کد خبر: 22168
ف
نقد جواد میری بر جلائی پور؛
وطن دوستی و ناسیونالیسم متفاوت است/ اصلاح طلبی و ایده ناسیونالیسم
جلائی پور می کوشد چرخشی که در جامعه ایرانی از کلان گفتمان اسلامیسم به سمت ناسیونالیسم می رود را ذیل گفتمان سیاسی اصلاح طلبی سوق دهد و از این طریق برای انتخابات ۱۴۰۰ سهم خواهی نماید.

به گزارش شبکه علمی ثریا، چندی پیش مطلبی از حمیدرضا جلایی پور درباره دفاع از ملیت در کانال شخصی اش منتشر شد. جلایی پور در این مطلب به اصلاح طلبان نهیب می زند که چرا نشسته اید در جامعه تغییرات جدی صورت گرفته است و اگر می خواهید از «کیک قدرت» بی نصیب نمانید و پس از شکست سیاست های اصلاح طلبیِ اعتدالی با حمایت خاتمی و بسیاری از فحول اصلاح طلبان، حال تلاش کنید گفتمان ناسیونالیستی را دریابید که «رای های ۱۴۰۰» آنجاست. اما چرا این گفتمان اصلاح طلبی در لوای «دفاع از ملیت» مخدوش است؟

ابتدا متن یادداشت حمیدرضا جلایی پور و پس از آن نقد سیدجواد میری عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به این یادداشت را خواهید خواند.

اصلاح‌طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی

حمیدرضا جلائی‌پور در یادداشتی با عنوان «اصلاح‌طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی» می نویسد: «اصلاح‌طلبان مخالف تبعیض فرهنگی- قومی در ایران هستند. ولی زیستگاه فرهنگ‌ها و اقوام ایران در «چارچوب ایران تاریخی، فرهنگی و جفرافیایی» است. متاسفانه «پان‌ها» آشکار وپنهان ملاحظات ملی را نادیده می‌گیرند و شایسته است که هشیار بود. 

فرهنگ کنونی ایران تغذیه کننده از سه منبع ایرانیت، اسلامیت و مدرنیت است. و نادیدن ملاحظات «ملی» درست مثل نادیدن گرفتن ملاحظات «اسلامی» و «مدرنیته» است.

متاسفانه اصلاح‌طلبان  در ابراز تاکید بر ملاحظات ملی قوی عمل نمی‌کنند.

به نظر من اصلاح طلبان ضمن دفاع از عدالت فرهنگی-قومی، شایسته است که در مواجهه‌ با «واگرایی‌های» فرهنگی و قومی یک مرزبندی بندی روشن با «پان‌ها» داشته باشند. 

چه اشکالی دارد اصلاح طلبان در هر تشکل سیاسی و یا مدنی که فعال‌اند یک مرامنامه یا آیین نامه ای تدوین کنند و هر فعال اصلاح‌جویی وقتی وارد جبهه و جریان اصلاح طلبی (چه اصلاح‌طلبی دولت‌محور و چه اصلاح‌طلبی جامعه‌محور) میشود، چه در تهران و چه در شهرهای دیگر، ملزم به رعایت این چارچوب باشد. حداقل پنج ملاحظه می‌تواند تعهد به این چارچوب ملی را معین کند.

۱-باور و التزام به تلاش برای حفظ «تمامیت ارضی ایران» بدون هیچ کم و کاستی.

۲-باور و التزام به تلاش برای حفظ و تعمیق جایگاه زبان ملی و مشترک ایرانیان (فارسی) در کنار احترام و ارتقای زبان مادری در جامعه مدنی.

۳-باور و التزام به حفظ منافع ملی ایران. یعنی گام برداشتن در راه و مسیرهایی که سود بیشینه ملت ایران را برآورده می کند نه یک قوم و تیره خاص را.

