کد خبر: 28626
ف
ما به تاریخ نگاه ابزاری داریم/ غایت تاریخ را نمی توان حدس زد
بیژن عبدالکریمی در نشست «نظریه تاریخی انقلاب اسلامی» گفت: ما باید در یک حقیقت تعین ناپذیر خانه کنیم. تاریخ از امکانات پیش بینی ناپذیر برخوردار است و غایت تاریخ را نمی توان حدس زد.

به گزارش ثریا: جلسه دوم نشست «نظریه تاریخی انقلاب اسلامی؛ تاملات روشی و نظری» با حضور بیژن عبدالکریمی پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی روز گذشته برگزار شد.

بیژن عبدالکریمی در این نشست گفت: تاریخ یکی از مهمترین منابع تفکر و شناخت بشری است تا جایی که بتوان گفت تفکر عین آگاهی تاریخی است. ما در این کشور تاریخ را به منزله یک منبع معرفتی از دست داده ایم چون با دو مانع تفکر تئولوژیک و تفکر ایدئولوژیک مواجه ایم. حامیان قدرت سیاسی در ایران هر دو وجه را دارند.

وی ادامه داد: دغدغه اصلی تفکر تئولوژیک حفظ مواضع اعتقادی خود است. روحانیت ما می خواهد اعتقادات خود را اثبات کند. تفکر تئولوژیک یک سیستم بشری را ساخته و این سیستم مجموعه ای از باورهای نهادینه شده تاریخی است.

وی افزود: ایدئولوژی هم چنین است. ایدئولوژی یعنی اینکه بشر می خواهد برای جامعه برنامه بدهد. ایدئولوژی با سکولاریسم و اومانیسم پیوند دارد. انسان با ایدئولوژی می خواهد اراده خود را بر جهان حاکم کند. نظام های ایدئولوژیک خواهان حفظ یک سیستم سیاسی اجتماعی اند و می خواهند به خود مشروعیت بدهند.

این استاد دانشگاه گفت: هر دو جریان تفکر ایدئولوژیک و تفکر تئولوژیک از مواجهه پدیدارشناسانه با تاریخ رویگردان اند.

وی افزود: نظام های ایدئولوژیک و تئولوژیک مواجهه های جدلی دارند و دل نگران حفظ و توجیه باورهای خود هستند. برای اینکه تاریخ یک منبع معرفتی باشد نباید خودبنیادانه و خودارجاعانه با تاریخ مواجه شویم.

وی ادامه داد: شاید گفته شود مگر می شود مورخی باشد که همه تاریخ را ببیند و تاریخ را در کلیت آن نمی توان مطرح کرد و گزارش هر کس تکه تکه است. پاسخ این است که متفکر راستین تکه هایی از تاریخ را که باور او را نقض می کند، مورد تامل قرار می دهد.

عبدالکریمی گفت: تفکر تئولوژیک یک تفکر دوری است. رجوع آن به تاریخ بر اساس مفروضات است و استدلال های آن بر اساس مفروضات از پیش تعیین شده است. تاریخ تئولوژیک تاریخ نیست بلکه یک نظام اعتقادی است.

وی ادامه داد: تفکر تئولوژیک و ایدئولوژیک سیستم ساز اند. البته همه ما سیستم ساز هستیم اما متفکر واقعی کسی است که اگر مواردی پیدا شود که سیستمش را توجیه نمی کند، سیستمش را تغییر می دهد. من بنده و غلام هیچ سیستمی نیستم و می خواهم جهان را آنگونه که هست بفهمم.

وی افزود: اهل تئولوژی و ایدئولوژی می کوشند جهان و تاریخ را در چارچوب تنگ نظام فکری خود بیاورند. مورخ راستین کسی است که می کوشد خود را در مقابل تاریخ گشوده نگه دارد. متفکر راستین سعی می کند از تاریخ بیامورد ولی نظام های تئولوژیک و ایدئولوژیک می خواهند بگویند تاریخ باید چگونه باشد.

این استاد دانشگاه گفت: همه مطالعات تاریخی مبتنی بر مفروضات است اما متفکر اگر تاریخ را خواند و مفروضاتش تایید نشد، آن را کنار می گذارد، در صورتی که در نظام های تئولوژیک و ایدئولوژیک اینگونه نیست.

