کد خبر: 19877
ف
کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» منتشر شد
نردبان دانشگاه چگونه در ایران به زمین افتاد؟
کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی یکی از مجموعه تأملاتی است که طی یک دهه گذشته اینجاوآنجا به‌عنوان بخشی از مداخلات روشنفکرانه عرضه شده است و اینک در کتابی منسجم برای مخاطبان علاقه‌مند ارائه شده است.

به گزارش شبکه علمی ثریا کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی از سوی انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی روانه بازار نشر شده است.

کاظمی در ابتدای کتاب و مقدمه‌ای که بر آن نوشته به چهار سندی که به چهار مقطع تاریخی متفاوت تعلق دارند، اشاره می‌کند که بر اساس آن محققانی چون تهرانیان نشان می‌‌دهد که تصور نامطلوب‌‌بودن وضعیت دانشگاه، همواره وجود داشته است و امر جدیدی نیست.

کاظمی معتقد است، شاید یکی از ریشه‌‌های این تصور، این باشد که مسئولیت زیادی برای دانشگاه قائل می‌شویم و باری اضافی بر دوش آن می‌نهیم. بااین‌حال، دانشگاه در ایران نه‌تنها به حیات خود ادامه داده است بلکه احتمالاً بزرگ‌ترین دوران رشد و گسترش خود را در یک‌دو دهه گذشته پشت سر گذاشته است. این امر موجب شده است که در یک دهه گذشته، دانشگاه به موضوع تأمل انتقادی در بین روشنفکران، دانشجویان، استادان و پژوهشگران بدل شود.
 


به اعتقاد مولف، کتاب پیش رو نیز یکی از مجموعه تأملاتی است که طی یک دهه گذشته اینجاوآنجا به‌عنوان بخشی از مداخلات روشنفکرانه عرضه شده است و اینک در هیئتی منسجم در قالب یک کتاب برای مخاطبان علاقه‌مند ارائه می‌شود. درباره عنوان کتاب باید بیان شود، در گذشته، دانشگاه و به‌طورکلی نظام تربیت، به تعبیر محمود صناعی، نردبان بوده است. به گفته کاظمی در مقدمه، توکلی نیز به‌خوبی نشان داده است که در دهه ۴۰ این نردبان چگونه به جابه‌‌جایی موقعیت افراد و تحرک شغلی دامن زده است.

تحقیقات اخیر نشان داده‌‌اند که اکنون این نردبان، بر زمین افتاده است و نقش سابق خود، یعنی ارتقای شغلی را از دست داده است. در این کتاب نشان داده می‌شود که دانشگاه عمدتاً به سایبان و پناهگاه تبدیل شده است، یعنی همان‌‌طور که صناعی در اواخر دهه ۳۰ گفته بود «دستگاه دولتی پناهگاهی برای قربانیان دستگاه تربیت شد»، نظام تربیت ما نیز بخشی از دستگاه عریض بوروکراسی شده است. اینک ما می‌افزاییم که دستگاه تربیت با تداوم تحصیل و طولانی‌کردن اقامت افراد درون دانشگاه، بیشتر نقش سایبان را ایفا می‌کند؛ جان‌‌پناهی موقتی که فرد را از دسترس آشوب‌های بیرونی مانند خوردن انگ‌های مختلفی چون بیکاری و... در امان نگاه می‌دارد. دستگاه بزرگ و فاسد دولتی، دیگر توان جذب فارغ‌التحصیلان بیشتر را ندارد؛ بنابراین، دانشگاه باید بیش از یک دهه از عمر نسل جوان را به خود مشغول کند.

