کد خبر: 18534
ف
رختشویخانه زنجان؛ نمونه‌ای منحصر به فرد در جهان + تصاویر
مجموعه‌ تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان در یک منطقه‌ پرتراکم مسکونی احداث شده است.

ثریا: زنجان مرکز استان و یکی از بزرگترین شهرهای شمال غرب ایران است. این شهر دیدنی های بسیار زیادی دارد که می توان به رختشویخانه زنجان به عنوان یکی از معروف ترین آن ها اشاره کرد. این بنا ویژگی ها و معماری منحصر به فرد خود را دارد و می توان گفت در نوع خود در جهان بی نظیر است.

تاریخچه

رختشویخانه زنجان  در سال ۱۳۴۷ هجری قمری مصادف با ۱۳۰۷ هجری شمسی توسط دو برادر به نام های مشهدی اکبر و مشهدی اسماعیل ساخته شد. مشهدی اکبر معماری ساختمان را بر عهده داشت و وظیفه مشهدی اسماعیل بنایی ساختمان بود. علی اکبر توفیقی (شهردار وقت زنجان) که رئیس بلدیه بود زمین ساخت رختشویخانه زنجان را خرید و سپس فرمان ساخت آن را صادر کرد. سبک و سیاق معماری این بنا را می ‌توان به شیوه اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داد. مجموعه‌‌ ی تاریخی‌ رختشویخانه‌، در فهرست‌ آثار تاریخی ایران‌ به‌ ثبت‌ رسیده‌ است‌.

تاریخچه

هدف از ساخت

رختشویخانه به اتاقی گفته می‌ شود که جهت شست ‌و شوی لباس از آن استفاده می‌ شود. در خانه‌ های امروزی معمولا این اتاق با وسایلی همچون ماشین لباس ‌شویی و رخت‌ خشک ‌کن و یک دستشویی بزرگ جهت شستن دست ها و لباس های لطیف تر پر می شود. از نظر نوع کاربری هیچ بنایی را نمی توان در ایران یافت که این گونه صرفا برای شستن رخت و لباس مورد استفاده قرار گیرد. ساختمان بنا اما معماری مشابه با مسجد عباس قلی خان و دروازه ارگ دارد.

این بنا برای استفاده عموم ساخته شد و شبانه ‌روزی دسترسی به آن امکان پذیر بود و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهروندان دریافت نمی‌ شده ‌است. شهر زنجان معمولا زمستان های سرد و سختی را پشت سر می گذارد. در آن زمان زنان وظیفه شستن لباس ها را بر عهده داشتند و دشواری این کار در چنین روزهایی برایشان چندین برابر می شد. آنان برای تأمین امنیت و آسایش زنان در یک مکان سرپوشیده رختشویخانه زنجان را احداث کردند.

هدف از ساخت

ویژگی های بنا

این بنا در یک محل شلوغ و می شود گفت در قلب شهر زنجان معروف به بابا جامال چوقوری (گودال بابا جمال) احداث شده است که امروزه خیابان سعدی به فاصله یکصد متری از سمت غربی آن می گذرد و از طریق کوچه فرهنگ به ساختمان رختشورخانه دسترسی دارد و آب مجموعه از قنات قلعچه حاجی میربهاء الدین تأمین می شده است.

رختشویخانه مخزنی به طول ۱۷ متر، عرض ۵٫۱ متر و ارتفاع ۸ متر دارد که با سه واحد پوشش طاق و تویزه بر روی جرزها و دیوارها سقف شده است. تا ارتفاع چهار متری دیواره های داخلی بنا به نحوی پوشیده شده است که امکان پر کردن آب تا آن سطح وجود دارد که اگر این اتفاق روی می داد امکان گنجایش ۷۴۰ مترمکعب در آن وجود داشته است. فضایی از این مخزن به ساخت یک تراس اختصاص داده شده است که هنگام ایستادن در آن می توان به محل شست و شوی رخت ها تسلط کامل داشت.

