کد خبر: 24582
ف
خاطرات بازیگر معروف ایرانی از همسر شمس پهلوی
در روز‌های گذشته مهرداد پهلبد، همسر شمس پهلوی، بر اثر کهولت در خارج از کشور درگذشت. این مناسبت بهانه‌ای شد تا کارنامه او بازخوانی شود و آشنایان درباره پیشه و پیشینه وی، به بیان خاطرات خود بپردازند.

به گزارش ثریا، در گفت‌وشنودی که پیش روی شماست، استاد داریوش اسدزاده، هنرمند نام‌آشنای کشور، خاطرات خویش از مهرداد پهلبد را بیان کرده است.

* چند روز پیش خبر رسید که عزت‌الله مین‌باشیان، معروف به مهرداد پهلبد، شوهر شمس پهلوی در ۱۰۳ سالگی فوت کرده است. با عنایت به حضور مداوم شما در عرصه هنر، شناختتان از او چقدر بود؟

من خانواده این‌ها را می‌شناختم. او پسر نصرالله مین‌باشیان، یکی از بهترین ویولونیست‌ها بود که با فرزندانش، به بچه‌های رضاشاه درس می‌داد. خود عزت یک ویولونیست متوسط بود و ابدا در سطح پدرش نبود. او بعد از مدتی، با توجه به اینکه شمس از فریدون جم، شوهر اولش، خوشش نمی‌آمد و در پی جدایی از او، با وی ازدواج و از یک زندگی متوسط، به یک زندگی درباری راه پیدا کرد. درمجموع، شاه از او و شمس خوشش نمی‌آمد و این‌ها در کاخ اختصاصی خود، در مهرشهر کرج زندگی می‌کردند. عزت مین‌باشیان پس از ازدواج با شمس و به توصیه او، فامیلش را هم عوض کرد و شد پهلبد!

* پهلبد چگونه شخصیتی داشت و روابط شما با او چگونه بود؟

از او خوشم نمی‌آمد. ماجرایی هم باعث این رویداد شد. یک بار پیسی را ــ که ترجمه بود ــ با ایرن و وحدت در کاخ و در حضور شاه اجرا کردیم. شاه خیلی خوشش آمد و خندید. بعد از نمایش، صدایم زد و پرسید: «کجا کار می‌کنی؟» پاسخ دادم: «وزارت دارایی!» شاه به پهلبد پرید که «یک هنرمند در وزارت دارایی چه کار می‌کند؟ باید در اداره تو باشد». همه وزرا و تیمسار‌ها هم حضور داشتند و شاه هم اصطلاحا، بدجوری جلوی روی همه، پهلبد را ضایع کرد و بعد هم با عصبانیت راه افتاد و رفت و از اینجا به بعد، پهلبد با من بد شد! مدتی بعد به من گفتند: از وزارت فرهنگ نامه‌ای آمده است که شما را منتقل کنند. من گفتم: نامه را بایگانی کنید!

* نپذیرفتید؟

نه؛ چند وقت بعد آمدند و گفتند: وزیر فرهنگ و هنر شما را خواسته است. رفتم آنجا و رئیس دفترش خبر داد که من آمده‌ام، و رفتم داخل. پرسید: «چرا با نامه مخالفت کردید؟» جواب دادم: «من ماهی هشت‌هزار تومان خرج دارم؛ شما اینجا به هنرپیشه‌هایتان مثل آقای مشایخی و آقای نصیریان، بیشتر از ماهی دوهزار تومان حقوق نمی‌دهید و حق هم ندارند بیرون از اینجا در جایی بازی کنند، ولی من تئاتر کارگردانی می‌کنم، فیلم بازی می‌کنم، فیلمنامه و نمایشنامه می‌نویسم و درآمد دارم. حاضر نیستم هفت هشت هزار تومان را از دست بدهم و بیایم دوهزار تومان بگیرم!» گفت: «شما خیلی با جسارت هم حرف می‌زنی!» گفتم: «به خاطر اینکه هنرمندم؛ بنابراین باید حرفم را بزنم. بنده هم خیلی دلم می‌خواهد بیایم اینجا و کار کنم، ولی با ماهی دوهزار تومان نمی‌توانم زندگی کنم!» سوال کرد: «مگر خرجت چقدر است؟ کجا زندگی می‌کنی؟» جواب دادم: «یک هنرمند، توی چشم مردم است؛ نمی‌توانم بروم در میدان صابون‌پزخانه زندگی کنم؛ مردم توجه می‌کنند و گاهی توقعاتی هم دارند، من محل مراجعه هستم!» گفت: «عجب! بلبل هم هستی!» گفتم: «شاید!» گفت: «از فردا بیا»؛ گفتم: «نه آقا! نمی‌آیم». به‌هرحال در آن جلسه، پرید به من و تا آخر با من بد بود. هر وقت در وزارتخانه یا مجالسی که دعوتم می‌کردند، مرا می‌دید، رویش را طرف دیگری می‌گرفت؛ البته من هم از او خوشم نمی‌آمد.