مطالب کتاب پیش رو در چهار بخش تنظیم شده است. بخش اول به مسائل آموزش عالی و دانشگاه می‌‌پردازد و درباره این پرسش‌‌ها تأمل می‌کند که دانشگاه‌های ما به کجا می‌روند؟ روزمره‌‌شدن دانشگاه‌ها با پدیده مک‌دونالدی‌‌شدن چه ارتباطی دارد؟ آیا کلاس درس، مرده است و دانشگاه‌ها چیز زیادی برای آموختن به ما ندارند؟ در چند دهه گذشته، چگونه پدیده‌‌های جدید دانشگاهی، تحت تأثیر نظام‌های کنکوری شکل گرفته‌اند؟ به‌طورکلی در این بخش نشان داده می‌شود که چگونه با تغییر چهره دانشگاه در دهه‌های اخیر، مسائل آن نیز تغییر کرده است.

محور بخش دوم کتاب، موضوع اقلیت‌های جدید دانشگاهی است. گروه‌بندی‌های جدیدی در دانشگاه ایجاد شده‌ است که توجه به آنها برای آینده ضروری است؛ پرولتاریای پژوهشی، حق‌التدریسی‌ها، پیمانی‌ها، نوکیسگان دانشگاهی و برون‌‌سپاران بخشی از این اقلیت‌ها به شمار می‌آیند. توجه به این اقلیت‌های جدید برای جامعه ما ضروری است زیرا بحران‌ها و مسائل اجتماعی در این اقلیت‌های جدید ریشه دارند.

بخش سوم با عنوان نظریه‌‌زدگی و علوم اجتماعی، به یکی از مناقشات مهمی می‌پردازد که در چند سال اخیر مطرح کرده‌ام؛ اینکه در ایران، رویکرد علوم اجتماعی نسبت به امر نظری و مواجهه‌اش با آن، بیمارگونه است و در تمنای تولید نظریه به دام پیچیده بازی با نظریات غربی افتاده است.

بخش چهارم، سرنوشت مطالعات فرهنگی در ایران را طی یک دهه گذشته شرح می‌دهد. مجموعه این مطالب به سه شکل متفاوت عرضه شده‌اند؛ برخی از آنها مقالاتی بوده‌اند که در مجلات عمومی منتشر شده‌اند، برخی در قالب سخنرانی بوده‌اند و سعی کرده‌‌ایم ساختار آنها را حفظ کنیم؛ برخی نیز مصاحبه‌‌هایی‌اند که در زمان‌های مختلف انجام داده‌‌ام. نکته مهم در باب این نوشته‌‌ها این است که به شیوه انفعالی یا صرفاً به دعوت افراد نوشته نشده‌اند بلکه نویسنده عامدانه تلاش کرده است در عرصه عمومی مداخلاتی داشته باشد و در ایجاد حساسیت در بین مخاطبان سهیم باشد. خوشبختانه این نوشته‌‌ها موفق شده‌اند در برخی موارد توجه جامعه را به مسائل جدی معطوف کنند.

کاظمی در پایان مقدمه می‌نویسد: «امید دارم که کتاب حاضر ضمن گسترش نگاه انتقادی در باب دانشگاه و آموزش عالی، امید به تغییر را به‌عنوان یک تکیه‌‌گاه از مخاطبان نگیرد. هرچه باشد سایبان‌‌بودن دانشگاه به معنای جمع‌‌شدن همه ناامیدان و بی‌پناهان ذیل چیزی به نام دانشگاه است. بیراه نیست بگوییم در زمانه ما دانشگاه، آخرین سنگر امید است. برای حفظ و استحکام این سنگر چاره‌ای نداریم جز اینکه برای استقلال دانشگاه از نهاد سیاست بکوشیم، اعتبار و آبروی رفته دانشگاه را بدان بازگردانیم و برای نجات دانشگاه، به خود دانشگاه تکیه کنیم.»