این مکان برای اشراف کامل مدیریت به کسانی که در حال استفاده از آن بودند ساخته شده بود. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان گفته است: بنای رختشویخانه زنجان تنها بنا در جهان با کاربری مخصوص برای رختشویی بانوان است، در هیچ جای دنیا، بنایی با کاربری رختشویی متناسب با شرایط اقلیمی و جغرافیایی که منحصر به گروه خاصی باشد، به غیر از بنای رختشویخانه زنجان احداث نشده است. چنین مجموعه ای با عملکرد یاد شده در هیچ جای ایران مشاهده نمی شود اما سبک معماری، ابعاد و تناسبات رعایت شده در قوس ها و تویزه ها با بناهای عام المنفعه هم دوره شهر زنجان قابل مقایسه اند.

ویژگی های بنا

در این فضا برای شستشوی لباس ها و سایر وسایل چندین حوضچه سنگی ساخته شده که از طریق مجاری آب از مخزن اصلی تامین می شوند و فاضلاب حاصل نیز از طریق کانالی که در زیر پاشویه ها قرار دارد به بیرون بنا منتقل می شود. مجاری آب، حوضچه ها و پاشویه ها از سنگ های تراشیده ساخته شده است.

طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی رختشویخانه زنجان بسیار زیبا می باشد و سالن آن دارای  یازده ستون است که به طور قرینه به دو قسمت تقسیم شده‌ اند. فاصله ۱۱ ستونی که به طور قرینه سالن را به دو قسمت تقسیم کرده‌ اند در جهت قرینه از چهار واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل حوضچه‌ ها تشکیل یافته و حدود آن را سنگ‌ های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر مجزا می‌ کند. این فضا از سالنی به عرض نزدیک به ۱۴ متر و طول ۶۲ متر و مساحت زیربنای ۸۵۰ متر مربع برخوردار است.

محل شستشوی رخت ها به چهار قسمت تقسیم شده است. ابتدای شستشو که از انتهای جریان آب است حوضچه ‌ی مخصوص لباس ‌های بسیار آلوده و لباس‌ های مربوط به افراد مبتلا به بیماری های خاص بوده و مجرای آبی که از حد فاصل حوضچه دوم و سوم عبور می کرد، مخصوص لباس ‌های نسبتا تمیز و محل آب ‌کشی بود. حوضچه‌ ی چهارم مخصوص شستشوی ظروف آشپزخانه بود و بالاخره حوضچه‌ ی آخری (اولین حوض از حرکت آب)، محل آب تمیز و تامین آب آشامیدنی بوده است.

کاربرد امروزی

این بنا در دوره اخیر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزه مردم شناسی مورد استفاده قرار می گیرد. رختشویخانه زنجان امروزه محل مناسبی برای آشنایی هرچه بیشتر علاقمندان به فرهنگ و آداب و رسوم مردم منطقه است. سال ۱۳۷۷ رختشویخانه زنجان یکی از مهمترین موزه های استان است و موضوع آن مردم شناسی است. در این موزه می توانید با انواع و اقسام لباس های محلی، ابزار و وسایل و زیورآلات زنان این منطقه آشنا شوید. می توانید در نقشه بالا موقعیت دقیق قرار گیری آن را مشاهده نمایید.

 


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

عارف رییس کمیسیون آموزش مجلس شد

دستورالعمل ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ امربه‌معروف و نهی از منکر در مدارس و ادارات

صدوردستورالعملی درباره«یونیفرم» دانش‌آموزان؛ به‌زودی/ جلوگیری از اخذ شهریه‌ای بالاتر از حد مصوب

بهره‌برداری از دستگاه شبیه‌ساز پرواز در باغ کتاب تهران

گام های مؤثر در تفکر انتقادی

بزرگداشت علی شریعتی در برنامه «میراث کویر»

تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی ادیان در فیلیپین

نیازمند بازشناسی اندیشه های امام (ره) برای نسل جوان هستیم

فراخوان مقالات همایش ملی فلسفه کلام منتشر شد

مرکز مطالعات اجتماعی ـ فرهنگی ایران و روسیه افتتاح شد

گفت‌وگوی دینی اسلام و مسیحیت ارمنی حوزه سیلیسی برگزار می شود

تمایلی به ایجاد مدارس خودگردان اتباع خارجی نداریم/دانش‌آموزان افغان نباید از ایرانی‌ها جدا شوند

