کد خبر: 18365
ف
پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر کرد؛
چکیده مقالات هفتاد و سومین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی ذهن
به گزارش شبکه علمی ثریا، هفتاد و سومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی ذهن با ارایه مقالات زیر منتشر شده است:

معناشناسی لوحِ محفوظ درقرآن/علیرضا فخاری، فرزاد دهقانی و علی شریفی

یکی از واژگانی که در حوزه معنایی کتابت در قرآن قرار میگیرد، لوح محفوظ است. واژه«لوح محفوظ» یک مفهوم بنیادین بوده و به این شکل تنها یکبار در قرآن آمده و همین امر سبب به وجودآمدن اختلاف نظرها درباره ماهیت این واژه از دیرباز میان قرآن‌پژوهان بوده است. واژه‌شناسان در بررسی معنای لوح از تورات، قرآن و منابع عصر نزول استفاده کرده و معانی الواح موسی، تخته‌های کشتی و هر چیزی را که بتوان بر روی آن نوشت، بیان کرده‌اند. پژوهش حاضر با روش معناشناسی همزمانی، میدان معنایی لوح محفوظ را تبیین کرده است.

تأملی در نسبت هرمنوتیک فلسفی گادامر و علوم طبیعی/ علیرضا منجمی

در مورد موضع گادامر درباره علوم طبیعی چند انتقادجدی صورت گرفته است. نخست آنکه برداشت او از علوم طبیعی پوزیتویستی است. دوم آنکه تصویری که از علم ارائه می‌کند،کاریکاتورگونه است وبه کار امروز ما نمی‌آید و سوم آنکه گادامر به سرشت هرمنوتیکی علوم طبیعی بی‌توجهی کرده است.

در این مقاله نویسنده میکوشد با مدّاقّه در مجموعۀ آثار گادامر بازسازی‌ای از نگاه گادامر به علوم طبیعی به دست دهد. پس در گام نخست به رویکرد گادامر به علوم طبیعی درباره شکاف زیست جهان و جهان علمی می‌پردازد.

اثبات عالم خارج از دیدگاه علامه طباطبایی/ علیرضا قائمینیا، اسلام رجبی و علیرضا صانعی

اثبات عالم خارج یا به عبارتی عالمی مستقل از مدرِک، از مسائل اساسی، پرماجرا و جریان‌ساز در عالم تفکر بوده است و تأثیرات مهمی نیز در زندگی اجتماعی بشر داشته است. جریان‌هایی همچون سوفیسم، ایدئالیسم و گونه‌های مختلف شکاکیت و جریان‌های کوچک برآمده از آنها، برخاسته از نوع واکنش اندیشمندان با این مسئله بوده است. این تعامل – در موارد بسیاری – وابسته به موضع معرفت شناختی آنها دارد؛ بدین معنا که با انکار یا پذیرش برخی از راه‌های معرفت، عالم خارج نیز قلمرو متفاوتی خواهد داشت. اینکه واقعیتی مستقل از ذهن انجام پذیرد و در صورت تحقق، مادی یا غیرمادی و یا ذهنی یا فراتر از ذهن باشد، در تعیین قلمرو عالم خارج نقشی اساسی دارد. انکار یا فروکاستن واقعیت به امور ذهنی و همینگونه عادت روان‌شناختی که موجب شکاکیت می‌شود، پاسخی منطقی و استوار نیاز دارد. ازاین‌رو در این نوشتار، نگارنده بنا دارد، دیدگاه علامه طباطبایی را در این زمینه بررسی کند.

ملاک اعتبار گزاره‌های قرآن کریم با تأکید بر گزاره‌های سیاسی قرآن/محمد عابدی

دربارۀ اعتبار گزاره‌های قرآن کریم، به ویژه گزاره‌های سیاسی آن، دو مسئله ثبوتی و اثباتی مطرح است: آیا این گزاره‌ها معتبرند و ارزش معرفتی دارند؟ در صورت معتبربودن، آیا سنجه‌هایی برای شناخت ارزش معرفتی‌شان داریم؟ موضوع مقاله بحث ثبوتی «ملاک اعتبار و قابلیت صدق» این گزاره است و بحث اثباتی مبتنی بر آن پاسخ می‌یابد. در این مقاله نخست ملاک اعتبار گزاره‌های گفته شده معرفی می‌شود، سپس به این پرسش، پاسخ داده می‌شود آیا این گزاره‌ها، واقع‌نمایی و واقع‌مندی دارند؟ آنگاه برای اینکه روشن شود هم‌خوانی معارف سیاسی‌قرآن با واقع چه میزان است.