کتاب «دانشگاه، از نردبان تا سایبان» نوشته عباس کاظمی با شمارگان هزار نسخه در 520 صفحه به بهای 26 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی به چاپ رسیده است.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سامسونگ اکسینوس 5100 را معرفی کرد: اولین مودم 5G موبایلی دنیا

سیستم «ثبت سیگنال‌های عصبی از سطح مغز» ساخته شد

تماشای زیبای های گردشگری تبریز و خراسان جنوبی در برج میلاد

آلبوم جدید محسن چاوشی مجوز گرفت/ ۲ قطعه از «ابراهیم» باقی ماند

تاریخ برگزاری کنسرت مهران مدیری مشخص شد

خبر بد برای گواردیولا؛ دبروین مصدوم شد+عکس

حساب های کاربری اینستاگرام هک شدند

بانک اطلاعات فضایی در کشور ایجاد می‌شود

۲ ایرانی در میان بهترین‌های AVC کاپ

پوتین عروسی می‌رود

از ربات‌های جراح تا دست مصنوعی که حس لامسه دارد

غلامحسین کرباسچی به حبس تعزیری محکوم شد

چین دومین کشور تامین کننده بودجه سازمان ملل می شود

محبوبیت خاص سنگربان پرسپولیس در جامعه هنری!

رباتی که با کاربر، تماس چشمی برقرار می‌کند

هتک حرمت مأموران گرجستانی به زنان ایرانی در فرودگاه تفلیس

ستاره لاتزیو گرانقیمت ترین خرید تاریخ رئال مادرید

مخدری که مصرف‌کنندگان انگلیسی را به پرواز درمی‌آورد+ تصاویر

جذب پرستار در دستور کار دولت و مجلس است

زنجان، گلستان و خراسان شمالی مناطق پرخطر سرطان مری هستند

تیم‌های حاضر در مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا+عکس

لباس عجیب حمید عسگری روی صحنه +عکس

دنبال عذرخواهی نیستم فقط پیکر شوهرم را بازگردانید +عکس

هتک حرمت مأموران گرجستانی به زنان ایرانی در فرودگاه تفلیس

10 درصد ظرفیت ورزشگاه جم سهم هواداران استقلال تهران است

احمدی‌نژاد استعفا کرد + عکس

همراه اول نخستین مودم ارتباطی اینترنت اشیا را راه انداخت

نکونام به نشست خبری نرسید

جشنواره اقوام ایرانی در بوستان دانشجو برگزار می شود

ارتقای دانشگاه‌های آسیایی در لیست برترین‌های 2018 جهان

ساخت بایوسنسور برای تشخیص به‌موقع آلزایمر

مهلت انتخاب رشته آزمون دستیاری دندانپزشکی تمدید شد

سکه‌های پیش‌فروش شده روی پیش‌خوان برنامه «مناظره»!

یارانه نقدی فردا واریز می‌شود

پیکر دوبلور پیشکسوت فردا به خاک سپرده می شود/ تشییع از مسجد بلال

صف مردم ترکیه برای حمایت از «لیر» در برابر دلار +عکس

افزایش ۳۷ درصدی قیمت مسکن در تهران

عکس: خطرناکترین بوسه جهان

ریزش مرگبار معدن طلا در ورزقان

جزییات آزار زن جوان در خانه مرد عرب +فیلم

سرقت مزدا ۳ در ۳ ثانیه!

فراخوان دوازدهمین جشنواره تئاتر کودک و نوجوان رضوی رونمایی شد

«جواد خیابانی» در بیمارستان بستری شد

درخشش دانشگاه امیر کبیر در مسابقات جهانی رباتیک فیرا/ میزبانی ایران برای بزرگترین رویداد ورزشی ربات‌ها

استفاده از فناوری وای فای برای تشخیص بمب

پرکاربرترین پیام‌رسان‌های جهان معرفی شدند

تصویری جالب از ملانیا ترامپ!

واکنش منفی دوستان ریحانه پارسا به انتخاب او برای نقش لیلا

عرضه بسته‌ اینترنت ترکیبی شبانه و روزانه غیرقانونی است

سرطان «کولون» را بشناسیم

۱۳ دانشگاه ایرانی در جمع هزار دانشگاه برتر دنیا

فیلم: شکنجه مرگبار کودک بوکانی به دست نامادری (۱۶+)

موبایل موزی با باتری ۲۵ روزه عرضه شد +عکس

افزایش قیمت بنزین؛ راهکار کاهش تلفات جاده‌ای!

