر نصر علوم طبیعی بوده بنابراین بیشترین همت ایشان در بحث تاریخ علم بوده و اصلاً در حوزه علوم انسانی وارد نشده است.

وی افزود: فرض دوم اینکه اساساً علوم انسانی (جدید) ناظر به تجربه تجدد است و هر سه پارادایم فلسفه علوم انسانی یعنی پوزیتیویستی، هرمنوتیکی و انتقادی که ناظر به تجربه جدید هستند را دارد. به بیان دیگر علوم انسانی جدید براساس الگوی علم جدید ساخته می شود. این در حالی است که پرفسور نصر معتقد است غرب و تجدد مجموعه ای از گزاره هاست که مبتنی بر یک مبانی است و به محض اینکه مبانی را نقد کنیم کل بنا فرو می ریزد. این در حالی است که تجدد و توسعه فقط مجموعه ای از گزاره ها نیست بلکه از چهار ساحت تجربه زیسته، مفهومی سازی تجربه زیسته یا ساحت معرفت شناسی علم، نهاد علم و حیث گفتمانی تشکیل شده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: متأسفانه مواجهه سنت گرایان امروز ما به ساحت گزاره ای علوم در تجربه مدرنیته محدود شده که خود منتهی به توهم توطئه ای که آقای گمینی هم اشاره کردند شده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

فیلم کوتاه در موزه سینما، صاحب جایگاه شد

روایتی تلخ از دستمزدهای میلیاردی بازیگران سینما

آیا قهوه سرطان زاست؟

فردا آخرین مهلت انتخاب رشته رشته‌های بدون آزمون کنکور ۹۷

دومین تمرین تیم ملی امید ایران در اندونزی

وقتی پسر کوچک شجریان به جای همایون روی صحنه حاضر شد/ عکس

پنج سناریوی ترسناک درباره هوش مصنوعی

انتشار رندرهای تازه از هواوی میت ۲۰ لایت در سه رنگ

احداث دریاچه مصنوعی از حقابه دریاچه ارومیه متوقف شد

خداداد رئیس سازمان فوتبال مشکی‌پوشان می‌شود

عکس/ معاون وزارت دارایی دوره پادشاهی رضاشاه

مهران مدیری در کلاس دوم دبستان

عکس کمیاب از آرامگاه حافظ قبل از بازسازی

نام سریال جدید فریدون جیرانی تغییر کرد/ «نهنگ آبی» در پیش تولید

عکس زیرخاکی از ملانیا ترامپ

ساخت سیستم اعلام قیمت فروشگاهی فرمان‌پذیر از راه دور در کشور

آمار فروش و تماشاگران فیلم های سینمایی تا ۲۰ مرداد اعلام شد

هوش مصنوعی برای تشخیص ۵۰ بیماری چشمی به کار گرفته شد

گوگل جای شما را لو می‌دهد حتی اگر راضی نباشید!

روسای دانشگاه‌های سطح یک با وزیر خارجه دیدار کردند

سیستم جامع غربالگری هوشمند اتیسم در دانشگاه تهران ساخته شد

هزینه انجماد مغز چقدر است

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

۱۳ نوع دلار در بازار ایران/معنای انواع نام‌های دلار در بازار

۱۱ ترفند برای خنک نگه‌داشتن اتومبیل در گرمای تابستان

قرصی که با آن هر چه می‌خواهید بخورید اما چاق نشوید!

از بازار سکه چه خبر؟

یک زوج روسی ۳۰ نفر را خوردند + عکس

۲۰۶ پس از تصادف وارد خانه‌ مردم شد! + عکس

خالکوبی عجیب دست یک سارق +عکس

۱۲ باور غلط اما رایج علمی که شاید شما هم به آن ها اعتقاد دارید

ناطق‌نوری سوار چه خودرویی می‌شود؟ +عکس

علوم انسانی و اجتماعی اسلامی در ابتدای راه و در حال پیشرفت است

مسواک های جاندار! +عکس

آیا یادگیری در خواب ممکن است؟

فلاسکی که با تماس لب‌ها باز می‌شود+تصاویر

اپلیکیشنی که سکته مغزی را اعلام می‌کند

بازیگر «لیسانسه‌ها» شایعات مربوط به ازدواجش را تکذیب کرد

به شوهرم شلیک کردند، پسرم را کشتند و چهار نفر از آنها به من تجاوز کردند

مهلت ثبت نام برای نقل و انتقال دانشگاه آزاد تمدید شد

ارزانی طلا رکورد زد

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

خلیج همیشه فارس در اسناد سعودی

تصاویر باورنکردنی از بازسازی چهره مجروحان جنگ جهانی

چرا خودروسازها اصرار دارند قیمت‌ها آزاد شود؟

تصاویر دیده‌نشده شهید حججی در دوران سربازی +عکس

تصویری از رهبر انقلاب در لباس احرام

آغاز انتخاب رشته کنکور سراسری دانشگاه آزاد/۳۰مردادماه آخرین مهلت

عکس: سلفی سارا و نیکای «پایتخت»‌ با جواد عزتی

نامه ۱۳دانشگاه برای دریافت ارز دولتی امروز به دولت ارسال می شود

این دانشگاه کمترین شهریه را می‌گیرد

همسر ترامپ منتظر فرصتی برای طلاق!