رابطه نفس و بدن از دیدگاه ارسطو و ابن‌سینا با تأکید بر نفس نباتی و حیوانی/ حسین زمانی‌ها

بر اساس تفسیر رایج، تفاوت اصلی ابن‌سینا با ارسطو بر سر چیستی و حقیقت نفس ناطقۀ انسانی است؛ اما دربارۀ نفس نباتی و حیوانی میان ایندو اختلاف نظر آشکاری وجود ندارد؛ چه اینکه هر دو، نفس نباتی و حیوانی را از سنخ صورت منطبع در ماده می‌دانند. ما در این نوشتار می‌کوشیم تا با توجه به مبانی متافیزیکی ایشان و تفسیر خاصی که هر یک از این دو فیلسوف از رابطۀ ماده و صورت ارائه میدهند، نشان دهیم، حتی دربارۀ رابطۀ نفس نباتی و حیوانی با بدن نیز میان این دو اختلاف نظر آشکاری وجود دارد. ارسطو صورت – و به تبع آن – نفس را نه جوهر به معنای شیء، بلکه اصل یا ساختاری می‌داند که بر اساس آن ماده به عنوان یک شیء خاص مد نظر است.

نقش استعاره مفهومی در فهم آیات با تطبیق استعاره «زندگی تجارت است»/امیر بنی‌عصار

استعاره مفهومی یکی از نظریه‌های معناشناختی است که با آسان‌سازی درک مفاهیم فرامادی، دستیابی به فرایند مفهوم‌سازی یک متن را هدف قرار داده است. قرآن کریم متنی الهی و در بر دارندۀ تعبیرهای حکیمانه برای انتقال به مخاطب است. این تعابیر به‌گونه‌ای است که با کمک استعاره مفهومی، میتوان تاحدودی، برخی مفهوم‌سازی های قرآن را کشف کرد. در گستره کاربست استعاری قرآن، چنین مینُماید که استعاره «زندگی تجارت است»، الگوی مناسبی برای به تصویرکشیدن حقیقت زندگی انسان و نقش تسهیل کننده و زمینه ساز استعاره در فهم معانی پیچیده قرآن است. نگاشت از حوزه مبدأ به حوزه مقصد چارچوب اصلی پژوهش حاضر را تشکیل داده و این فرض را مطرح کرده که سود و زیان حقیقی زندگی، بسته به ارتباط با باری تعالی است. فرجام انسان‌ها در تجارت زندگی و تقسیم شان به سه گروه مؤمن، کافر و منافق و نسبت سود و زیان هر یک، از مواردی است که نگارنده به آنها دست یازیده است.

زیبایی‌شناسی در اندیشه اسلامی با تأکید بر حقیقت، معیار و منشأ/ محمدرضا جباران

درک صحیح زیبایی یکی از پایه‌های کمال معنوی انسان و زیبایی‌شناسی از مؤثرترین سامانه‌های ادراکی او در رویارویی با جهان خارج است. باور صحیح درباره حقیقت عقلانی و معیارهای درست زیبایی می‌تواند ما را با خاستگاه آن در هستی آشنا و نظام اخلاقی انسان را اصلاح کند. به همین دلیل گفتمان مدرن می‌کوشد زیبایی را از حوزه عقل به حیطه نفس بکشاند و تا حد تابعی از حواس و تجارب زیستی انسان بکاهد. این مقاله در صدد است از یک سو با تعیین کمال وجودی به عنوان معیار درست برای تشخیص زیبایی در برابر معیار تناسب که برساخته ارسطو و پیروان اوست، و از سویی دیگر، معیارهایی چون میل، عادت، لذت و منفعت که نظریه استناد زیبایی به نفس انسان را موجب شده‌اند، رابطه این‌همانی زیبایی و وجود را اثبات کرده، از این رهگذر ثابت کند که سرچشمه زیبایی ذات اقدس الهی است که خود، جمال مطلق است.

ارزیابی دیدگاه‌های رایج در مسئلۀ «ذهن – بدن» در دو مسئله «هویت معرفت» و «ارتباط ذهن و بدن»/ حسین مطلبی کربکندی

