کد خبر: 22168
ف
نقد جواد میری بر جلائی پور؛
وطن دوستی و ناسیونالیسم متفاوت است/ اصلاح طلبی و ایده ناسیونالیسم
جلائی پور می کوشد چرخشی که در جامعه ایرانی از کلان گفتمان اسلامیسم به سمت ناسیونالیسم می رود را ذیل گفتمان سیاسی اصلاح طلبی سوق دهد و از این طریق برای انتخابات ۱۴۰۰ سهم خواهی نماید.

به گزارش شبکه علمی ثریا، چندی پیش مطلبی از حمیدرضا جلایی پور درباره دفاع از ملیت در کانال شخصی اش منتشر شد. جلایی پور در این مطلب به اصلاح طلبان نهیب می زند که چرا نشسته اید در جامعه تغییرات جدی صورت گرفته است و اگر می خواهید از «کیک قدرت» بی نصیب نمانید و پس از شکست سیاست های اصلاح طلبیِ اعتدالی با حمایت خاتمی و بسیاری از فحول اصلاح طلبان، حال تلاش کنید گفتمان ناسیونالیستی را دریابید که «رای های ۱۴۰۰» آنجاست. اما چرا این گفتمان اصلاح طلبی در لوای «دفاع از ملیت» مخدوش است؟

ابتدا متن یادداشت حمیدرضا جلایی پور و پس از آن نقد سیدجواد میری عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به این یادداشت را خواهید خواند.

اصلاح‌طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی

حمیدرضا جلائی‌پور در یادداشتی با عنوان «اصلاح‌طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی» می نویسد: «اصلاح‌طلبان مخالف تبعیض فرهنگی- قومی در ایران هستند. ولی زیستگاه فرهنگ‌ها و اقوام ایران در «چارچوب ایران تاریخی، فرهنگی و جفرافیایی» است. متاسفانه «پان‌ها» آشکار وپنهان ملاحظات ملی را نادیده می‌گیرند و شایسته است که هشیار بود. 

فرهنگ کنونی ایران تغذیه کننده از سه منبع ایرانیت، اسلامیت و مدرنیت است. و نادیدن ملاحظات «ملی» درست مثل نادیدن گرفتن ملاحظات «اسلامی» و «مدرنیته» است.

متاسفانه اصلاح‌طلبان  در ابراز تاکید بر ملاحظات ملی قوی عمل نمی‌کنند.

به نظر من اصلاح طلبان ضمن دفاع از عدالت فرهنگی-قومی، شایسته است که در مواجهه‌ با «واگرایی‌های» فرهنگی و قومی یک مرزبندی بندی روشن با «پان‌ها» داشته باشند. 

چه اشکالی دارد اصلاح طلبان در هر تشکل سیاسی و یا مدنی که فعال‌اند یک مرامنامه یا آیین نامه ای تدوین کنند و هر فعال اصلاح‌جویی وقتی وارد جبهه و جریان اصلاح طلبی (چه اصلاح‌طلبی دولت‌محور و چه اصلاح‌طلبی جامعه‌محور) میشود، چه در تهران و چه در شهرهای دیگر، ملزم به رعایت این چارچوب باشد. حداقل پنج ملاحظه می‌تواند تعهد به این چارچوب ملی را معین کند.

۱-باور و التزام به تلاش برای حفظ «تمامیت ارضی ایران» بدون هیچ کم و کاستی.

۲-باور و التزام به تلاش برای حفظ و تعمیق جایگاه زبان ملی و مشترک ایرانیان (فارسی) در کنار احترام و ارتقای زبان مادری در جامعه مدنی.

۳-باور و التزام به حفظ منافع ملی ایران. یعنی گام برداشتن در راه و مسیرهایی که سود بیشینه ملت ایران را برآورده می کند نه یک قوم و تیره خاص را.