وی ادامه داد: گزاره های تئولوژیک و ایدئولوژیک بسیاری از اوقات گزاره های دلبخواهانه است و مرز میان اسطوره و تاریخ واقعی را نمی دانند. تفکر تئولوژیک با همه چیز ابزاری برخورد می کند. آنجا که تاریخ به کار اثبات باورهایش بیاید، خوب است و گرنه بد است. آنچه مبناست سیستم اوست. ما به تاریخ نگاه ابزاری داریم.

وی افزود: همه نظام های تئولوژیک و ایدئولوژیک دست به تاریخ سازی می زنند. این مسئله در مورد ادیان دیگر هم همینطور است. اینکه تاریخ باید چگونه رخ داده باشد یک استلزام اعتقادی است. نظام تئولوژیک و ایدئولوژیک به روش شناسی خود ناخودآگاه است و روشی را اتخاذ می کند که اجازه استفاده از همان روش را به رقیب خود نمی دهد.

عبدالکریمی گفت: تفکر تئولوژیک و ایدئولوژیک تاریخی می نویسد که گران بار از ارزش است و اجازه نمی دهد که پدیده ها خود را آشکار کند. وقتی در مورد جنگ ایران و عراق می گوییم جنگ نور و ظلمت، این گران بار از ارزش است.

وی ادامه داد: پیام من این است که فلسفه تاریخ انقلاب اسلامی یک توهم است. ما باید به آزادسازی تاریخ بپردازیم که در زندان اندیشه های تئولوژیک و ایدئولوژیک است.

وی افزود: ملت ما از تاریخ محروم اند و قدرت سیاسی تاریخ سازی می کند. ما باید راهی را آغاز کنیم که تاریخ خودش با ما سخن بگوید.

این استاد دانشگاه گفت: انقلاب اسلامی پدیده ای نبود که بر اساس آن، انقلاب شکل گرفت. ما جریانات روشنفکری و نخبگان را در تاریخ سازی خود نادیده گرفتیم. باید گفت هیچ یک از توده ها توان سازماندهی توده های عظیم مردم را نداشتند چراکه روحانیت قدیمی ترین و اصیل ترین قشری است که وجود دارد در حالی که جریان روشنفکری جریانی دوقرنه است. روحانیت ثبات و سازماندهی خود را داشت. لذا با ورود توده ها همان روحانیتی که مخالف انقلاب بود، داعیه دار انقلاب شد.

وی در پایان گفت: ما سه نوع مواجهه با حقیقت داریم. یکی اینکه حقیقت وجود ندارد. دوم اینکه حقیقت وجود دارد و نزد من است و سوم اینکه حقیقت وجود دارد و در اختیار هیچ کسی نیست. نوع سوم مد نظر من است از این رو ما باید در یک حقیقت تعین ناپذیر خانه کنیم. تاریخ از امکانات پیش بینی ناپذیر برخوردار است. غایت تاریخ را نمی توان حدس زد. لذا جهان بی کرانه ای است که با غایت سیستم من تمام نمی شود.


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

شکنجه بی‌رحمانه یک سگ توسط راننده پژو!

جایی‌ که تمام امور دست زن‌هاست +عکس

کشته شدن تراژدیک ملکه زیبایی 30 ساله! +عکس

حمله دانش‌آموز به معاون مدرسه با شیشه دلستر!

رسوایی جدید اعضای شورای شهر این بار در استان تهران!

خبر وجود عقرب در غذای دانشجویان ساختگی است

سلفی گرفتن با این زن ۴۰ میلیون تومان خرج دارد

عکس: خارج گردی خواهران بازیگر

پاکستان برای پیدا کردن مرزبانان شرط گذاشت

دستگیری یک زن مرتبط با حادثه‌ تروریستی اهواز

هشدار؛ کلاهبرداری اپراتورهای تلفن خارجی از ایرانی‌ها

باران شدیدی که بندر گناوه را «ونیز» کرد +عکس

عکس: نمازخواندن سربازان روس در سوریه

اختلاف جهانگیری و شریعتمداری + عکس

ابتلای بازیگر زن به بیماری ام‌اس +عکس

مدرسه ای که برای تماس تلفنی ازدانش آموزان پول می گیرد

ماموریت بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) حمایت از دانشمندان است

خلیج فارس ایران به ثبت جهانی رسید

مراسم اربعین در مسجد دانشگاه شریف برگزار می شود

چگونه امریکا آلودگی هوا را مهار کرد؟

عکس: دختر شریعتمداری ساکن آمریکاست!