ماجرای مرد جنجالی روس و ارتباط آن با دریای خزر

توصیه به احمدی‌نژاد؛برای ماندگاری برو بهشت زهرا!

جزئیات فوت جانباز ایرانی در پی دیپورت اشتباهی

علیرضا بیرانوند جانشین دروازه‌بان آرسنالی می‌شود

بارش باران و وزش باد شدید در انتظار ۶ استان

عکس: نیوشا ضیغمی و همسرش در جشن حافظ

رکورد تازه برای طولانی‌ترین هات داگ جهان! +عکس

این دانشگاه کمترین شهریه را می‌گیرد

توییتر رفع فیلتر نمی‌شود

شهریه دانشجویان دانشگاه الزهرا اعلام شد

چند نفر در کنکور ۹۷ انتخاب رشته کردند؟

تولید گوشی ارزان با همه امکانات گوشی های گرانقیمت

روزنامه جوان به چاوشی: وطن، هتل نیست!

عکس: چهره متفاوت «شبنم قلی خانی» در جشن حافظ!

مردی با دندان دماغ لیلا را کند! +عکس

۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند؟

تکذیب یک شائبه درباره کنوانسیون خزر

تصویر «انگری بردز»، دزد معتاد را لو داد

عکس: بازیگران سریال «پدر» در جشن حافظ

یک شرکت لبنی، ۳۵ میلیارد تومان جریمه شد

زن جوان: مرد غریبه را به خانه آورده بودم

دو قطعه‌ی ممنوع آلبوم «چاوشی» لو رفت

پاسخ محسن هاشمی به «فرزندت کجاست؟» +عکس

۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند+اسامی

هشدار به خریداران ملک در ترکیه پس از سقوط ارزش لیر

شوخی مهران مدیری هنگام گرفتن جایزه بهترین چهره تلویزیونی سال+ عکس

تصاویر کمیاب از جنگ ویتنام

کارگر‌ها دیگر فلافل هم نمی‌خورند!

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

عکس: گلزار، بی سوادترین سلبریتی ماست

یک صحنه غیرعادی در تهران! +عکس

دلار به کانال ۷ هزار تومان می‌آید

تصویری تلخ از مرگ دو فوتبالیست ایرانی در گرجستان

آدم شرم می‌کند با خانواده، خندوانه ببیند

حامدِ سریال «پدر» از مردم عذرخواهی کرد

ماشین فرمانده نیروی دریایی ارتش چیست؟+عکس

خاص ترین مازراتی موجود در کشور +عکس

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

دومین وزیر جوان در راه دولت؟ +عکس

تخلف فرزند استاندار و رئیس آموزش و پرورش در کنکور امسال

عکس:وقتی ارسطو و همسرش تیپ می‌زنند

عکس: بازیگر طنز و همسرش عزادار شدند

راه‌های از بین بردن خستگی و کسل بودن +عکس

کسی که با ساز وارد پارک می شود، خلافکار است؟

عکس: پوشش عجیب و غریب خانم بازیگر!

عکس: کوهنوردی جوان‌ترین وزیر دولت با آقازاده‌هایش

رونمایی از چهره جدید ساینا +عکس

دولت به درخواست احمدی‌نژاد «نه» گفت

عکس: ظاهر متفاوت لیلا حاتمی در اسپانیا

«هزارپا» در آستانه رکوردِ ۳۰ میلیاردی شدن

ناطق‌نوری سوار چه خودرویی می‌شود؟ +عکس

جمع‌آوری پول برای اخراج آقای خاص! +عکس

نوزادی همایون در آغوش محمدرضا شجریان +عکس

موج خواستگاری دختران از پسر‌ها در تلویزیون!

دلار ۱۵ هزار تومان می‌شود؟

عکس: «سحر قریشی» با ظاهری متفاوت‌تر از همیشه

تیپ متفاوت رهبر کره در یک کارخانه تولید ترشی! +عکس

ارزانی طلا رکورد زد