۴-باور و سوگند به پاسداری از «ملیت ایرانی» به عنوان یکی از ستون‌های اصلی نگهدارنده همبستکی و اتحاد ملی. البته ملیت ایرانی با همه الزامات و پیشینه و جزییاتش که در خود همزیستی عادلانه فرهنگی و قومی را داشته باشد. 

۵-باور به پاسداری انتقادی از میراث تاریخی ایران از تاریخ باستان تا دوره اسلامی و تا امروز یا دوره مدرن و معاصر.

غفلت از مولفه‌های ملی با بی نظمی و تضادی که بر سر حفظ منافع ملی در برابر پدیده «پان ها» در ایران وجود دارد؛ واقعا ضعیف کردن بعد «هویت ملی اصلاح‌طلبان» است. در اصل اهمیت جریان اصلاح‌طلبی بخاطر این است که در ایران این جریان از همزیستی عناصر اصلی میراث ملی، اسلامی و مدرن دفاع می‌کند. بنابراین اصلاح‌طلبان نباید در دفاع از عناصر ملی مثل «شرمنده‌ها» عمل کنند. 

این توجه به عناصر ملی توجه به «ناسیونالیسم مدنی ایران» است و هیچ فصل مشترکی با ملی‌گرایی و ناسیونالیسم «شوینیستی»، «نژادپرستانه» و «عظمت‌طلبانه» و ضدیت با دیگر ملت‌ها ندارد.»

نقدی بر یادداشت جلایی پور در باب «اصلاح طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی»

سید جواد میری در نقد یادداشت فوق می نویسد: «اگر کسی با ادبیات علوم اجتماعی اندکی آشنایی داشته باشد به سادگی درمی یابد که جلایی پور دست به یک مغالطه زده است تا مطالبات مدنی جامعه ایرانی در باب «زبان مادری» را به پان ها نسبت دهد تا از این طریق بتواند راهی به سوی چرخشی که در جامعه ایرانی از کلان گفتمان اسلامیسم به سمت ناسیونالیسم می رود را ذیل گفتمان سیاسی اصلاح طلبی سوق دهد و از این طریق برای انتخابات ۱۴۰۰ سهم خواهی نماید.

البته جلایی پور و گفتمان اصلاح طلبی در ایران می تواند چنین چرخش هایی بنماید (مثلا از استکبار ستیزی و آمریکا ستیزی و بازار تعاونی تا لیبرالیسم و بازار کاپیتالیسمی) و دال های خود را دائما با منطق قدرت تنظیم کند ولی بسیار خطا خواهد بود اگر نام این چرخش ها را با مفهوم «جامعه شناسی تجربی» تحدید کنیم.

نکته بعدی که دال مرکزی نقد من بر یادداشت جلایی پور است، این موضوع است که ما باید بین دو مفهوم وطن دوستی و ناسیونالیسم تمایز قائل گردیم و هرگونه نقد بر گفتمان ناسیونالیسم را «ضدیت با وطن» و دشمنی با میهن معرفی نکنیم. آنچه که مورد نقد است خوانشی از وطن است که مبتنی بر ایدیولوژی های قرن نوزدهمی اروپایی است که در ایران با عنوان ناسیونالیسم باستانگرایانه برساخت شده است و از قضا انقلاب ۱۳۵۷ پایانی بر گفتمان ناسیونالیستی باستانگرایانه بود و ظهور مفهوم «زبان فارسی» به مثابه «زبان رسمی» در قانون اساسی یکی از نمودهای آن بود.

گفتمان میهن دوستی در بین تمامی اقوام و مردم و ملت ایران ذیل مفهوم «حب وطن» قدمتی طولانی تر از گفتمان ناسیونالیستی سرکوبگر و یکپارچه گرایِ تمامیت خواهِ ضد امر متنوع داشت و از قضا بر مولفه «زبان» با «نژاد» مبتنی نبود- بلکه بر روی ایده وطن به مثابه خانه و کاشانه مبتنی است.