محدودیت ۴۷ درصدی خدمات گوگل برای ایرانی‌ها

عکس: زوج مجری صداوسیما برای دومین بار بچه دار شدند

دلیل شدت گرفتن میگرن در زنان کشف شد

آتش زدن دلار در حمایت از دولت +عکس

کاهش ارزش پول ملی؛ تهدیدی که می توان فرصت ساخت

روحانی: قیمت دلار قطعاً پایین می‌آید

خودکشی سریالی از یک پل/ چرا چمران؟

عکس: دلاری که دستمال بینی شد!

جزئیات تکان‌دهنده درباره ابتذال ترامپ

تولد نوزاد عجول در ال90

فیلم: پای حمیدهیراد به برداشت کشیده شد!

دو افشاگری بزرگ خداداد عزیزی علیه دو اسم بزرگ فوتبال ایران!

حسن روحانی با لباس نظامی

دیدار دو خواهر با پدر و مادر بزرگشان در شرق آلمان از پش سیم خاردار

عقده گشایی بی بی سی علیه مدافعان حرم

دعوتنامه جشن تاجگذاری احمد شاه قاجار

مرد ثروتمندی که پس از مرگش زنده خواهد ماند +عکس

تصویری از آیت‌الله خامنه‌ای در دوران نمایندگی مجلس

لاریجانی: نمی‌توانیم به دوره ارز ۴۲۰۰ تومان برگردیم

عکس: شب‌گردی فردوسی‌پور و رشیدپور در میدان شوش!

تکذیب «دیپورت» اشتباهی یک جانباز به افغانستان

اولین گوشی 5G جهان به بازار عرضه خواهد شد

زنبورها توانایی تشخیص چهره دارند! +عکس

خلبانی که هواپیما را بر سر همسرش فرود آورد +عکس

کشف خودروهای سرقتی اروپا در ایران! +عکس

کلمه ایرانی که معادل انگلیسی ندارد! +عکس

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

عکس هاشمی رفسنجانی در حال پریدن از دیوار

یک صحنه غیرعادی در تهران! +عکس

عکس: گلزار، بی سوادترین سلبریتی ماست

دلار به کانال ۷ هزار تومان می‌آید

تصویری تلخ از مرگ دو فوتبالیست ایرانی در گرجستان

آدم شرم می‌کند با خانواده، خندوانه ببیند

حامدِ سریال «پدر» از مردم عذرخواهی کرد

ماشین فرمانده نیروی دریایی ارتش چیست؟+عکس

حسن روحانی با لباس نظامی

خاص ترین مازراتی موجود در کشور +عکس

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

دومین وزیر جوان در راه دولت؟ +عکس

عکس: زوج مجری صداوسیما برای دومین بار بچه دار شدند

تخلف فرزند استاندار و رئیس آموزش و پرورش در کنکور امسال

تصویری نایاب از فروش خودرو پیکان به شیخ ابوظبی‌

عکس:وقتی ارسطو و همسرش تیپ می‌زنند

عکس: بازیگر طنز و همسرش عزادار شدند

راه‌های از بین بردن خستگی و کسل بودن +عکس

کسی که با ساز وارد پارک می شود، خلافکار است؟

عکسی خاص کارگر چلوکبابی در دهه‌ی پنجاه

تصویر احمدی نژاد در تیم فوتبال دانشگاه

عکس: پوشش عجیب و غریب خانم بازیگر!

عکس: کوهنوردی جوان‌ترین وزیر دولت با آقازاده‌هایش

یارانه نقدی فردا واریز می‌شود

رونمایی از چهره جدید ساینا +عکس

دولت به درخواست احمدی‌نژاد «نه» گفت

ایرج طهماسب و مرضیه برومند در سال 1361

عکس: ظاهر متفاوت لیلا حاتمی در اسپانیا

«هزارپا» در آستانه رکوردِ ۳۰ میلیاردی شدن