کد خبر: 18002
ف
در نشست «مواجهه سنت گرایان با مسائل فرهنگ معاصر» مطرح شد:
غفلت از علوم انسانی در سنت گرایی/ چهار ساحت علوم در تجربه مدرنیته
گمینی، پژوهشگر تاریخ گفت: به عقیده من پرفسور نصر و سایر سنت گرایان توهم این توطئه را دارند که همه دانشمندان مدرن می خواهند انسان ها را ملحد کنند.

به گزارش شبکه علمی ثریا، نشست «مواجهه سنت گرایان با مسائل فرهنگ معاصر» صبح امروز در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در ابتدای این نشست محمد گمینی پژوهشگر تاریخ علم سخنرانی خود را با موضوع نقد آثار دکتر نصر به عنوان یکی از سنت گرایان برجسته آغاز کرد.

سنت گرایان ضدعلم هستند

وی گفت: درباره آثار دکتر نصر، نقدهای زیاد و متفاوتی وجود دارد. یکی از آنها نقد دیوید کینگ به کتاب علم در اسلام اوست که احمد آرام هم آن را ترجمه کرده است. دیوید کینگ در این مقاله نشان داده که در نوشته های دکتر نصر چقدر اشتباهات تکنیکی تاریخ علم وجود دارد. پرویز هودبوی هم در سال ۱۹۹۱ کتاب اسلام و علم را نوشت و در آن مخالفت های با آراء و نظرات پرفسور نصر ارائه داد. هودبوی در این مقاله می گوید به گفته دکتر نصر درست است که علم اسلامی مبتنی بر اسلام است و از عقل و تجربه کمتر تجربه می شود اما بنده با کلیت نظر او مخالف هستم.

گمینی خاطرنشان کرد: پرفسور نصر معتقد است که علم اپتیک با فلسفه اشراق و نورالانوار برابری می کند در حالی که این طور نیست و علم اپتیک ربطی به فلسفه اشراق ندارد و این نشان می دهد که ایشان، آشنایی با علم اپتیک ندارد. به عقیده ایشان منجمان می خواستند انسان ها را به سمت خدا هدایت کنند و اگر می گویند زمین گرد است به خاطر این است که ما باور کنیم خدا هست در حالی که حقیقت کار منجمان چیزی غیر از این بوده است. یکی از نقدهای او این است که کیهان شناسی مدرن دائما عوض می شود و هیچ چیز در آن اثبات نمی شود. در پاسخ به این نقد می توان گفت علم قدیم هم عوض می شود.

این پژوهشگر تاریخ اضافه کرد: یکی از نظریات و دیدگاه های دکتر نصر در مورد نظریه تکامل داروین است. اولین نکته این که اصلاً مشخص نیست که چرا دکتر نصر سراغ این نظریه رفته  در حالی که هیچ تخصصی در مورد علم زیست شناسی ندارد. درست است که ایشان فیزیک و در طول خواندن این رشته، زیست شناسی هم خوانده اند، ولی این باعث نمی شود که بتوانند نظریه ای مثل نظریه تکامل داروین را نقد کنند. به عقیده من پرفسور نصر و سایر سنت گرایان توهم این توطئه را دارند که همه دانشمندان مدرن می خواهند  انسان ها را ملحد کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: به عقیده من سنت گرایان نه فقط ضد علم مدرن بلکه ضد کلیت علم هستند. چون فهم دانشمندان اسلامی را هم وارونه جلوه می دهند و تقوی معرفتی را رعایت نمی کنند و نوعی توهم توطئه گسترده درباره نظام دانشگاهی غربی دارند.

سنت را احیاء و علم جدید را از منظر سنتی نقد کنیم

محمد تقی موحد ابطحی دیگر سخنران این مراسم گفت: زمانی که علم جدید به وجود آمد ذهنیتی مطرح شد مبنی بر اینکه مستقل از نهاد دین هم باید دستاوردهایی داشته باشیم. در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ جریان هایی شکل گرفته که در تقابل با این ایده عصر روشنگری بود. جریان هایی مثل رومانتیسم، بنیاد گرایی دینی، سنت گرایی و... و. از جمله آنهاست. سنت گرایی در کنار عقل برای احساس و شهود هم ارزش قائل است و فقط به ظواهر ادیان نگاه نمی کند. در حالی که در سایر جریان ها مثل بنیاد گرایی دینی تکثر ادیان چالش برانگیز است.

