کد خبر: 24582
ف
خاطرات بازیگر معروف ایرانی از همسر شمس پهلوی
در روز‌های گذشته مهرداد پهلبد، همسر شمس پهلوی، بر اثر کهولت در خارج از کشور درگذشت. این مناسبت بهانه‌ای شد تا کارنامه او بازخوانی شود و آشنایان درباره پیشه و پیشینه وی، به بیان خاطرات خود بپردازند.

به گزارش ثریا، در گفت‌وشنودی که پیش روی شماست، استاد داریوش اسدزاده، هنرمند نام‌آشنای کشور، خاطرات خویش از مهرداد پهلبد را بیان کرده است.

* چند روز پیش خبر رسید که عزت‌الله مین‌باشیان، معروف به مهرداد پهلبد، شوهر شمس پهلوی در ۱۰۳ سالگی فوت کرده است. با عنایت به حضور مداوم شما در عرصه هنر، شناختتان از او چقدر بود؟

من خانواده این‌ها را می‌شناختم. او پسر نصرالله مین‌باشیان، یکی از بهترین ویولونیست‌ها بود که با فرزندانش، به بچه‌های رضاشاه درس می‌داد. خود عزت یک ویولونیست متوسط بود و ابدا در سطح پدرش نبود. او بعد از مدتی، با توجه به اینکه شمس از فریدون جم، شوهر اولش، خوشش نمی‌آمد و در پی جدایی از او، با وی ازدواج و از یک زندگی متوسط، به یک زندگی درباری راه پیدا کرد. درمجموع، شاه از او و شمس خوشش نمی‌آمد و این‌ها در کاخ اختصاصی خود، در مهرشهر کرج زندگی می‌کردند. عزت مین‌باشیان پس از ازدواج با شمس و به توصیه او، فامیلش را هم عوض کرد و شد پهلبد!

* پهلبد چگونه شخصیتی داشت و روابط شما با او چگونه بود؟

از او خوشم نمی‌آمد. ماجرایی هم باعث این رویداد شد. یک بار پیسی را ــ که ترجمه بود ــ با ایرن و وحدت در کاخ و در حضور شاه اجرا کردیم. شاه خیلی خوشش آمد و خندید. بعد از نمایش، صدایم زد و پرسید: «کجا کار می‌کنی؟» پاسخ دادم: «وزارت دارایی!» شاه به پهلبد پرید که «یک هنرمند در وزارت دارایی چه کار می‌کند؟ باید در اداره تو باشد». همه وزرا و تیمسار‌ها هم حضور داشتند و شاه هم اصطلاحا، بدجوری جلوی روی همه، پهلبد را ضایع کرد و بعد هم با عصبانیت راه افتاد و رفت و از اینجا به بعد، پهلبد با من بد شد! مدتی بعد به من گفتند: از وزارت فرهنگ نامه‌ای آمده است که شما را منتقل کنند. من گفتم: نامه را بایگانی کنید!

* نپذیرفتید؟

نه؛ چند وقت بعد آمدند و گفتند: وزیر فرهنگ و هنر شما را خواسته است. رفتم آنجا و رئیس دفترش خبر داد که من آمده‌ام، و رفتم داخل. پرسید: «چرا با نامه مخالفت کردید؟» جواب دادم: «من ماهی هشت‌هزار تومان خرج دارم؛ شما اینجا به هنرپیشه‌هایتان مثل آقای مشایخی و آقای نصیریان، بیشتر از ماهی دوهزار تومان حقوق نمی‌دهید و حق هم ندارند بیرون از اینجا در جایی بازی کنند، ولی من تئاتر کارگردانی می‌کنم، فیلم بازی می‌کنم، فیلمنامه و نمایشنامه می‌نویسم و درآمد دارم. حاضر نیستم هفت هشت هزار تومان را از دست بدهم و بیایم دوهزار تومان بگیرم!» گفت: «شما خیلی با جسارت هم حرف می‌زنی!» گفتم: «به خاطر اینکه هنرمندم؛ بنابراین باید حرفم را بزنم. بنده هم خیلی دلم می‌خواهد بیایم اینجا و کار کنم، ولی با ماهی دوهزار تومان نمی‌توانم زندگی کنم!» سوال کرد: «مگر خرجت چقدر است؟ کجا زندگی می‌کنی؟» جواب دادم: «یک هنرمند، توی چشم مردم است؛ نمی‌توانم بروم در میدان صابون‌پزخانه زندگی کنم؛ مردم توجه می‌کنند و گاهی توقعاتی هم دارند، من محل مراجعه هستم!» گفت: «عجب! بلبل هم هستی!» گفتم: «شاید!» گفت: «از فردا بیا»؛ گفتم: «نه آقا! نمی‌آیم». به‌هرحال در آن جلسه، پرید به من و تا آخر با من بد بود. هر وقت در وزارتخانه یا مجالسی که دعوتم می‌کردند، مرا می‌دید، رویش را طرف دیگری می‌گرفت؛ البته من هم از او خوشم نمی‌آمد.