* این دیدار‌ها که توأم با بی‌محلی بود، معمولا کجا اتفاق می‌افتاد؟

هر وقت هنرمندان خارجی را به محفلی دعوت می‌کردند، وزارت فرهنگ و هنر آن زمان، عده‌ای از هنرمندان داخلی را هم دعوت می‌کرد. پهلبد جلوی در می‌ایستاد و از همه استقبال می‌کرد. به من هم کارت دعوت داده بودند و نمی‌توانستم نروم. با لباس رسمی هم می‌رفتیم. معمولا اینجور وقت‌ها یکدیگر را می‌دیدیم و البته من هم سعی می‌کردم اصلا او را نبینم!

* ظاهرا در ورای این روابط کاری، شما شناختی هم از نوع ارتباطِ به‌اصطلاح همسرانه او با شمس پهلوی به‌دست آوردید. این شناخت سربندِ چه واقعه‌ای برای شما پیش آمد؟

ماجرا از این قرار بود که یک بار آمدیم برای هنرمندان زمین بگیریم و خانه بسازیم. من جزء هیئت‌مدیره سندیکای هنرمندان آن زمان بودم؛ سال ۱۳۵۳، من بودم و فردین و محمد متوسلانی و خانم ایرن و چند نفر دیگر هم بودند. نشستیم و تصمیم گرفتیم هر کدام از ما در دیدار با پهلبد، برای مطرح کردن این تصمیم، راجع به چه چیزی صحبت کند. قرار شد من راجع به زمین و ساختمان و خانه صحبت کنم. رفتیم پیش پهلبد و بچه‌ها شروع به صحبت کردند...

* یعنی برای بیان مسائل، تقسیم کار کرده بودید؟

بله؛ برای راه افتادن کارِ خانه و بیمه و... برای هنرمندان، وقت گرفته بودیم. همه حرف زدند تا رسید به من. گفتم: ما با تمام مراکزی که می‌توانستیم راجع به منزل و بیمه هنرمندان با آن‌ها صحبت کنیم، صحبت کردیم. با بانک‌ها صحبت کردیم و حاضرند به ما پول بدهند و تنها چیزی که احتیاج داریم، زمین است. در ادامه گفتم: زمین‌های مهرشهر کرج فراوان‌اند و البته ما پولش را پرداخت می‌کنیم. با بانک‌ها هم صحبت کرده‌ایم که وام بدهند و به تعدادی که لازم است برای هنرمندان خانه بسازیم. پهلبد به محض اینکه صحبت از زمین‌های مهرشهر کرج شد، پرید به من!

* چرا؟ به خاطر اینکه دست روی ملک‌های شمس گذاشته بودید؟

بله؛ پرید به من که «آقا!... (انگار داشت با نوکرش حرف می‌زد) این زمین‌ها که مال من نیست، مال والاحضرت است!» گفتم: «می‌دانم؛ شما واسطه شوید که به ما از این زمین‌ها بدهند». زمین‌های زیادی بودند؛ شمس همه را به نام زده بود و مال خودش می‌دانست. به‌هرحال پهلبد با عصبانیت گفت: «من به کار والاحضرت دخالت نمی‌کنم؛ به من چه مربوط است؟» خلاصه روی آتش اشتیاق ما، حسابی آب سرد پاشید. سر این حرف، رابطه‌اش با من بدتر شد.