۴-باور و سوگند به پاسداری از «ملیت ایرانی» به عنوان یکی از ستون‌های اصلی نگهدارنده همبستکی و اتحاد ملی. البته ملیت ایرانی با همه الزامات و پیشینه و جزییاتش که در خود همزیستی عادلانه فرهنگی و قومی را داشته باشد. 

۵-باور به پاسداری انتقادی از میراث تاریخی ایران از تاریخ باستان تا دوره اسلامی و تا امروز یا دوره مدرن و معاصر.

غفلت از مولفه‌های ملی با بی نظمی و تضادی که بر سر حفظ منافع ملی در برابر پدیده «پان ها» در ایران وجود دارد؛ واقعا ضعیف کردن بعد «هویت ملی اصلاح‌طلبان» است. در اصل اهمیت جریان اصلاح‌طلبی بخاطر این است که در ایران این جریان از همزیستی عناصر اصلی میراث ملی، اسلامی و مدرن دفاع می‌کند. بنابراین اصلاح‌طلبان نباید در دفاع از عناصر ملی مثل «شرمنده‌ها» عمل کنند. 

این توجه به عناصر ملی توجه به «ناسیونالیسم مدنی ایران» است و هیچ فصل مشترکی با ملی‌گرایی و ناسیونالیسم «شوینیستی»، «نژادپرستانه» و «عظمت‌طلبانه» و ضدیت با دیگر ملت‌ها ندارد.»

نقدی بر یادداشت جلایی پور در باب «اصلاح طلبی و اهمیت دفاع از ملیت ایرانی»

سید جواد میری در نقد یادداشت فوق می نویسد: «اگر کسی با ادبیات علوم اجتماعی اندکی آشنایی داشته باشد به سادگی درمی یابد که جلایی پور دست به یک مغالطه زده است تا مطالبات مدنی جامعه ایرانی در باب «زبان مادری» را به پان ها نسبت دهد تا از این طریق بتواند راهی به سوی چرخشی که در جامعه ایرانی از کلان گفتمان اسلامیسم به سمت ناسیونالیسم می رود را ذیل گفتمان سیاسی اصلاح طلبی سوق دهد و از این طریق برای انتخابات ۱۴۰۰ سهم خواهی نماید.

البته جلایی پور و گفتمان اصلاح طلبی در ایران می تواند چنین چرخش هایی بنماید (مثلا از استکبار ستیزی و آمریکا ستیزی و بازار تعاونی تا لیبرالیسم و بازار کاپیتالیسمی) و دال های خود را دائما با منطق قدرت تنظیم کند ولی بسیار خطا خواهد بود اگر نام این چرخش ها را با مفهوم «جامعه شناسی تجربی» تحدید کنیم.

نکته بعدی که دال مرکزی نقد من بر یادداشت جلایی پور است، این موضوع است که ما باید بین دو مفهوم وطن دوستی و ناسیونالیسم تمایز قائل گردیم و هرگونه نقد بر گفتمان ناسیونالیسم را «ضدیت با وطن» و دشمنی با میهن معرفی نکنیم. آنچه که مورد نقد است خوانشی از وطن است که مبتنی بر ایدیولوژی های قرن نوزدهمی اروپایی است که در ایران با عنوان ناسیونالیسم باستانگرایانه برساخت شده است و از قضا انقلاب ۱۳۵۷ پایانی بر گفتمان ناسیونالیستی باستانگرایانه بود و ظهور مفهوم «زبان فارسی» به مثابه «زبان رسمی» در قانون اساسی یکی از نمودهای آن بود.

گفتمان میهن دوستی در بین تمامی اقوام و مردم و ملت ایران ذیل مفهوم «حب وطن» قدمتی طولانی تر از گفتمان ناسیونالیستی سرکوبگر و یکپارچه گرایِ تمامیت خواهِ ضد امر متنوع داشت و از قضا بر مولفه «زبان» با «نژاد» مبتنی نبود- بلکه بر روی ایده وطن به مثابه خانه و کاشانه مبتنی است.