* این دیدار‌ها که توأم با بی‌محلی بود، معمولا کجا اتفاق می‌افتاد؟

هر وقت هنرمندان خارجی را به محفلی دعوت می‌کردند، وزارت فرهنگ و هنر آن زمان، عده‌ای از هنرمندان داخلی را هم دعوت می‌کرد. پهلبد جلوی در می‌ایستاد و از همه استقبال می‌کرد. به من هم کارت دعوت داده بودند و نمی‌توانستم نروم. با لباس رسمی هم می‌رفتیم. معمولا اینجور وقت‌ها یکدیگر را می‌دیدیم و البته من هم سعی می‌کردم اصلا او را نبینم!

* ظاهرا در ورای این روابط کاری، شما شناختی هم از نوع ارتباطِ به‌اصطلاح همسرانه او با شمس پهلوی به‌دست آوردید. این شناخت سربندِ چه واقعه‌ای برای شما پیش آمد؟

ماجرا از این قرار بود که یک بار آمدیم برای هنرمندان زمین بگیریم و خانه بسازیم. من جزء هیئت‌مدیره سندیکای هنرمندان آن زمان بودم؛ سال ۱۳۵۳، من بودم و فردین و محمد متوسلانی و خانم ایرن و چند نفر دیگر هم بودند. نشستیم و تصمیم گرفتیم هر کدام از ما در دیدار با پهلبد، برای مطرح کردن این تصمیم، راجع به چه چیزی صحبت کند. قرار شد من راجع به زمین و ساختمان و خانه صحبت کنم. رفتیم پیش پهلبد و بچه‌ها شروع به صحبت کردند...

* یعنی برای بیان مسائل، تقسیم کار کرده بودید؟

بله؛ برای راه افتادن کارِ خانه و بیمه و... برای هنرمندان، وقت گرفته بودیم. همه حرف زدند تا رسید به من. گفتم: ما با تمام مراکزی که می‌توانستیم راجع به منزل و بیمه هنرمندان با آن‌ها صحبت کنیم، صحبت کردیم. با بانک‌ها صحبت کردیم و حاضرند به ما پول بدهند و تنها چیزی که احتیاج داریم، زمین است. در ادامه گفتم: زمین‌های مهرشهر کرج فراوان‌اند و البته ما پولش را پرداخت می‌کنیم. با بانک‌ها هم صحبت کرده‌ایم که وام بدهند و به تعدادی که لازم است برای هنرمندان خانه بسازیم. پهلبد به محض اینکه صحبت از زمین‌های مهرشهر کرج شد، پرید به من!

* چرا؟ به خاطر اینکه دست روی ملک‌های شمس گذاشته بودید؟

بله؛ پرید به من که «آقا!... (انگار داشت با نوکرش حرف می‌زد) این زمین‌ها که مال من نیست، مال والاحضرت است!» گفتم: «می‌دانم؛ شما واسطه شوید که به ما از این زمین‌ها بدهند». زمین‌های زیادی بودند؛ شمس همه را به نام زده بود و مال خودش می‌دانست. به‌هرحال پهلبد با عصبانیت گفت: «من به کار والاحضرت دخالت نمی‌کنم؛ به من چه مربوط است؟» خلاصه روی آتش اشتیاق ما، حسابی آب سرد پاشید. سر این حرف، رابطه‌اش با من بدتر شد.