مسئلۀ«ذهن–بدن»که در حوزه فلسفی اسلامی و فیلسوفان قدیمی غربی به شکل «نفس–بدن» مطرح شده است، از دیرباز یکی از مسائل محوری در فلسفه، به ویژه در میان فیلسوفان ذهن متأخر بوده است. در این میان، دو مسئله «هویت معرفت» و «نحوه ارتباط ذهن و بدن» را میتوان از بنیادی‌ترین و محوری‌ترین چالش‌ها درباره دیدگاه‌های گوناگون طرح شده درباره مسئله ذهن-بدن دانست. این پژوهش برآن است که دیدگاه‌های مختلف رایج در مقوله ذهن-بدن را در رویارویی با این دو چالش بنیادین بیازماید. بدین منظور و در گام نخست، یازده دیدگاه را که در حکم دیدگاه‌های رایج در دو حوزه فلسفی اسلامی و غربی هستند، معرفی‌کرده، سپس هر یک از این دیدگاه‌ها را با دو چالش اساسی معهود، یعنی «ارائۀ تحلیل مناسب از هویت معرفت» و «توجیه مناسب از نحوه ارتباط ذهن و بدن»،رو به رو ساخته و پاسخ هر دیدگاه را به این مسائل بنیادین آورده و این پاسخ‌ها را داوری کرده‌است. در پایان – و با تحلیل دستاورد این مقایسه – چنین نتیجه گیری می‌شود که تنها دیدگاه خاص حکمت متعالیه از رویارویی با این دومسئله سربلند بیرون می‌آید.

علاقمندان می‌توانند جهت تکمیل اطلاعات و تهیه این فصلنامه به وبگاه فصلنامه علمی پژوهشی ذهن و یا پایگاه اینترنتی سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مراجعه نمایند.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سامسونگ اکسینوس 5100 را معرفی کرد: اولین مودم 5G موبایلی دنیا

سیستم «ثبت سیگنال‌های عصبی از سطح مغز» ساخته شد

تماشای زیبای های گردشگری تبریز و خراسان جنوبی در برج میلاد

آلبوم جدید محسن چاوشی مجوز گرفت/ ۲ قطعه از «ابراهیم» باقی ماند

تاریخ برگزاری کنسرت مهران مدیری مشخص شد

خبر بد برای گواردیولا؛ دبروین مصدوم شد+عکس

حساب های کاربری اینستاگرام هک شدند

بانک اطلاعات فضایی در کشور ایجاد می‌شود

۲ ایرانی در میان بهترین‌های AVC کاپ

پوتین عروسی می‌رود

از ربات‌های جراح تا دست مصنوعی که حس لامسه دارد

غلامحسین کرباسچی به حبس تعزیری محکوم شد

چین دومین کشور تامین کننده بودجه سازمان ملل می شود

محبوبیت خاص سنگربان پرسپولیس در جامعه هنری!

رباتی که با کاربر، تماس چشمی برقرار می‌کند

هتک حرمت مأموران گرجستانی به زنان ایرانی در فرودگاه تفلیس

ستاره لاتزیو گرانقیمت ترین خرید تاریخ رئال مادرید

مخدری که مصرف‌کنندگان انگلیسی را به پرواز درمی‌آورد+ تصاویر

جذب پرستار در دستور کار دولت و مجلس است

زنجان، گلستان و خراسان شمالی مناطق پرخطر سرطان مری هستند

تیم‌های حاضر در مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا+عکس

لباس عجیب حمید عسگری روی صحنه +عکس

دنبال عذرخواهی نیستم فقط پیکر شوهرم را بازگردانید +عکس

هتک حرمت مأموران گرجستانی به زنان ایرانی در فرودگاه تفلیس

10 درصد ظرفیت ورزشگاه جم سهم هواداران استقلال تهران است

احمدی‌نژاد استعفا کرد + عکس

همراه اول نخستین مودم ارتباطی اینترنت اشیا را راه انداخت

نکونام به نشست خبری نرسید

جشنواره اقوام ایرانی در بوستان دانشجو برگزار می شود

ارتقای دانشگاه‌های آسیایی در لیست برترین‌های 2018 جهان

ساخت بایوسنسور برای تشخیص به‌موقع آلزایمر

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

سکه‌های پیش‌فروش شده روی پیش‌خوان برنامه «مناظره»!

یارانه نقدی فردا واریز می‌شود

پیکر دوبلور پیشکسوت فردا به خاک سپرده می شود/ تشییع از مسجد بلال

صف مردم ترکیه برای حمایت از «لیر» در برابر دلار +عکس

افزایش ۳۷ درصدی قیمت مسکن در تهران

عکس: خطرناکترین بوسه جهان

ریزش مرگبار معدن طلا در ورزقان

جزییات آزار زن جوان در خانه مرد عرب +فیلم

سرقت مزدا ۳ در ۳ ثانیه!

فراخوان دوازدهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی رونمایی شد

«جواد خیابانی» در بیمارستان بستری شد

درخشش دانشگاه امیر کبیر در مسابقات جهانی رباتیک فیرا/ میزبانی ایران برای بزرگترین رویداد ورزشی ربات‌ها

استفاده از فناوری وای فای برای تشخیص بمب

پرکاربرترین پیام‌رسان‌های جهان معرفی شدند

تصویری جالب از ملانیا ترامپ!