به سخن دیگر، ظهور پان ها در ایران را باید دوقلوی گفتمان پانیستی حاکمیت تلقی نمود که با حذف ایده «حب وطن» به مثابه الفت-دهنده ایرانیان، تلاش نمود یک برساخت یوروسنتریکی را بر جامعه ایران تحمیل نماید و جامعه متکثر هم در برابر آن مقاومت کرد و ۱۳۵۷ پایان آن گفتمان پان-ناسیونالیستی بود.

حال جلایی پور بدون توجه به این چرخش و در تقابل آشکار با «گفتمان انقلابی» به اصلاح طلبان می گوید که از «ملیت ایرانی» باید دفاع کنیم و ارکان آن را ایرانیت و اسلامیت و مدرنیت برمی شمارد ولی غافل از آنکه این ارکان نیازمند واکاوی دارند: کدام خوانش از ایران؟ کدام خوانش از اسلام؟ کدام خوانش از مدرنیته؟ البته او یک سرنخی می دهد و می گوید «زبان فارسی» به عنوان زبان ملی ولی مشکل اینجاست که اگر کسی با خوانش او از ربط زبان فارسی و مفهوم «ملی» مخالف بود به صورت اتوماتیک میشود «پان» و اگر کسی با خوانش او از «اسلامیت» مخالف بود می شود «مرتجع» و اگر کسی با خوانش او از مدرنیته مخالف بود میشود «ضد توسعه»!!!

نکته اینجاست که با برشمردن سه رکن فرهنگ کنونی ایران، ما سخنی رهگشا نگفته ایم بل ایده ای گنگ را مطرح کرده ایم که نیاز به مفهوم پردازی دارد. من در کتاب «تاملی درباره ایران» به تفصیل به مفهوم «ملی» پرداخته ام و استدلال کردم که ملی و رسمی دو مفهوم متمایز هستند و بی توجهی به این تمایز ما را دچار همین ذهنیت سلبی می کند که استاد جلایی پور گرفتارش شده اند یعنی هر تقابل با تعریف ایشان مترادف با پانگرایی است.

این بحث اگر صرف آکادمیک بود زیاد اهمیت نداشت چون بی بنیانی مفهومی آن آشکار است ولی خطر این یادداشت از آنجا آشکار می شود که او این بحث را به دامنه سیاست گذاری کشانده است و اصلاح طلبان را ترغیب می کند که به گرایش های افراطی در جامعه اقبال نشان دهند چون رای های آینده در آنجاست.

جلایی پور آگاه نیست که حتی در اروپا احزاب ناسیونالیستی به عنوان احزاب دست راستی و افراطی شناخته می شوند ولی احزاب غالب دغدغه عدالت و آزادی و توزیع عدالت و فقرزدایی و صیانت از حقوق اقلیت ها را دارند و وا-دادن امر سیاسی در اروپا به ایدیولوژی های ناسیونالسیتی در جهان پسامدرن امروز مساوی با ظهور جریان های فاشیستی و اقتدارگرا در عرصه مدیریت جوامع اروپایی و آمریکا و حتی هندوستان است و عجیب است که یک اصلاح طلب بعد از ۲۱ سال گفتمان اصلاح طلبی، اصلاح طلبان را به اقتدارطلبی فرا می خواند و تکثر و تنوع را نفی می کند.

این فراخوان در شرایط امروز جامعه یک دلیل بیشتر ندارد و آن این است که اصلاح طلبان، گفتمان اعتدال روحانی شکست خورده و رای ها در ۱۴۰۰ در گرایش های ناسیونالیستی و ضد گفتمان اسلامیستی قرار دارد و «ما» باید به آن سمت برویم. اما پرسش اینجاست که آیا در فضای اقتدارگرایی میتوان صندوقی داشت؟»