* همین خاطره نشان نمی‌دهد که امثال پهلبد، شوهران صوری بودند و حق دخالت در امور مربوط به همسر خود وحتی حق وساطت هم نداشتند؟

شوهر‌های اولشان هم صوری بودند. شوهر اول شمس، جم بود. شوهر اول اشرف، قوام بود. رضاشاه به‌زور به این افراد شوهرشان داده بود؛ چون در خفا آبروریزی بالا می‌آوردند. بعد از رضاشاه که زور از روی سرشان برداشته شد، هر دو از شوهران تحمیلی جدا شدند و افراد جدیدی را انتخاب کردند. مشکل این‌ها هم این بود که این افراد انتخابی خودشان هم پس از چندی، از چشمشان می‌افتادند؛ لذا نهایتا قرار بر این شد که این‌ها شوهران صوری بمانند و زنانشان هم، به کار‌های خودشان برسند.

*مهم این است که این شوهران صوری، حق دخالت در کار آن‌ها را نداشتند. اینطور نیست؟

اصلا! به هیچ وجه. آن‌ها حاکم بودند. اشرف که بر خودِ شاه هم حاکم بود.

* شما شمس را دیده بودید. او چگونه شخصیتی داشت؟

برخلاف اشرف، زن به‌ظاهر آرامی بود و یا لااقل، از او آرام‌تر بود. در جلسات و محاوره‌ها، حرف نمی‌زد و معمولا سکوت می‌کرد. گفتم که چندان هم مقرب درگاه نبود و گاهی اوقات برای خالی نبودن عریضه، در مجامع شرکت می‌کرد.

*کار اصلی‌اش چه بود؟ فقط زمین‌داری و اینگونه کارها؟

این‌ها هرکدام، یک کار ظاهری و در انظار داشتند که چندان مهم نبود. درعمل، عمدتا دنبال بیزینس و کاروکاسبی خودشان بودند. من به کاخش در کرج نرفته بودم، ولی عکس‌های آن را دیده بودم. قصر گران و عجیب و غریبی در آنجا ساخته بود. از یک جایی به بعدهم، خودش و شوهرش مسیحی شدند که در جامعه بازتاب بدی داشت و برای خانواده سلطنت خیلی بد شد.

* وقتی به آمریکا فرار کردند، شما هم در آنجا بودید. از آن‌ها خبری داشتید؟

نه چندان؛ چون در یک جا نمی‌ماندند و دائم تغییر مکان می‌دادند. شمس در بورلی‌هیلز در لس‌آنجلس، ویلایی قشنگ و اعیانی داشت. موقعی که در ایران انقلاب شد، ایرانی‌های مقیم لس‌آنجلس ریختند در آن عمارت برای تظاهرات و ابراز تنفر. اشرف در بورلی‌هیلز خانه نداشت و در فرانسه داشت. من آن عمارت را از بیرون دیده بودم. عمدتا همه‌شان، به دربه‌دری و فلاکت افتادند.

*جمع‌بندی شما از کارنامه و منش مهرداد پهلبد چیست؟

فکر نمی‌کنم سواد چندانی داشت. فقط از روی قوم و خویش شدن با شاه به جایی رسید. دست بالا بگیریم، در حد یک معلم موسیقی مدارس بود. در ویولن، از او بالاتر خیلی داشتیم. شانس است دیگر. یک وقتی به در خانه کسی می‌کوبد. او هم شانس آورد و تا ۱۰۳ سالگی بدون هیچ امتیاز و ترجیحی بر استادان این فن، از تنعمات وابستگی به خانواده سلطنت برخوردار شد.

موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

عکس: تلاش قابل تحسین سرباز برای نجات دختر نوجوان

اسامی 25 شهید حادثه تروریستی اهواز

عکس: هنرمندی که در حادثه تروریستی اهواز شهید شد

کشاندن دختر جوان به خانه خالی به بهانه هدیه گوشی موبایل

عکس: بهاره رهنما با مدل موی پسرانه

مدل های مشهوری که از چهره بی آرایش‌شان نمی‌ترسند! +عکس

افزوده شدن قابلیت جالب به دوربین Galaxy S9

عکس: استایل ورزشکاری بازیگر سریال پرحاشیه ممنوعه

آخرین آمار تعداد شهدا و مجروحین حمله تروریستی اهواز

داعش هم مسئولیت حمله اهواز را بر عهده گرفت +عکس

هر ۴ تروریست حادثه اهواز به هلاکت رسیدند

«شهرک ستاره‌ای» کجاست؟ +عکس

جزئیات اعطای تسهیلات قرض‌الحسنه به دانشجویان دانشگاه آزاد

تولید دوربین با قدرت زوم ۶۵ برابر

روشی برای دیدن اشیای خارج از دید

اولین گوشی تاشوی سامسونگ «آینده را نمایان می‌کند»

iPhone XS Max با قیمتی نجومی وارد بازار ایران شد

افشاگری از پشت پرده و نقش یک نماینده در انحصار پوشک

تصاویر : پوتین در جمع زنان اوراسیا

شایع‌ترین اختلالات روانی در دانشجویان سال اولی

واکنش مهدی مهدوی کیا به حمله تروریستی

مرخصی مرتضوی کی تمام می‌شود؟

تصاویر/ سخنرانی آیت الله خامنه‌ای در سازمان ملل

عروس جوان قربانی هوسرانی پدرشوهر شد

عکس: عرض احترام سربازان روسی به حرم حضرت زینب (س)

9 متجاوز به عنف اعدام شدند

عکس: جانبازی که در حادثه تروریستی به آرزویش رسید

تعداد شهدای حادثه تروریستی اهواز به 24 نفر رسید

عکس: بی اعتنایی شبکه خبر به حمله امروز اهواز

برخورد مغرضانه بی بی سی با حمله تروریستی اهواز

ظهور اپوزیسیونی جدید با محوریت رضا پهلوی!

عکس: تیپ ورزشی خانم بازیگر

سخنگوی جنبش الاحواز:عملیات امروز را «مقاومت ملی اهواز» انجام داد!

آخرین مهلت ثبت نام دوره های بدون آزمون دانشگاه آزاد

عکس/تصویری دردناک از تیرخوردن یک شهروند در حمله تروریستی

تصادف شدید پژو 206 در اتوبان قم +عکس

حفاظت ویژه از مسئولان در زمان عملیات تروریستی +عکس

کلسترول، ابتلا به آلزایمر را افزایش می‌دهد

تغییرات داخلی آیفون جدید چه بوده است؟

اولین تصویر منتشر شده از دو عضو گروهک تروریستی الاحواز

تصویر تروریست های کشته شده در اهواز +عکس

پیام وزیر علوم به مناسبت آغاز سال تحصیلی

آغاز ثبت‌نام پذیرفته شدگان آزمون ارشد آزاد

عکس: لحظه مطلع کردن روحانی از حمله تروریستی اهواز

افزایش تعداد شهدای حمله تروریستی اهواز

ویلچر هوشمند جلوی زخم بستر را می گیرد

گوشی موبایل ارزان نمی شود

توئیت شب گذشته گروه تروریستی اهواز

آیین نامه اجرایی انتقال و شهریه دانشجویان شاهد و ایثارگر تدوین شد

کهن ترین حیوان زمین شناسایی شد

زمان معرفی محصول جدید نوکیا معلوم شد

تصویری دیگر از کودک تیرخورده در حادثه تروریستی اهواز +عکس

رژه نیروهای مسلح با حضور رئیس‌ جمهور

لیست اولیه شهدا حادثه تروریستی اهواز

گروه «الاحوازی» را بیشتر بشناسید / مدعیان دفاع از خلق عرب، باز هم به روی اعراب آتش گشودند