* همین خاطره نشان نمی‌دهد که امثال پهلبد، شوهران صوری بودند و حق دخالت در امور مربوط به همسر خود وحتی حق وساطت هم نداشتند؟

شوهر‌های اولشان هم صوری بودند. شوهر اول شمس، جم بود. شوهر اول اشرف، قوام بود. رضاشاه به‌زور به این افراد شوهرشان داده بود؛ چون در خفا آبروریزی بالا می‌آوردند. بعد از رضاشاه که زور از روی سرشان برداشته شد، هر دو از شوهران تحمیلی جدا شدند و افراد جدیدی را انتخاب کردند. مشکل این‌ها هم این بود که این افراد انتخابی خودشان هم پس از چندی، از چشمشان می‌افتادند؛ لذا نهایتا قرار بر این شد که این‌ها شوهران صوری بمانند و زنانشان هم، به کار‌های خودشان برسند.

*مهم این است که این شوهران صوری، حق دخالت در کار آن‌ها را نداشتند. اینطور نیست؟

اصلا! به هیچ وجه. آن‌ها حاکم بودند. اشرف که بر خودِ شاه هم حاکم بود.

* شما شمس را دیده بودید. او چگونه شخصیتی داشت؟

برخلاف اشرف، زن به‌ظاهر آرامی بود و یا لااقل، از او آرام‌تر بود. در جلسات و محاوره‌ها، حرف نمی‌زد و معمولا سکوت می‌کرد. گفتم که چندان هم مقرب درگاه نبود و گاهی اوقات برای خالی نبودن عریضه، در مجامع شرکت می‌کرد.

*کار اصلی‌اش چه بود؟ فقط زمین‌داری و اینگونه کارها؟

این‌ها هرکدام، یک کار ظاهری و در انظار داشتند که چندان مهم نبود. درعمل، عمدتا دنبال بیزینس و کاروکاسبی خودشان بودند. من به کاخش در کرج نرفته بودم، ولی عکس‌های آن را دیده بودم. قصر گران و عجیب و غریبی در آنجا ساخته بود. از یک جایی به بعدهم، خودش و شوهرش مسیحی شدند که در جامعه بازتاب بدی داشت و برای خانواده سلطنت خیلی بد شد.

* وقتی به آمریکا فرار کردند، شما هم در آنجا بودید. از آن‌ها خبری داشتید؟

نه چندان؛ چون در یک جا نمی‌ماندند و دائم تغییر مکان می‌دادند. شمس در بورلی‌هیلز در لس‌آنجلس، ویلایی قشنگ و اعیانی داشت. موقعی که در ایران انقلاب شد، ایرانی‌های مقیم لس‌آنجلس ریختند در آن عمارت برای تظاهرات و ابراز تنفر. اشرف در بورلی‌هیلز خانه نداشت و در فرانسه داشت. من آن عمارت را از بیرون دیده بودم. عمدتا همه‌شان، به دربه‌دری و فلاکت افتادند.

*جمع‌بندی شما از کارنامه و منش مهرداد پهلبد چیست؟

فکر نمی‌کنم سواد چندانی داشت. فقط از روی قوم و خویش شدن با شاه به جایی رسید. دست بالا بگیریم، در حد یک معلم موسیقی مدارس بود. در ویولن، از او بالاتر خیلی داشتیم. شانس است دیگر. یک وقتی به در خانه کسی می‌کوبد. او هم شانس آورد و تا ۱۰۳ سالگی بدون هیچ امتیاز و ترجیحی بر استادان این فن، از تنعمات وابستگی به خانواده سلطنت برخوردار شد.

موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

حاشیه‌ هایی از مراسم ختم سلطان سکه

شوهرم بدون کمک مادرش حتی نمی تواند مسواک بزند!