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

فیلم کوتاه در موزه سینما، صاحب جایگاه شد

روایتی تلخ از دستمزدهای میلیاردی بازیگران سینما

آیا قهوه سرطان زاست؟

فردا آخرین مهلت انتخاب رشته رشته‌های بدون آزمون کنکور ۹۷

دومین تمرین تیم ملی امید ایران در اندونزی

وقتی پسر کوچک شجریان به جای همایون روی صحنه حاضر شد/ عکس

پنج سناریوی ترسناک درباره هوش مصنوعی

انتشار رندرهای تازه از هواوی میت ۲۰ لایت در سه رنگ

احداث دریاچه مصنوعی از حقابه دریاچه ارومیه متوقف شد

خداداد رئیس سازمان فوتبال مشکی‌پوشان می‌شود

عکس/ معاون وزارت دارایی دوره پادشاهی رضاشاه

مهران مدیری در کلاس دوم دبستان

عکس کمیاب از آرامگاه حافظ قبل از بازسازی

نام سریال جدید فریدون جیرانی تغییر کرد/ «نهنگ آبی» در پیش تولید

عکس زیرخاکی از ملانیا ترامپ

ساخت سیستم اعلام قیمت فروشگاهی فرمان‌پذیر از راه دور در کشور

آمار فروش و تماشاگران فیلم های سینمایی تا ۲۰ مرداد اعلام شد

هوش مصنوعی برای تشخیص ۵۰ بیماری چشمی به کار گرفته شد

گوگل جای شما را لو می‌دهد حتی اگر راضی نباشید!

روسای دانشگاه‌های سطح یک با وزیر خارجه دیدار کردند

سیستم جامع غربالگری هوشمند اتیسم در دانشگاه تهران ساخته شد

هزینه انجماد مغز چقدر است

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

۱۳ نوع دلار در بازار ایران/معنای انواع نام‌های دلار در بازار

۱۱ ترفند برای خنک نگه‌داشتن اتومبیل در گرمای تابستان

قرصی که با آن هر چه می‌خواهید بخورید اما چاق نشوید!

از بازار سکه چه خبر؟

یک زوج روسی ۳۰ نفر را خوردند + عکس

۲۰۶ پس از تصادف وارد خانه‌ مردم شد! + عکس

خالکوبی عجیب دست یک سارق +عکس

۱۲ باور غلط اما رایج علمی که شاید شما هم به آن ها اعتقاد دارید

ناطق‌نوری سوار چه خودرویی می‌شود؟ +عکس

علوم انسانی و اجتماعی اسلامی در ابتدای راه و در حال پیشرفت است

مسواک های جاندار! +عکس

آیا یادگیری در خواب ممکن است؟

فلاسکی که با تماس لب‌ها باز می‌شود+تصاویر

اپلیکیشنی که سکته مغزی را اعلام می‌کند

بازیگر «لیسانسه‌ها» شایعات مربوط به ازدواجش را تکذیب کرد

به شوهرم شلیک کردند، پسرم را کشتند و چهار نفر از آنها به من تجاوز کردند

مهلت ثبت نام برای نقل و انتقال دانشگاه آزاد تمدید شد

ارزانی طلا رکورد زد

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

خلیج همیشه فارس در اسناد سعودی

تصاویر باورنکردنی از بازسازی چهره مجروحان جنگ جهانی

چرا خودروسازها اصرار دارند قیمت‌ها آزاد شود؟

تصاویر دیده‌نشده شهید حججی در دوران سربازی +عکس

تصویری از رهبر انقلاب در لباس احرام

آغاز انتخاب رشته کنکور سراسری دانشگاه آزاد/۳۰مردادماه آخرین مهلت

عکس: سلفی سارا و نیکای «پایتخت»‌ با جواد عزتی

نامه ۱۳دانشگاه برای دریافت ارز دولتی امروز به دولت ارسال می شود

این دانشگاه کمترین شهریه را می‌گیرد

همسر ترامپ منتظر فرصتی برای طلاق!

ماجرای مرد جنجالی روس و ارتباط آن با دریای خزر

توصیه به احمدی‌نژاد؛برای ماندگاری برو بهشت زهرا!