به سخن دیگر، ظهور پان ها در ایران را باید دوقلوی گفتمان پانیستی حاکمیت تلقی نمود که با حذف ایده «حب وطن» به مثابه الفت-دهنده ایرانیان، تلاش نمود یک برساخت یوروسنتریکی را بر جامعه ایران تحمیل نماید و جامعه متکثر هم در برابر آن مقاومت کرد و ۱۳۵۷ پایان آن گفتمان پان-ناسیونالیستی بود.

حال جلایی پور بدون توجه به این چرخش و در تقابل آشکار با «گفتمان انقلابی» به اصلاح طلبان می گوید که از «ملیت ایرانی» باید دفاع کنیم و ارکان آن را ایرانیت و اسلامیت و مدرنیت برمی شمارد ولی غافل از آنکه این ارکان نیازمند واکاوی دارند: کدام خوانش از ایران؟ کدام خوانش از اسلام؟ کدام خوانش از مدرنیته؟ البته او یک سرنخی می دهد و می گوید «زبان فارسی» به عنوان زبان ملی ولی مشکل اینجاست که اگر کسی با خوانش او از ربط زبان فارسی و مفهوم «ملی» مخالف بود به صورت اتوماتیک میشود «پان» و اگر کسی با خوانش او از «اسلامیت» مخالف بود می شود «مرتجع» و اگر کسی با خوانش او از مدرنیته مخالف بود میشود «ضد توسعه»!!!

نکته اینجاست که با برشمردن سه رکن فرهنگ کنونی ایران، ما سخنی رهگشا نگفته ایم بل ایده ای گنگ را مطرح کرده ایم که نیاز به مفهوم پردازی دارد. من در کتاب «تاملی درباره ایران» به تفصیل به مفهوم «ملی» پرداخته ام و استدلال کردم که ملی و رسمی دو مفهوم متمایز هستند و بی توجهی به این تمایز ما را دچار همین ذهنیت سلبی می کند که استاد جلایی پور گرفتارش شده اند یعنی هر تقابل با تعریف ایشان مترادف با پانگرایی است.

این بحث اگر صرف آکادمیک بود زیاد اهمیت نداشت چون بی بنیانی مفهومی آن آشکار است ولی خطر این یادداشت از آنجا آشکار می شود که او این بحث را به دامنه سیاست گذاری کشانده است و اصلاح طلبان را ترغیب می کند که به گرایش های افراطی در جامعه اقبال نشان دهند چون رای های آینده در آنجاست.

جلایی پور آگاه نیست که حتی در اروپا احزاب ناسیونالیستی به عنوان احزاب دست راستی و افراطی شناخته می شوند ولی احزاب غالب دغدغه عدالت و آزادی و توزیع عدالت و فقرزدایی و صیانت از حقوق اقلیت ها را دارند و وا-دادن امر سیاسی در اروپا به ایدیولوژی های ناسیونالسیتی در جهان پسامدرن امروز مساوی با ظهور جریان های فاشیستی و اقتدارگرا در عرصه مدیریت جوامع اروپایی و آمریکا و حتی هندوستان است و عجیب است که یک اصلاح طلب بعد از ۲۱ سال گفتمان اصلاح طلبی، اصلاح طلبان را به اقتدارطلبی فرا می خواند و تکثر و تنوع را نفی می کند.

این فراخوان در شرایط امروز جامعه یک دلیل بیشتر ندارد و آن این است که اصلاح طلبان، گفتمان اعتدال روحانی شکست خورده و رای ها در ۱۴۰۰ در گرایش های ناسیونالیستی و ضد گفتمان اسلامیستی قرار دارد و «ما» باید به آن سمت برویم. اما پرسش اینجاست که آیا در فضای اقتدارگرایی میتوان صندوقی داشت؟»


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

مهلت فراخوان جذب هیات علمی دانشگاه آزاد تمدید شد

از هر ۴ دانشجوی استرالیایی یک نفر قادر به تامین غذا نیست

وزیر علوم برای تاثیر معدل در کنکور به مجلس می رود

تبدیل وضعیت تعدادی از هیات علمی پیمانی مشروط دانشگاه پیام نور

انتقادهای بی‌پرده مجری ممنوع التصویر از صداوسیما

عکس: میلاد کی مرام درکنار خواهران منصوریان

واکنش مجری شبکه سه به تنبیه شدن «عادل فردوسی پور»!