موحد ابطحی اظهار داشت: پرسش سنت گرایان این است که با بحران های عصر حاضر چه باید کرد. به عقیده دکتر نصر مشکل بشر جدید از وقتی که سنت کنار گذاشته شد و انسان بر خرد خود بنیاد تکیه کرد آغاز شد. انسان عصر حاضر می خواهد مستقل از عالم در امور خودش تدبیر کند. در حالی که بشر در نظام سنتی عبدالله، خلیفه الله و مأمور به عمران طبیعت است. در نگاه عصر روشنگری انسان به دنبال تمتع از طبیعت است و تا زمانی که به مقام خلیفه الله برنگردد، مشکلات حل نمی شود. به عقیده دکتر نصرما در دوره ای علم قدسی داشتیم اما در قرن ۱۷-۱۸ به بعد نگاه قدسی به عالم کمرنگ و علم سکولار جایگزین آن شده است. بنابراین در گام اول لازم است که سنت را احیاء و علم جدید را از منظر سنتی نقد کنیم.

این پژوهشگر فلسفه ادامه داد: به عقیده دکتر نصر وقتی درباره تأثیر سنت در علم صحبت می کنیم به معنای ارجاع به آیات و روایات نیست و باید از ظواهر ادیان گذر کنیم و به گوهر مشترک آنها برسیم. نکته مهم دیگر این که برخی از نقدهای سنت گرایان به خودشان هم وارد است. مثلا اینکه سنت گرایان معتقدند که یکی از ویژگی های علم مدرن، نقد ناپذیری آن است. در حالی که این نقد به خود سنت گرایان هم وارد است و لازم است آنها به این سوال پاسخ دهند که چه شد سنت گرایی نتوانست در برابر هجمه مدرنیته مقاومت کند.

وی در پایان افزود: بشر در عصر حاضر به یک سری تحولات بنیادین خوشبین نیست. سنت گرایان اگر بخواهند سنت گرایی را در عصر حاضر دنبال کنند باید از بحث های کلی گذر کنند و نظریات مشخص و معین ارائه دهند. راه حل های کلی همواره با یک سری نقد ها و ناسازگاری ها روبروست و نمی تواند بشر امروز را با خودش همسو کند. بنابراین باید با مسائل به صورت دقیق تر مواجه شویم و تقریر دقیق تری از سنت ارائه دهیم.

چهارساحت علوم در تجربه مدرنیته

آخرین سخنران این نشست مالک شجاعی، گفت: محوریت سخنان بنده درباره این است که چرا علوم انسانی در آثار سنت گرایان به ویژه دکتر نصر غایب است. به بیان دیگر چرا فلسفه علوم انسانی در میراث سنت گرایان در حاشیه است. برای پاسخ به این سوال به چند فرض محتمل اشاره می کنم. فرض اول اینکه مبدأ نظریه پردازی و مباحث دکتر نصر علوم طبیعی بوده بنابراین بیشترین همت ایشان در بحث تاریخ علم بوده و اصلاً در حوزه علوم انسانی وارد نشده است.

وی افزود: فرض دوم اینکه اساساً علوم انسانی (جدید) ناظر به تجربه تجدد است و هر سه پارادایم فلسفه علوم انسانی یعنی پوزیتیویستی، هرمنوتیکی و انتقادی که ناظر به تجربه جدید هستند را دارد. به بیان دیگر علوم انسانی جدید براساس الگوی علم جدید ساخته می شود. این در حالی است که پرفسور نصر معتقد است غرب و تجدد مجموعه ای از گزاره هاست که مبتنی بر یک مبانی است و به محض اینکه مبانی را نقد کنیم کل بنا فرو می ریزد. این در حالی است که تجدد و توسعه فقط مجموعه ای از گزاره ها نیست بلکه از چهار ساحت تجربه زیسته، مفهومی سازی تجربه زیسته یا ساحت معرفت شناسی علم، نهاد علم و حیث گفتمانی تشکیل شده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: متأسفانه مواجهه سنت گرایان امروز ما به ساحت گزاره ای علوم در تجربه مدرنیته محدود شده که خود منتهی به توهم توطئه ای که آقای گمینی هم اشاره کردند شده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

زمان توزیع کارت ورود به جلسه آزمون ورودی پایه دهم مدارس نمونه دولتی و سمپاد

روابط بازرگانی ایران و فرانسه در عصر صفوی

11 دلیل برای استفاده بیشتر از لوبیا در برنامه غذایی

تنها مازراتی شاسی‌بلند ایران / عکس

کتاب «تاریخچه خشونت؛ افکار انتقادی پسا جنگ» منتشر شد

«آفاق شیعه» فصلنامه ای برای پیشبرد مطالعات آکادمیک در علوم انسانی آفاق شیعه

کرسی مدیریت تنوع قومی در جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود

گران‌ترین شهرهای دنیا برای زندگی

خنده‌دارترین موزه دنیا: موزه بین‌المللی موز! + عکس

واگذاری 5000 تاکسی به فرزندان ایثارگران/ رونمایی از سامانه پایش ناوگان دانش آموزی طی روزهای آتی

برخی دانش‌آموزان البرزی در ایام امتحانات ریتالین مصرف می‌کنند؟

نمایندگان مجلس دانش‌آموزی بر حمایت از کالای ایرانی هم‌پیمان شدند+میثا‌ق‌نامه

نهاد اجتماعی چیست؟/ نقش دین به مثابه یک نهاد اجتماعی

علوم ادبی لازمه تفسیر قرآن متأثر از ایدئولوژی‌اند

از این ظروف سمی در آشپزخانه استفاده نکنید!

حداکثر «شهریه» مدارس غیردولتی/اخذ «وثیقه» برای پرداخت اقساط معوق شهریه قانونی نیست

تحصیل ۴۶۳ هزار دانش‌آموز اتباع خارجی در ایران/ آماده سازی دستورالعمل ثبت‌نام دانش‌آموزان اتباع خارجی به زودی

کنفرانس بین‌المللی تفکر فلسفی ارسطو برگزار می شود

کتاب «مبانی عرفان وحیانی» روانه بازار نشر شد

چگونه از اطلاعات اکانت اینستاگرام پشتیبان تهیه کنیم؟

عوارض کمبود کلسیم در بدن چیست؟

آئین‌نامه بازنشستگی اساتید اصلاح می‌شود

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ در یک مارپیچ

مغز انسان چگونه 6 برابر بزرگ‌ تر از حد انتظار رشد کرد؟

آغاز برگزاری انتخابات شورای صنفی دانشگاه تهران از امروز

ساعت هوشمند با دو نمایشگر و ۳۰ روز عمر باتری

امکان شرکت در بیش از یک رشته آزمون مرحله دوم دکتری وزارت بهداشت

کاهش نرخ مصرف گل بین دانشجویان

افزوده شدن قابلیت‌های جالب به گوگل‌لنز

جالب‌ترین خطوط حمل و نقل شهری در جهان + تصاویر

برگزاری ۱۳ هزار و ۵۰۰ اردوی دانش‌آموزی در سال تحصیلی جاری/ کاهش ۳۰ درصدی حوادث اردوهای دانش‌آموزی

آثار علامه جعفری به راحتی فهم نمی شود/ ظلم بزرگ به علامه

کتاب «امپراتوری جنگ» منتشر شد

آتش گرفتن دوربین ناسا هنگام پرتاب موشک به فضا! +عکس

حراست از حوزه‌های تکثیرسوالات امتحانی/مصوبه‌ای برای برگزاری امتحانات نهایی درسال دوازدهم نداریم

فیلم/حرکت جالب رونالدو در تمرین امروز رئال مادرید

جدیدترین تغییر کنکور۹۸ اعلام شد

مشارکت دانش‌آموزان ابتدایی در تحقیقات کیفیت هوای نیوزیلند

«علی دایی» در کنار همسر و دخترش /عکس

مقطع دکتری مهندسی سوانح ایجاد شد/ ورود مدیریت بحران در دروس متوسطه

هزینه‌ ۶ تریلیون دلاری جرایم سایبری

جدیدترین روش تشخیص سرطان پروستات

شهریه دوره خودگردان و نوبت دوم دکتری دانشگاه امیرکبیر اعلام شد

انتشار نتایج تست باتری موبایل OnePlus 6

شیائومی می 8 با چه مشخصاتی عرضه می‌شود؟

انتشار خاطرات مستند خسروشاهی از شهدای حرب و محراب

کنفرانس بین‌المللی کمونیسم، سوسیالیسم و سرمایه‌داری برگزار می شود

لحظه تولد خطرناک ترین خزنده جهان /عکس

انتشار شماره‌های جدید فصلنامه علمی ـ پژوهشی دانش در پاکستان

انتخاب رشته بیش از ۶۲ هزار داوطلب در دکتری ۹۷

کشف راز تشکیل سیاره پلوتو

رفع تشنگی در ماه رمضان با ساده‌ ترین روش‌ها

راهکار‌هایی برای دل کندن دانش‌آموزان از تلفن همراه

ثبت نام ۷۶ هزار نفر در کاردانی به کارشناسی

عرضه آیفون ۹ با تراشه های ۷ نانومتری و عمر باتری طولانی

گوگل از آمازون جلو زد

جشنواره پرواز هواپیماهای فوق سبک در بیرجند /تصاویر

تلاش فعالان محیط زیستیِ انگلیس برای منع تردد خودرو در اطراف مدارس

سریع‌‌ترین سیاه‌ چاله درحال رشد در فضا را بشناسید!