جزئیات فوت جانباز ایرانی در پی دیپورت اشتباهی

علیرضا بیرانوند جانشین دروازه‌بان آرسنالی می‌شود

بارش باران و وزش باد شدید در انتظار ۶ استان

عکس: نیوشا ضیغمی و همسرش در جشن حافظ

رکورد تازه برای طولانی‌ترین هات داگ جهان! +عکس

این دانشگاه کمترین شهریه را می‌گیرد

توییتر رفع فیلتر نمی‌شود

شهریه دانشجویان دانشگاه الزهرا اعلام شد

چند نفر در کنکور ۹۷ انتخاب رشته کردند؟

تولید گوشی ارزان با همه امکانات گوشی های گرانقیمت

روزنامه جوان به چاوشی: وطن، هتل نیست!

عکس: چهره متفاوت «شبنم قلی خانی» در جشن حافظ!

مردی با دندان دماغ لیلا را کند! +عکس

۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند؟

تکذیب یک شائبه درباره کنوانسیون خزر

تصویر «انگری بردز»، دزد معتاد را لو داد

عکس: بازیگران سریال «پدر» در جشن حافظ

یک شرکت لبنی، ۳۵ میلیارد تومان جریمه شد

زن جوان: مرد غریبه را به خانه آورده بودم

دو قطعه‌ی ممنوع آلبوم «چاوشی» لو رفت

پاسخ محسن هاشمی به «فرزندت کجاست؟» +عکس

۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند+اسامی

هشدار به خریداران ملک در ترکیه پس از سقوط ارزش لیر

شوخی مهران مدیری هنگام گرفتن جایزه بهترین چهره تلویزیونی سال+ عکس

تصاویر کمیاب از جنگ ویتنام

کارگر‌ها دیگر فلافل هم نمی‌خورند!

مجازات قصاب گرانفروش تهرانی در ملا عام+عکس

عکس: گلزار، بی سوادترین سلبریتی ماست

یک صحنه غیرعادی در تهران! +عکس

دلار به کانال ۷ هزار تومان می‌آید

تصویری تلخ از مرگ دو فوتبالیست ایرانی در گرجستان

آدم شرم می‌کند با خانواده، خندوانه ببیند

حامدِ سریال «پدر» از مردم عذرخواهی کرد

ماشین فرمانده نیروی دریایی ارتش چیست؟+عکس

خاص ترین مازراتی موجود در کشور +عکس

توصیه رئیس اتحادیه طلا به مردم

دومین وزیر جوان در راه دولت؟ +عکس

تخلف فرزند استاندار و رئیس آموزش و پرورش در کنکور امسال

عکس:وقتی ارسطو و همسرش تیپ می‌زنند

عکس: بازیگر طنز و همسرش عزادار شدند

راه‌های از بین بردن خستگی و کسل بودن +عکس

کسی که با ساز وارد پارک می شود، خلافکار است؟

عکس: پوشش عجیب و غریب خانم بازیگر!

عکس: کوهنوردی جوان‌ترین وزیر دولت با آقازاده‌هایش

رونمایی از چهره جدید ساینا +عکس

دولت به درخواست احمدی‌نژاد «نه» گفت

عکس: ظاهر متفاوت لیلا حاتمی در اسپانیا

«هزارپا» در آستانه رکوردِ ۳۰ میلیاردی شدن

جمع‌آوری پول برای اخراج آقای خاص! +عکس

ناطق‌نوری سوار چه خودرویی می‌شود؟ +عکس

نوزادی همایون در آغوش محمدرضا شجریان +عکس

موج خواستگاری دختران از پسر‌ها در تلویزیون!

دلار ۱۵ هزار تومان می‌شود؟

عکس: «سحر قریشی» با ظاهری متفاوت‌تر از همیشه

تیپ متفاوت رهبر کره در یک کارخانه تولید ترشی! +عکس

ارزانی طلا رکورد زد