کد خبر: 19877
ف
کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» منتشر شد
نردبان دانشگاه چگونه در ایران به زمین افتاد؟
کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی یکی از مجموعه تأملاتی است که طی یک دهه گذشته اینجاوآنجا به‌عنوان بخشی از مداخلات روشنفکرانه عرضه شده است و اینک در کتابی منسجم برای مخاطبان علاقه‌مند ارائه شده است.

به گزارش شبکه علمی ثریا کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی از سوی انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی روانه بازار نشر شده است.

کاظمی در ابتدای کتاب و مقدمه‌ای که بر آن نوشته به چهار سندی که به چهار مقطع تاریخی متفاوت تعلق دارند، اشاره می‌کند که بر اساس آن محققانی چون تهرانیان نشان می‌‌دهد که تصور نامطلوب‌‌بودن وضعیت دانشگاه، همواره وجود داشته است و امر جدیدی نیست.

کاظمی معتقد است، شاید یکی از ریشه‌‌های این تصور، این باشد که مسئولیت زیادی برای دانشگاه قائل می‌شویم و باری اضافی بر دوش آن می‌نهیم. بااین‌حال، دانشگاه در ایران نه‌تنها به حیات خود ادامه داده است بلکه احتمالاً بزرگ‌ترین دوران رشد و گسترش خود را در یک‌دو دهه گذشته پشت سر گذاشته است. این امر موجب شده است که در یک دهه گذشته، دانشگاه به موضوع تأمل انتقادی در بین روشنفکران، دانشجویان، استادان و پژوهشگران بدل شود.
 


به اعتقاد مولف، کتاب پیش رو نیز یکی از مجموعه تأملاتی است که طی یک دهه گذشته اینجاوآنجا به‌عنوان بخشی از مداخلات روشنفکرانه عرضه شده است و اینک در هیئتی منسجم در قالب یک کتاب برای مخاطبان علاقه‌مند ارائه می‌شود. درباره عنوان کتاب باید بیان شود، در گذشته، دانشگاه و به‌طورکلی نظام تربیت، به تعبیر محمود صناعی، نردبان بوده است. به گفته کاظمی در مقدمه، توکلی نیز به‌خوبی نشان داده است که در دهه ۴۰ این نردبان چگونه به جابه‌‌جایی موقعیت افراد و تحرک شغلی دامن زده است.

تحقیقات اخیر نشان داده‌‌اند که اکنون این نردبان، بر زمین افتاده است و نقش سابق خود، یعنی ارتقای شغلی را از دست داده است. در این کتاب نشان داده می‌شود که دانشگاه عمدتاً به سایبان و پناهگاه تبدیل شده است، یعنی همان‌‌طور که صناعی در اواخر دهه ۳۰ گفته بود «دستگاه دولتی پناهگاهی برای قربانیان دستگاه تربیت شد»، نظام تربیت ما نیز بخشی از دستگاه عریض بوروکراسی شده است. اینک ما می‌افزاییم که دستگاه تربیت با تداوم تحصیل و طولانی‌کردن اقامت افراد درون دانشگاه، بیشتر نقش سایبان را ایفا می‌کند؛ جان‌‌پناهی موقتی که فرد را از دسترس آشوب‌های بیرونی مانند خوردن انگ‌های مختلفی چون بیکاری و... در امان نگاه می‌دارد. دستگاه بزرگ و فاسد دولتی، دیگر توان جذب فارغ‌التحصیلان بیشتر را ندارد؛ بنابراین، دانشگاه باید بیش از یک دهه از عمر نسل جوان را به خود مشغول کند.

مطالب کتاب پیش رو در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول به مسائل آموزش عالی و دانشگاه می‌‌پردازد و درباره این پرسش‌‌ها تأمل می‌کند که دانشگاه‌های ما به کجا می‌روند؟ روزمره‌‌شدن دانشگاه‌ها با پدیده مک‌دونالدی‌‌شدن چه ارتباطی دارد؟ آیا کلاس درس، مرده است و دانشگاه‌ها چیز زیادی برای آموختن به ما ندارند؟ در چند دهه گذشته، چگونه پدیده‌‌های جدید دانشگاهی، تحت تأثیر نظام‌های کنکوری شکل گرفته‌اند؟ به‌طورکلی در این بخش نشان داده می‌شود که چگونه با تغییر چهره دانشگاه در دهه‌های اخیر، مسائل آن نیز تغییر کرده است.