واکنش منفی دوستان ریحانه پارسا به انتخاب او برای نقش لیلا

عرضه بسته‌ اینترنت ترکیبی شبانه و روزانه غیرقانونی است

سرطان «کولون» را بشناسیم

۱۳ دانشگاه ایرانی در جمع هزار دانشگاه برتر دنیا

فیلم: شکنجه مرگبار کودک بوکانی به دست نامادری (۱۶+)

موبایل موزی با باتری ۲۵ روزه عرضه شد +عکس

افزایش قیمت بنزین؛ راهکار کاهش تلفات جاده‌ای!

محدودیت ۴۷ درصدی خدمات گوگل برای ایرانی‌ها

عکس: زوج مجری صداوسیما برای دومین بار بچه دار شدند

دلیل شدت گرفتن میگرن در زنان کشف شد

آتش زدن دلار در حمایت از دولت +عکس

کاهش ارزش پول ملی؛ تهدیدی که می توان فرصت ساخت

روحانی: قیمت دلار قطعاً پایین می‌آید

خودکشی سریالی از یک پل/ چرا چمران؟

عکس: دلاری که دستمال بینی شد!

جزئیات تکان‌دهنده درباره ابتذال ترامپ

تولد نوزاد عجول در ال90

فیلم: پای حمیدهیراد به برداشت کشیده شد!

دو افشاگری بزرگ خداداد عزیزی علیه دو اسم بزرگ فوتبال ایران!

حسن روحانی با لباس نظامی

دیدار دو خواهر با پدر و مادر بزرگشان در شرق آلمان از پش سیم خاردار

عقده گشایی بی بی سی علیه مدافعان حرم

دعوتنامه جشن تاجگذاری احمد شاه قاجار

مرد ثروتمندی که پس از مرگش زنده خواهد ماند +عکس

تصویری از آیت‌الله خامنه‌ای در دوران نمایندگی مجلس

لاریجانی: نمی‌توانیم به دوره ارز ۴۲۰۰ تومان برگردیم

عکس: شب‌گردی فردوسی‌پور و رشیدپور در میدان شوش!

تکذیب «دیپورت» اشتباهی یک جانباز به افغانستان

اولین گوشی 5G جهان به بازار عرضه خواهد شد

زنبورها توانایی تشخیص چهره دارند! +عکس

خلبانی که هواپیما را بر سر همسرش فرود آورد +عکس

کشف خودروهای سرقتی اروپا در ایران! +عکس

کلمه ایرانی که معادل انگلیسی ندارد! +عکس

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

عکس هاشمی رفسنجانی در حال پریدن از دیوار

یک صحنه غیرعادی در تهران! +عکس

عکس: گلزار، بی سوادترین سلبریتی ماست

دلار به کانال ۷ هزار تومان می‌آید

تصویری تلخ از مرگ دو فوتبالیست ایرانی در گرجستان

آدم شرم می‌کند با خانواده، خندوانه ببیند

حامدِ سریال «پدر» از مردم عذرخواهی کرد

ماشین فرمانده نیروی دریایی ارتش چیست؟+عکس

حسن روحانی با لباس نظامی

خاص ترین مازراتی موجود در کشور +عکس

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

دومین وزیر جوان در راه دولت؟ +عکس

عکس: زوج مجری صداوسیما برای دومین بار بچه دار شدند

تخلف فرزند استاندار و رئیس آموزش و پرورش در کنکور امسال

تصویری نایاب از فروش خودرو پیکان به شیخ ابوظبی‌

عکس:وقتی ارسطو و همسرش تیپ می‌زنند

عکس: بازیگر طنز و همسرش عزادار شدند

راه‌های از بین بردن خستگی و کسل بودن +عکس

کسی که با ساز وارد پارک می شود، خلافکار است؟

عکسی خاص کارگر چلوکبابی در دهه‌ی پنجاه

تصویر احمدی نژاد در تیم فوتبال دانشگاه

عکس: پوشش عجیب و غریب خانم بازیگر!

عکس: کوهنوردی جوان‌ترین وزیر دولت با آقازاده‌هایش

یارانه نقدی فردا واریز می‌شود

رونمایی از چهره جدید ساینا +عکس

دولت به درخواست احمدی‌نژاد «نه» گفت

ایرج طهماسب و مرضیه برومند در سال 1361

عکس: ظاهر متفاوت لیلا حاتمی در اسپانیا

«هزارپا» در آستانه رکوردِ ۳۰ میلیاردی شدن