بن سلمان در لباس داعش +عکس

بازیگر معروفی که آدم‌کش حرفه‌ای شد +عکس

عذرخواهی خواننده پاپ به خاطر گاف ترانه جدیدش

سریال «ممنوعه» رفع توقیف شد

برنامه نود جهت تنبیه پخش نمی‌شود!

پیشنهاد زنگنه به ترامپ

بریز و بپاش خاندان سعودی برای انگلیسی‌ها

عکس: راهپیمایی متفاوت زائر معلول عراقی

کاهش قیمت خودرو در راه است

معرفی 10 گوشی پرطرفدار هفته گذشته

صدور اجازه نامه هایی با تأیید آموزش عالی به جای مدرک

افشاگری رسانه غربی درباره سرنوشت جناره خاشقجی

عکس: حال و روز مگس باران خورده از نمایی نزدیک!

بازگشت ثبات به بازار موبایل از هفته آینده

توصیه رهبر انقلاب به مسئولین درباره شفافیت

آلودگی انگلی در مدارس ناشی از بی توجهی به بهداشت فردی است

«سمند» به ناوگان تاکسیرانی آذربایجان می پیوندد

۵۴ هزار دانشجوی دانشگاه تهران، ساکن خوابگاه هستند/ حذف اتاق‌های ۱۲ نفره از خوابگاه‌ها

لیلی گلستان: «زندگی پیش رو» پر از حس و انسانیت است

شکنجه بی‌رحمانه یک سگ توسط راننده پژو!

جایی‌ که تمام امور دست زن‌هاست +عکس

کشته شدن تراژدیک ملکه زیبایی 30 ساله! +عکس

حمله دانش‌آموز به معاون مدرسه با شیشه دلستر!

رسوایی جدید اعضای شورای شهر این بار در استان تهران!

خبر وجود عقرب در غذای دانشجویان ساختگی است

سلفی گرفتن با این زن ۴۰ میلیون تومان خرج دارد

عکس: خارج گردی خواهران بازیگر

پاکستان برای پیدا کردن مرزبانان شرط گذاشت

دستگیری یک زن مرتبط با حادثه‌ تروریستی اهواز

هشدار؛ کلاهبرداری اپراتورهای تلفن خارجی از ایرانی‌ها

باران شدیدی که بندر گناوه را «ونیز» کرد +عکس

عکس: نمازخواندن سربازان روس در سوریه

اختلاف جهانگیری و شریعتمداری + عکس

ابتلای بازیگر زن به بیماری ام‌اس +عکس

مدرسه ای که برای تماس تلفنی ازدانش آموزان پول می گیرد

ماموریت بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) حمایت از دانشمندان است

خلیج فارس ایران به ثبت جهانی رسید

مراسم اربعین در مسجد دانشگاه شریف برگزار می شود

چگونه امریکا آلودگی هوا را مهار کرد؟

عکس: دختر شریعتمداری ساکن آمریکاست!

تنها ۵ سال با زندگی رباتیک فاصله داریم

تلاش برای تعیین کانون‌های تولید گردوغبار در سازمان زمین‌شناسی

آغاز ثبت نام دوازدهمین دوره مسابقات دارالقرآن امام علی(ع)

معضل جامعه ما دینداری و بی‌دینی نیست، عقلانیت و اخلاق است

امشب آخرین مهلت ثبت نام در تکمیل ظرفیت کنکور غیرانتفاعی ها

حل مشکل دانشجویان پذیرش‌شده پزشکی دانشگاه آزاد طی روزهای آینده

آیا مظفرالدین شاه همجنسگرا بود؟!