تیر خوردن یک کودک در حادثه تروریستی اهواز +عکس

تصویری از یکی از قربانیان حمله امروز در اهواز +عکس

ترس زنان و کودکان از حمله توریستی امروز اهواز +عکس

سرباز سپاه مجروح شده در جریان رژه +عکس

فیلم: لحظه حمله تروریستی به رژه نیروهای مسلح اهواز

شجاعت ستودنی عکاس خانم در حین حمله تروریستی +عکس

اولین آمار از شهادت نیروهای سپاه

شطرنج سبب پیشگیری از آلزایمر می‌شود

تصویری از حمله تروریستی به رژه اهواز

اولین فیلم‌ منتشر شده از تیراندازی امروز صبح اهواز

شناسایی سریع انواع باکتری ها با اپلیکیشن موبایل

حمله مسلحانه به رژه نیرو‌های مسلح در اهواز +عکس

امید به زندگی در مریخ بیشتر شد

فراخوان جذب هیات علمی دانشگاه آزاد از امروز

شایع‌ترین اختلالات روانی دانش‌آموزان

آسیب شبکه‌های اجتماعی خارجی جدی است!

۳۵۰ هزار ظرفیت دانشگاه علمی کاربردی خالی است

امکان استفاده از GIF در دایرکت اینستاگرام فراهم شد

نرخ غذای دانشجویان موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی اعلام شد

نسل جدید هیوندای آزرا در ایران +عکس

فصل پاییز از چه ساعتی آغاز می‌شود/ اعتدال پاییز از دیدگاه نجوم

عکس: خواهران بلوکات در یک قاب

تشخیص زوال عقل با فناوری تشخیص چهره و صدا

دخالت مردم در اجرای یک تغزیه

عکس جدید کیمیا علیزاده و همسرش

واکنش به خبر آتش زدن ۷۲ کبوتر در عزاداری محرم

درسی که بهاره رهنما با بالا رفتن سنش گرفت ( + عکس )

حفاظت ویژه از مسئولان در زمان عملیات تروریستی +عکس

اسیر عثمانی در حال وضو گرفتن برای ادای آخرین نماز عمرش

ابراز ناراحتی مهناز افشار از روضه خوانی یک روحانی +عکس

توهین به سران سه قوه توسط مداح در جلسه عزاداری

واکنش سام درخشانی به انتشار فیلم رقصش

هواداران احمدی نژاد به دنبال او تا پشت در دستشویی!

معروف ترین تحریف های واقعه عاشورا

حمله دسته جمعی به نماینده ایران در اسکار

عکس| بدل علی کریمی در ورزشگاه آزادی

تصویری که موشک فوتبال ایران از مربی سابق پرسپولیس منتشر کرد

کمپین ضد ماساژ در کویت

اشتباه تاریخی فیلم محمد رسول الله

عکس: جنجالی شدن مدل موی بازیگر زن در اینستاگرام!

باطل کردن قبولی کنکور بعد از ۱سال و نیم!

عکس: «مالک» سریال «دلدادگان» در کنار همسر واقعی‌اش

حادثه خونین برای عزاداران حسینی +عکس

جعل مدرک تحصیلی، کار دست وزیر بهداشت داد

عکس: احمدی‌نژاد اینطوری موتور انتخاباتی‌اش را روشن‌کرد!

فرار عامل ذبح الاغ در شهر گرگان

عکس: فحاشی به بازیگر زن به خاطر مدل موی جدیدش

4 خطای رایج درباره محرم و حماسه عاشورا چیست؟

تصاویری از تفریحات مردم کره شمالی

رابطه پنهان با مادر زن در موبایل احمد لو رفت!

بعد از واقعه عاشورا چه بر سر اهل بیت امام حسین (ع) آمد؟

هدیه لوکس و خاص امیر قطر به اردوغان+ تصاویر

عکس: نام بازیگر گریم شده را حدس بزنید

عصبانیت شدید آقای بازیگر از برخی عزاداری‌ها

شجاعت ستودنی عکاس خانم در حین حمله تروریستی +عکس