آمارهایی از فرزندان «پناهندگان» که در ایران به مدرسه می‌روند

الزام معلمان مدارس ابتدایی به دریافت کارت صلاحیت حرفه‌ای/ ناظران وارد مدارس می‌شوند

تربیت مدرسان سند تحول بنیادین از میان طلاب و روحانیون

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ نیروگاه زغال سنگ

لغو خرید مشترکانی که از پیام جعلی اینترنت رایگان ضرر کردند

علائم عجیبی از سرطان ریه که همه باید بدانند

گذار استکمالی از انترناسیونالیسم اسلامی به نظریه ایران اسلامی

قانعی راد می خواست مسائل جامعه را با تفهّم و نه با تبیین دریابد

فهم پذیر کردن نهاد آموزش عالی، بزرگترین برنامه قانعی راد بود

پیام‌های تسلیت به مناسبت درگذشت دکتر قانعی‌راد

نصب ویندوز ۱۰ روی گوشی های هواوی ممکن شد

خطر خالی ماندن صندلی‌های ریاضی و انسانی در دانشگاه‌ها جدی است

برگزاری اردوهای علمی خارج از کشور، ممنوع/ نباید اجازه دهیم هرفردی وارد مدارس شود

کشف بیش از دو تن انواع مواد مخدر از اطراف مدارس در سال گذشته/هدفگذاری ۲۰۰۰ مدرسه برای امسال

چهارمین سرطان شایع در ایران

شصت و پنجمین شماره از نشریه فرهنگستان علوم منتشر شد

مهلت مجدد ثبت نام در آزمون کاردانی به کارشناسی آغاز شد

کتاب «حکایت دانشگاه» نقد و بررسی می شود

نشست علمی تاریخ زندگی امامان معصوم(ع) برگزار می‌شود

سی و یکمین شماره فصلنامه «تاریخ فلسفه» منتشر شد

کتاب «تربیت سکولار از دیدگاه صاحب نظران» منتشر شد

مدارا کردن با مردم ضامن آرامش و پیشرفت جامعه است

چرا دچار افسردگی صبحگاهی می‌شویم؟

روش چک کردن سلامت باتری لپ‌تاپ +عکس

تلگرام طلایی از سرورهای اصلی تلگرام استفاده می‌کند

سلفی کاوشگر ناسا از مریخ منتشر شد

نشانی محل رفع نقص کارت شرکت در کنکور ۹۷ اعلام شد

۳۵ موسسه اعزام دانشجو به خارج تعلیق و ۶۷ موسسه لغو مجوز شد

ممنوعیت پیش ثبت‌نام مدارس/ ثبت نام اتباع فاقد هویت منوط به کارت حمایت تحصیلی

برقراری عدالت در متناسب‌سازی دریافت‌ها را پیگیری کنید

دوره های ارشد و دکتری دانشگاه آزاد کاهش ظرفیت ندارند

شناسایی اخبار جعلی در اینترنت ساده شد

زنبورها پلاستیک دوستدار محیط زیست تولید می کنند

علائم افسردگی پس از زایمان را بشناسید

جزئیات دریافت کارت‌ شرکت در کنکور سراسری‌ ۹۷

افراد مذهبی طول عمر بیشتری دارند

پر درآمدترین رشته‌های دانشگاهی

اثر نامطلوب داروهای متداول بر میکروب‌های ارزشمند روده

6 تأثیر هوش مصنوعی در زندگی آینده انسان‌ها

توضیحات آموزش و پرورش درباره اجرای سند تحول بنیادین

همایش «نظام فکری مقام معظم رهبری در گستره فرهنگ» برگزار می شود

سومین همایش ملی آسیب‌های اجتماعی ایران برگزار می‌شود

گفت‌وگوی دینی اسلام و مسیحیت ارمنی حوزه سیلیسی برگزار می‌شود

کنفرانس بین‌المللی فلسفه و مذهب یهودیان مدرن برگزار می شود

فعالیت ۳۳ هزار پایگاه اوقات فراغت از ۹ تیر ماه/ پیش‌بینی جذب حدود ۵ میلیون دانش آموز در پایگاه‌های تابستانی