جزئیات شناسنامه‌دار شدن مراکز علمی آزاد/مهلت ثبت‌نام موسسان در سامانه پیش‌دبستانی‌ تمدید شد

اهدای زمین برای ساخت مدرسه در محلات منطقه 22 تا پایان سال

تمام برنامه های درسی دانشگاهها دارای پیوست اشتغال پذیری می شوند

کاهش سن شروع مصرف سیگار در ایران

سفر به آخرین روستای قطبی کانادا + تصاویر

قدرتمندترین مرد جهان کیست؟

ایرانی ها چقدر دندان پوسیده دارند؟

‏10 مورد از زیباترین عجایب طبیعی جهان / تصاویر

سرکوب دردهای مزمن، با احساس گرسنگی!

راهکارهایی که به افزایش طول عمر کمک می کنند

بوسه مهران مدیری بر پیشانی ناصر ملک مطیعی /عکس

معجزه روغن کندش برای رویش مجدد مو

از پست‌ های آزاردهنده اینستاگرام خلاص شوید

چگونه کلاهبرداری تلفنی را تشخیص دهیم؟

دانشگاه علوم پزشکی مجازی ۵۲ دوره‌ آنلاین بین‌المللی برگزار می کند

فیلم/ ماجرای دوپینگ امیر علی اکبری و مرحوم بابک قربانی

تنها بی ام و طلایی ایران! +عکس

با این ۷ راهکار از گرمازدگی نجات پیدا کنید! +عکس

جشنواره مجسمه‌های شنی سال ۲۰۱۸ در سن پترزبورگ +عکس

سامسونگ ٥٣٩ میلیون دلار به اپل غرامت می دهد

سوپ نخود فرنگی بخورید تا افسرده نشوید

آرایش عجیب کتایون ریاحی که هرگز باورتان نمی شود/ عکس

معجزه روغن کندش برای رویش مجدد مو

مشکلات معده را با این سرکه درمان کنید

«علی دایی» در کنار همسر و دخترش /عکس

کارهایی که هنگام دوش گرفتن نباید انجام داد

لحظه تولد خطرناک ترین خزنده جهان /عکس

سریع‌ترین راه برای کنترل فشار خون بالا

تیپ عجیب خانم بازیگر در ماشین پلیس! /عکس

جشن تولد خاص بهنوش طباطبایی / عکس

«فقیهه سلطانی» در کنار همسر فوتبالیست‌اش /عکس

«مهناز افشار» در ورزشگاه آزادی! /عکس

پوشش مهتاب کرامتی در یک مراسم + تصاویر

بوسه مهران مدیری بر پیشانی ناصر ملک مطیعی /عکس

دخترِ «مهناز افشار» در آغوش آقای مجری /عکس

لباس گلدار آقای بازیگر سوژه شد/عکس

بازگشت بازیگر سرشناس پس از 30 سال به تلویزیون

سفر به آخرین روستای قطبی کانادا + تصاویر

پیگیری برای پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته سال ۹۶

«نیوشا ضیغمی» مادر شد /عکس

قارچ های سمی که باعث کشته شدن ایرانی ها شد /عکس

آزمایش تاکسی پرنده در پاریس /عکس

پرده‌برداری از راز مخوف زندگی دیکتاتور لیبی تا دختر استالین

درمان معجزه آسا درد و ورم معده با این گیاه فوق العاده

تنها مازراتی شاسی‌بلند ایران / عکس

تصاویر رؤیایی جاده اسالم به خلخال

منحصر بفردترین دره در ایران / تصاویر

تجربه ترسناک آسمانخراش‌نوردی در روسیه / تصاویر

سی سخت، بهشت ناشناخته + تصاویر

شرایط اخذ ۸ واحد درسی همزمان با پایان نامه در دانشگاه آزاد

تجارت خطرناک ولی خوش‌بو / تصاویر