محور بخش دوم کتاب، موضوع اقلیت‌های جدید دانشگاهی است. گروه‌بندی‌های جدیدی در دانشگاه ایجاد شده‌ است که توجه به آنها برای آینده ضروری است؛ پرولتاریای پژوهشی، حق‌التدریسی‌ها، پیمانی‌ها، نوکیسگان دانشگاهی و برون‌‌سپاران بخشی از این اقلیت‌ها به شمار می‌آیند. توجه به این اقلیت‌های جدید برای جامعه ما ضروری است زیرا بحران‌ها و مسائل اجتماعی در این اقلیت‌های جدید ریشه دارند.

بخش سوم با عنوان نظریه‌‌زدگی و علوم اجتماعی، به یکی از مناقشات مهمی می‌پردازد که در چند سال اخیر مطرح کرده‌ام؛ اینکه در ایران، رویکرد علوم اجتماعی نسبت به امر نظری و مواجهه‌اش با آن، بیمارگونه است و در تمنای تولید نظریه به دام پیچیده بازی با نظریات غربی افتاده است.

بخش چهارم، سرنوشت مطالعات فرهنگی در ایران را طی یک دهه گذشته شرح می‌دهد. مجموعه این مطالب به سه شکل متفاوت عرضه شده‌اند؛ برخی از آنها مقالاتی بوده‌اند که در مجلات عمومی منتشر شده‌اند، برخی در قالب سخنرانی بوده‌اند و سعی کرده‌‌ایم ساختار آنها را حفظ کنیم؛ برخی نیز مصاحبه‌‌هایی‌اند که در زمان‌های مختلف انجام داده‌‌ام. نکته مهم در باب این نوشته‌‌ها این است که به شیوه انفعالی یا صرفاً به دعوت افراد نوشته نشده‌اند بلکه نویسنده عامدانه تلاش کرده است در عرصه عمومی مداخلاتی داشته باشد و در ایجاد حساسیت در بین مخاطبان سهیم باشد. خوشبختانه این نوشته‌‌ها موفق شده‌اند در برخی موارد توجه جامعه را به مسائل جدی معطوف کنند.

کاظمی در پایان مقدمه می‌نویسد: «امید دارم که کتاب حاضر ضمن گسترش نگاه انتقادی در باب دانشگاه و آموزش عالی، امید به تغییر را به‌عنوان یک تکیه‌‌گاه از مخاطبان نگیرد. هرچه باشد سایبان‌‌بودن دانشگاه به معنای جمع‌‌شدن همه ناامیدان و بی‌پناهان ذیل چیزی به نام دانشگاه است. بیراه نیست بگوییم در زمانه ما دانشگاه، آخرین سنگر امید است. برای حفظ و استحکام این سنگر چاره‌ای نداریم جز اینکه برای استقلال دانشگاه از نهاد سیاست بکوشیم، اعتبار و آبروی رفته دانشگاه را بدان بازگردانیم و برای نجات دانشگاه، به خود دانشگاه تکیه کنیم.»

کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی با شمارگان هزار نسخه در 520 صفحه به بهای 26 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی به چاپ رسیده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

«مجید صالحی» در کنار همسر و دوقلوهایش /عکس

تبصره اصلاح سهمیه‌ها رای نیاورد

سبک‌ترین کتابخوان الکترونیک به بازار آمد

چطور کتاب را وارد زندگی خود کنیم؟

سوری‌های آواره و آینده‌ای نامعلوم/ تصاویر

تلویزیون‌های اینترنتی؛ تماشای فیلم بی‌وقفه!

تولید لباس از پسماندهای غذایی!

افزایش سهمیه بدون توجه به توانمندی‌های علمی به ضرر جامعه است

استعداد یا توهم نویسندگی/ از استالین تا عاشقانه‌های صدام حسین

کودکان از شخصیت حیوانات در داستان‌ها پیام اخلاقی نمی‌آموزند!