اجرای طرح کلاس‌های ضمیمه کاردانش در دبیرستان‌های شاهد از مهر امسال

شماره ۱۰ مجله علمی ـ پژوهشی «فقه مقارن» منتشر شد

حکمت‌نامه حضرت عیسی بن مریم (ع) به زبان اسپانیایی منتشر شد

نفس کشیدن در مریخ ممکن شد

توقف فعالیت ۳۰۰ موسسه علمی کاربردی

عدم همگونی میان بازار کار و خروجی‌های آموزش عالی

قابلیت جدید آیفون، حتی تیم کوک را به وجد آورد

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ درام زیر آب

اعزام دانش آموزان شین آبادی به خارج فردا تعیین تکلیف می‌شود

تدوین منشور ارائه خدمات رفاهی به معلمان در صندوق ذخیره فرهنگیان

فروش دور از ذهن جدیدترین پرچمدار وان پلاس

قابلیت تازه اینستاگرام از اعتیاد کاربران به آن جلوگیری خواهد کرد

ژن درمانی نخاع آسیب دیده را درمان می کند

مهارت هایی که آینده تحصیلی را شکل می دهند؟

کارگاه ساخت کاپ جام جهانی ۲۰۱۸ در ایتالیا /عکس

نتایج رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی کشور منتشر شد

داوطلبان گروه آزمایشی تجربی بیشترین شرکت‌ کنندگان کنکور 97

گسست نسلی میان تصمیم‌گیرندگان و دختران دهه هشتادی

موافقت استاندار با ساخت دانشگاه جامع فرهنگیان در خوزستان

برای رسیدن به توسعه انتظار معجزه ازفلسفه داریم/وضعیت فلسفه درژاپن

کرسی «حجیت دلیل نقلی در اثبات گزاره اخلاقی» برگزار می‌شود

فراخوان طراحی «نمون برگ» دیپلم/ مهلت ارائه طرح‌ها تا ۱۵ تیر ماه امسال

دیدار وزیر آموزش‌ و پرورش با چوپان فداکار پیرانشهری

کشف درمانی جدید برای متوقف کردن آلزایمر

عکس یادگاری بهرام رادان و بهاره کیان افشار

طولانی‌ترین روز سال در انتظار زمینیان

شرط حذف کنکور سراسری

ضرر دانش آموزان کردستانی از قانون بومی گزینی دانشگاه‌ها

تار عنکبوت تازه ترین ابزار نبرد با سرطان !

کشف راز پیدایش منظومه شمسی در ستاره های دنباله دار

واتس‌اپ به زودی برای برخی گوشی‌ها اجرا نمی‌شود

زنان سحرخیز کمتر افسرده می‌شوند

آیا آنچه که شما می‌گویید همان چیزی است که پزشکتان می‌شنود؟

رعایت بهداشت فردی، اعتماد به نفس شما را افزایش می دهد

زیست فناوری؛ آینده سلامت و بدن انسان

قهوه برای حفظ سلامت کبد مفید است

گسست نسلی میان تصمیم‌گیرندگان و دختران دهه هشتادی

دهه شصتی‌ها آمادگی زیادی برای پدر و مادر شدن ندارند/روایتی از سلامت روان نسلی که سختی کشید

تاثیر منفی گرما روی امتحانات دانش‌آموزان

زندگی خصوصی انیشتین و همسر اولش

هفت درس مارسل پروست

بررسی «تلقی سنایی از دین و دینداری»

جزئیات دریافت کارت آزمون سراسری سال ۹۷

زاهدی: مدارس کلاس‌های آموزش برای دفاع دانش‌آموزان در مقابل ناهنجاری‌ها برگزار کند

شروع تربیت جنسی کودک از 3 سالگی

از یافتن معنا تا شادکامی و موفقیت تحصیلی

مزایای رژیم گیاه‌خواریِ سالم

«رمضونیکه» آیینی با سابقه ۱۴۰۰ ساله

هفت عنصری که جهان را دگرگون کردند

دستمال آشپزخانه عامل مسمومیت غذایی است

چه ورزشی برای کاهش کمردرد مناسب است

انزوای دانش‌آموزی با اختلال یادگیری

قد کوتاه‌ترین کشورهای جهان! + تصاویر