عکس: «نسیم ادبی» هم به جمع مو قرمزها پیوست!

راز تصادف منجر به مرگ همراهان آقای وزیر

لحظه نجات جوان مهابادی از خودکشی

عکس: مصطفی زمانی با خالکوبی و پوشش متفاوت!

لوکس ترین زندان جهان در ریاض +عکس

تجاوز به دختر جوان افغانستانی در خیابان!

عکس: خودروی زیبای آمریکایی در تهران

عکسی از آیت الله جنتی با لباسی متفاوت

روش اطلاع مردم از «دریافت» بسته حمایتی دولت

به به! آقای خاشقجی و همسر تازه مکشوف +عکس

عکس: قیافه همیشه ثابت خانم مجری!

پاسخ قاطع ایران به سفیر عربستان در سازمان ملل

۱۰ نکته درباره تجارت جدید گوگل

توصیه فعالان بازار به مردم؛ فعلاً خودرو نخرید

سرفصل‌های درسی رشته روانشناسی تربیتی مقطع دکتری مشخص شد

زمان آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری

بطحایی: مدارس از ۲۰ روز آینده رتبه‌بندی می‌شوند

ابر‌های شگفت انگیز زادگاه صور فلکی را بیشتر بشناسید

آیا اپل سرانجام کنسول بازی تولید خواهد کرد؟

کنکور باید به صورت متمرکز حذف شود

جایگزین مرحوم نوربخش مشخص شد

جزئیات جلسه محرمانه امروز مجلس

مدارک جعلی که مثل قارچ در اینترنت سبز می‌شوند

بزرگترین خودروساز جهان به جنگ تسلا می رود

افزایش قیمت خودرو‌ در انتظار تایید وزیر صنعت

قانونی برای منع واردات خودرو وجود ندارد

ماراتن پیام‌رسان‌های داخلی به آخر خط رسید

حفاظت و مرمت دیوارنگاره ی صف سلام

آیا سقوط بیت کوین دائمی است؟

اینستاگرام پسورد تعدادی از کاربرانش را فاش کرد

ایالت کالیفرنیا آلوده‌ترین نطقه جهان شد

جشنواره ملی فرهنگ و هنر اقوام ایرانی در دانشگاه شریف برگزار شد

رشته‌های آموزشی جامعه المصطفی به ۴۰۰ رشته ارتقا می‌یابد

افزایش ضریب‌تأثیر نمره آزمون عملی تربیت بدنی در آزمون سراسری

طباطبایی بنیان‌گذار حکمت نوصدرایی است/ عالمی که طرحی نو درانداخت

کنفرانس بین‌المللی نیچه و نیهیلیسم برگزار می شود

تکلیف ۱۱سرپرست دانشگاه فردا روشن می شود

جذب دانشجویان دکتری برای گذراندن فرصت مطالعاتی در پژوهشگاه علوم ورزشی

تشخیص باکتری غذا با نگاه کردن به بسته‌بندی آن

طراحی یک وبسایت برای تشخیص چهره سربازان مفقود شده در جنگ

تغییر ساختار مغز با فوتبال بازی کردن

پرونده دانشجویان ستاره‌دار بسته می‌شود

اولین مسئولی که دارایی خود را اعلام کرد

خرید آیفون ایکس با یک وان پر از سکه! +عکس

انتقام مرگبار دختر فریب خورده با اسید

بررسی ادعای فروش پراید 132 میلیون تومانی در سوریه

عکس: پل عابر پیاده مجهز به سرویس بهداشتی!

وصیت نامه عجیب پسر دانش آموز قبل از خودکشی در مدرسه!

اقدام عجیب یک دبیرستان پسرانه در مشهد! +عکس

افخمی: صادق هدایت همجنس‌ گرا بود!