رژیم غذایی مدیترانه‌ای و دلیل چاقی مدیترانه‌ای‌ها

برپایی نمایشگاه لوازم‌التحریر ایرانی در آینده نزدیک/ شرکت های داخلی نتوانستند تنوعی در تولیدات خود ایجاد کنند

از آموزش به کودکان در خصوص مراقبت از خود تا خودداری از فرستادن آنها برای خریدهای روزانه

اعلام فراخوان مقاله پنجمین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی

کنفرانس بین المللی فلسفه علم و رئالیسم علمی برگزار می شود

تدوین آیین نامه «نحوه فعالیت مهدهای کودک»/ موافق اجباری‌شدن پیش دبستانی هستیم

شهریه مهدکودک‌های استان تهران در سال 97 به تفکیک مناطق+جزئیات نرخ‌ها

ارتباط داروهای روانی با تولد نوزاد ناقص

هوش مصنوعی در مناظره با انسان برنده شد

انتشار کتاب «زن در اسلام و غرب» به زبان ترکی استانبولی

آموزش رایگان ICT به افراد جویای کار

عکس های سلفی با چشمان بسته اصلاح می شود

بومی‌سازی در علوم انسانی یک ضرورت انکارناپذیر است

جزئیات پاسخگویی به سئوالات کنکور ۹۷ اعلام شد

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ دسته غاز‌ها

کتاب فلسفه هنر و زیبایی منتشر شد

چشم امید اپل به فروش بالای آیفون‌های ارزان

کتاب «اسلام و زیبایی‌های زندگی» منتشر شد

سلامت ایرانی‌های با «نمک» در خطر است

عجیب‌ترین خواص «آب هویج» که از آن بی‌خبرید

فوتبال؛ آخرین یادگار مدرنیته اروپایی

راههای فرهنگ‌سازی تفکر/ گامهای عقلانی کردن جامعه و روابط اجتماعی

کتاب وجوه سیاسی در اسماء حسنی منتشر شد

تسویه 3 مرحله‌ای پاداش پایان خدمت بازنشستگان 96/ پرداخت اولین قسط تا 8 روز آینده

ابعاد سند تحول بنیادین هنوز برای مسوولان مشخص نیست

افراد دیابتی رژیم غذایی گیاهی داشته باشند

هویت جنسیتی در فرهنگ ما گم شده است

افزایش و ارتقاء مسئولیت زنان در پست‌های مدیریتی در آموزش و پرورش

مریخ را با چشم غیر مسلح در آسمان ببینید

هوش مصنوعی مرگ را با دقت بالایی پیش بینی می کند

طرح افزایش سهمیه کنکور ایثارگران در دستور کار

نقض یکی از شروط قبولی در دوره دکتری توسط دانشگاه‌ها

چاقی؛ عامل کاهنده عمر

جزئیات اطلاعات شما توسط گوگل فروخته می‌شود!

کدام سیم‌کارت‌ها سلب امتیاز می‌شوند؟

تیپ متفاوت سحر قریشی! /عکس

عارف رییس کمیسیون آموزش مجلس شد

دستورالعمل ترویج و نهادینه‌سازی فرهنگ امربه‌معروف و نهی از منکر در مدارس و ادارات

صدوردستورالعملی درباره«یونیفرم» دانش‌آموزان؛ به‌زودی/ جلوگیری از اخذ شهریه‌ای بالاتر از حد مصوب

بهره‌برداری از دستگاه شبیه‌ساز پرواز در باغ کتاب تهران

گام های مؤثر در تفکر انتقادی

بزرگداشت علی شریعتی در برنامه «میراث کویر»

تأکید بر ضرورت گفت‌وگوی ادیان در فیلیپین

نیازمند بازشناسی اندیشه های امام (ره) برای نسل جوان هستیم

فراخوان مقالات همایش ملی فلسفه کلام منتشر شد

مرکز مطالعات اجتماعی ـ فرهنگی ایران و روسیه افتتاح شد

گفت‌وگوی دینی اسلام و مسیحیت ارمنی حوزه سیلیسی برگزار می شود

تمایلی به ایجاد مدارس خودگردان اتباع خارجی نداریم/دانش‌آموزان افغان نباید از ایرانی‌ها جدا شوند