عکس: تیپ جالب شهاب حسینی و بهرام رادان ۱۵ سال پیش

پست همسر جردن باروز برای حسن یزدانی

باران کوثری: به دلیل مواضع‌ام در سال ۸۸ ممنوع‌التصویر شده‌ام

ورود صندوق های مشکوک به داخل کنسولگری ریاض +عکس

عکس: شام دو نفره مجری تلویزیون با همسرش

از شنیدن این ۵ صدا در خودرو غافل نشوید

حمید گودرزی: پول باشد، فراموش شدم هم مهم نیست!

تعریف خواننده زن آذری از «پژمان بازغی» +عکس

حقوق 37 میلیونی معاون وزیر نفت تائید شد

خبر تازه از مرزبانان ربوده شده ایرانی

دانشجویان دکتری غیرپزشکی مقابل مجلس تجمع کردند

نخستین جشنواره فرهنگی دانشجویان علوم پزشکی تهران برگزار می شود

آیا «سوزوکی ویتارا» انتخابی عاقلانه است؟

واکنش قطر به ادعای باطل فاکس‌نیوز درباره ایران

آیا درب خروج پاستور منتظر جهانگیری است؟

قیمت این خانه از یک آیفون کمتر است! +عکس

تصویری زیبا از گنبد حرم حضرت سیدالشهدا(ع)

تصمیم نهایی درباره داوطلبان علوم پزشکی در اولین فرصت اعلام می‌شود/معترضان حضوری مراجعه نکنند

تاکسی امدادگر در راه است

تصویر 360 درجه زیبا از سن‌پترزبورگ

تاکسی های خودران ۲۰۲۱ به لندن می آیند

«بلاک چین» پر درآمدترین رشته مهندسی شد

نتایج نظرسنجی از مشترکان اپراتورهای ارتباطی اعلام شد

شریعتمداری: صدای رسای فقرا خواهم بود

تازه‌ترین قیمت خودرو‌های داخلی و خارجی

از «آلکسا محوری» تا «هشتگ محوری»؛ رسانه در لبه تاریکی

خلیج فارس ایران به ثبت جهانی رسید

مانکن های زن با لباس عاشورایی +تصاویر

کشته شدن تراژدیک ملکه زیبایی 30 ساله! +عکس

اولین تصویر از مرزبانان ربوده شده در میرجاوه

پژمان بازغی در کنار بازیگر محبوب ترکیه‌ای +عکس

مرد یک میلیون کیلومتری ایران +عکس

نسل جدید نیسان ماکسیما در ایران +عکس

عکس: دختر شریعتمداری ساکن آمریکاست!

عکس: شام دو نفره مجری تلویزیون با همسرش

عکس: بهاره رهنما با لباس های مجلسی اش!

سرنوشت دلخراش زیباترین زن روس +عکس

کنایه کیهان‌ به جهانگیری +عکس

عکس: خودکشی شراره رخام با اسلحه!

عکس جنجالی رامین رضاییان و تیم بانوان ملوان!

زن ۶۲ ساله با چاقو پوست همسرش را کند +عکس

عکس: «نیوشا ضیغمی» با دخترش «لنا»

عکس: پژمان بازغی در کنار خواننده زن مشهور آذربایجانی

تصادف اتوبوس زائران اربعین حسینی (ع) در عراق

ماجرای اختصاص وام ۱۰۰ میلیاردی به سوپراستار سینما! +عکس

انتقاد مجری زن از عزت‌الله ضرغامی +عکس

عکس: تشکر ترلان پروانه از مربی سوارکاری اش!

سلفی گرفتن با این زن ۴۰ میلیون تومان خرج دارد

وام مسکن ۳۰۰میلیون تومان می‌شود؟

عکس: تیپ جالب شهاب حسینی و بهرام رادان ۱۵ سال پیش

انتشار تصاویر جدید از ورود خاشقجی به کنسولگری

مشهد؛ مقصد گردشگری اعراب +عکس

شناسنامه شهید بهشتی +عکس

اتفاقی غیرمنتظره در برنامه زنده تلویزیون

عکس: چهره بازیگر زن به عنوان مدل آرایشی!

حمل وانت با بار! +عکس