عکس: تیپ آبی همسر «جواد عزتی»

تیبا و پرایدهای بی مشتری در انبارهای خاک گرفته سوریه +عکس

ماجرای خودروی شخصی وزیر ارتباطات جنجالی شد +عکس

عکس: بازیگر زن ایرانی در کنار همسر بیمارش

رونالدو چطور خارج از فوتبال پول پارو می‌کند؟

ماجرای لکنت هانیه توسلی از زبان خودش

عکس: جشن تولد بهاره رهنما برای همسرش

اینم جدیدترین عمل زیبایی بعد از گوش الاغی!

کلیپی که باز هم برای حمید هیراد حاشیه ساخت

عکس: روناک یونسی در کنار شهردار تورنتو

تقلید از محسن ابراهیم‌ زاده توسط مجری تلویزیون!

عکس: پرش باور نکردنی مهناز افشار در پشت صحنه

امکان پذیرش دانشجوی تحصیلات تکمیلی از دانشگاه‌های مختلف

کاهش دانشجویان بین‌المللی در آمریکا

رشته طب اورژانس کمبودهایی دارد که در آینده برطرف می‌شود

آخرین اخبار از روند تولید کیت تشخیص سرطان در دانشگاه آزاد

راهکار سردار وحیدی برای بی اثر شدن تحریم‌ها

مذاکره با ۳ دانشگاه برای برگزاری المپیاد سلول بنیادی

رونمایی ازتیبای ۱۴۰ میلیون تومانی!

ضوابط پوشش در دانشگاه‌های جهان +عکس

نخبگان باید در کشور بمانند و بجنگند

برنامه ای در تلویزیون که تمام خط قرمزها را شکسته است!

نمونه های اولیه ی لیفان X70 وارد کشور شد +عکس

تشییع پیکر عبدالرحمان تاج الدین در زادگاهش +عکس

خودکشی دختر و پسر عاشق با قرص برنج

زن دیگری هم ادعای همسری خاشقجی را دارد! +عکس

عکس یادگاری مجری معروف با بازیگران

تذکر به احمدی نژاد در مجمع تشخیص مصلحت

ماشین میلیاردی جهانگیری در سفر خوزستان+عکس

عکس: قیافه جالب سارا و نیکای سریال «پایتخت»

خودرویی خاص با پلاک ملی در کشور+ عکس

عکس: جشن تولد بهاره رهنما برای همسرش

اعصاب خردکن ترین تبلیغ تلویزیون که ١١ سال است پخش می شود!

رونمایی ازتیبای ۱۴۰ میلیون تومانی!

دستگیری شیطان شوشتر و ۲ همدستش +عکس

خواب رفتن اردوغان در پاریس سوژه شد +عکس

عکس: روناک یونسی در کنار شهردار تورنتو

«بنیامین» در پشت صحنه مسابقه «گلزار» +عکس

عکس: سلبریتی ها، چکمه پوش شدند!

عکس: پرش باور نکردنی مهناز افشار در پشت صحنه

افشاگری از توطئه بزرگ عربستان علیه ایران

عکس: ماشینی که سردار مومنی سوار شد!

کمیاب ترین رنگ پورشه کاین در ایران +عکس

ماجرای خودروی شخصی وزیر ارتباطات جنجالی شد +عکس

تولد مژده لواسانی با کیکی متفاوت +عکس

کلاه گیس ترانه علیدوستی بر سر لیلا حاتمی! +عکس

عکس: شوخی مهراب قاسمخانی با مختار

عکس: جنازه «سلطان سکه» و »سالم» پس از اعدام

سمند شاسی بلند، به زودی ؟ +عکس

عکس: پوشش عجیب کفش های معاون روحانی!

لاکچری بازی جدید پولدارها؛ سرو ناهار ۵ میلیونی

سلطان سکه اعدام شد +عکس

اولین تصاویر تکه های بدن خاشقجی +عکس

عکس: سلفی مهناز افشار با گوشی لاکچری و گرانقیمتش

«آزاده نامداری» با پوشش همیشگی اش خداحافظی کرد؟ +عکس

نیمه عریان شدن یک زن در یاسوج

عکس: سلطان سکه در حال نوشتن وصیت نامه

عکس: پوشش عجیب «سحر قریشی» که شبیه پتو است!