آمارهایی از فرزندان «پناهندگان» که در ایران به مدرسه می‌روند

الزام معلمان مدارس ابتدایی به دریافت کارت صلاحیت حرفه‌ای/ ناظران وارد مدارس می‌شوند

تربیت مدرسان سند تحول بنیادین از میان طلاب و روحانیون

عکس روز نشنال جئوگرافیک؛ نیروگاه زغال سنگ

لغو خرید مشترکانی که از پیام جعلی اینترنت رایگان ضرر کردند

علائم عجیبی از سرطان ریه که همه باید بدانند

گذار استکمالی از انترناسیونالیسم اسلامی به نظریه ایران اسلامی

قانعی راد می خواست مسائل جامعه را با تفهّم و نه با تبیین دریابد

فهم پذیر کردن نهاد آموزش عالی، بزرگترین برنامه قانعی راد بود

پیام‌های تسلیت به مناسبت درگذشت دکتر قانعی‌راد

نصب ویندوز ۱۰ روی گوشی های هواوی ممکن شد

خطر خالی ماندن صندلی‌های ریاضی و انسانی در دانشگاه‌ها جدی است

برگزاری اردوهای علمی خارج از کشور، ممنوع/ نباید اجازه دهیم هرفردی وارد مدارس شود

کشف بیش از دو تن انواع مواد مخدر از اطراف مدارس در سال گذشته/هدفگذاری ۲۰۰۰ مدرسه برای امسال

چهارمین سرطان شایع در ایران

شصت و پنجمین شماره از نشریه فرهنگستان علوم منتشر شد

مهلت مجدد ثبت نام در آزمون کاردانی به کارشناسی آغاز شد

کتاب «حکایت دانشگاه» نقد و بررسی می شود

نشست علمی تاریخ زندگی امامان معصوم(ع) برگزار می‌شود

سی و یکمین شماره فصلنامه «تاریخ فلسفه» منتشر شد

کتاب «تربیت سکولار از دیدگاه صاحب نظران» منتشر شد

مدارا کردن با مردم ضامن آرامش و پیشرفت جامعه است

تبصره اصلاح سهمیه‌ها رای نیاورد

شرط حذف کنکور سراسری

طولانی‌ترین روز سال در انتظار زمینیان

عکس یادگاری بهرام رادان و بهاره کیان افشار

عارف رییس کمیسیون آموزش مجلس شد

کشف درمانی جدید برای متوقف کردن آلزایمر

جزئیات پاسخگویی به سئوالات کنکور ۹۷ اعلام شد

ضرر دانش آموزان کردستانی از قانون بومی گزینی دانشگاه‌ها

تار عنکبوت تازه ترین ابزار نبرد با سرطان !

گسست نسلی میان تصمیم‌گیرندگان و دختران دهه هشتادی

عجیب‌ترین خواص «آب هویج» که از آن بی‌خبرید

پر درآمدترین رشته‌های دانشگاهی

واتس‌اپ به زودی برای برخی گوشی‌ها اجرا نمی‌شود

زنان سحرخیز کمتر افسرده می‌شوند

آموزش رایگان ICT به افراد جویای کار

علائم عجیبی از سرطان ریه که همه باید بدانند

قهوه برای حفظ سلامت کبد مفید است

«مجید صالحی» در کنار همسر و دوقلوهایش /عکس

تاثیر منفی گرما روی امتحانات دانش‌آموزان

لغو خرید مشترکانی که از پیام جعلی اینترنت رایگان ضرر کردند

دهه شصتی‌ها آمادگی زیادی برای پدر و مادر شدن ندارند/روایتی از سلامت روان نسلی که سختی کشید

زندگی خصوصی انیشتین و همسر اولش

جزئیات دریافت کارت آزمون سراسری سال ۹۷

تیپ متفاوت سحر قریشی! /عکس

روش چک کردن سلامت باتری لپ‌تاپ +عکس

کدام سیم‌کارت‌ها سلب امتیاز می‌شوند؟

بررسی «تلقی سنایی از دین و دینداری»

از یافتن معنا تا شادکامی و موفقیت تحصیلی

مزایای رژیم گیاه‌خواریِ سالم

6 تأثیر هوش مصنوعی در زندگی آینده انسان‌ها