تنها ۵ سال با زندگی رباتیک فاصله داریم

تلاش برای تعیین کانون‌های تولید گردوغبار در سازمان زمین‌شناسی

آغاز ثبت نام دوازدهمین دوره مسابقات دارالقرآن امام علی(ع)

معضل جامعه ما دینداری و بی‌دینی نیست، عقلانیت و اخلاق است

امشب آخرین مهلت ثبت نام در تکمیل ظرفیت کنکور غیرانتفاعی ها

حل مشکل دانشجویان پذیرش‌شده پزشکی دانشگاه آزاد طی روزهای آینده

آیا مظفرالدین شاه همجنسگرا بود؟!

عکس: تیپ جالب شهاب حسینی و بهرام رادان ۱۵ سال پیش

پست همسر جردن باروز برای حسن یزدانی

باران کوثری: به دلیل مواضع‌ام در سال ۸۸ ممنوع‌التصویر شده‌ام

ورود صندوق های مشکوک به داخل کنسولگری ریاض +عکس

عکس: شام دو نفره مجری تلویزیون با همسرش

از شنیدن این ۵ صدا در خودرو غافل نشوید

حمید گودرزی: پول باشد، فراموش شدم هم مهم نیست!

تعریف خواننده زن آذری از «پژمان بازغی» +عکس

حقوق 37 میلیونی معاون وزیر نفت تائید شد

خبر تازه از مرزبانان ربوده شده ایرانی

دانشجویان دکتری غیرپزشکی مقابل مجلس تجمع کردند

نخستین جشنواره فرهنگی دانشجویان علوم پزشکی تهران برگزار می شود

آیا «سوزوکی ویتارا» انتخابی عاقلانه است؟

واکنش قطر به ادعای باطل فاکس‌نیوز درباره ایران

آیا درب خروج پاستور منتظر جهانگیری است؟

قیمت این خانه از یک آیفون کمتر است! +عکس

تصویری زیبا از گنبد حرم حضرت سیدالشهدا(ع)

تصمیم نهایی درباره داوطلبان علوم پزشکی در اولین فرصت اعلام می‌شود/معترضان حضوری مراجعه نکنند

تاکسی امدادگر در راه است

تصویر 360 درجه زیبا از سن‌پترزبورگ

تاکسی های خودران ۲۰۲۱ به لندن می آیند

«بلاک چین» پر درآمدترین رشته مهندسی شد

نتایج نظرسنجی از مشترکان اپراتورهای ارتباطی اعلام شد

شریعتمداری: صدای رسای فقرا خواهم بود

تازه‌ترین قیمت خودرو‌های داخلی و خارجی

از «آلکسا محوری» تا «هشتگ محوری»؛ رسانه در لبه تاریکی

تلاش ها برای کم فروغ کردن حماسه اربعین

تسلیت پادشاه و بن سلمان به خانواده خاشقچی

انتشار تصاویر رسمی اولیه از «کیا سراتو GT» سدان جدید

«حالت سگ» در خودروهای جدید تسلا

نگاهی به موتورسیکلت 200 میلیونی «وسپا» در ایران

ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰ شرکت نمی‌کند!

کاهش نگران‌کننده رشد جهانی دسترسی به اینترنت

ژاپن به دانشجویان خارجی به عنوان نیروی کار مولد نگاه می‌کند

همراهان بیمار در بیمارستان‌ها پرستار می‌شوند

امروز آخرین مهلت ثبت نام جشنواره دانشجویان نمونه

برنامه ایستگاه فضایی بین‌المللی اعلام شد

تولید نانوذرات آنتی‌باکتری با هسته خرما

تشکیل کمیته‌های تخصصی شورای صنفی دانشجویان علوم پزشکی شهید بهشتی

معرفی نانوتوپ‌هایی برای انتقال آنتی‌بیوتیک به بدن

استریل خودکار فولادهای ایمپلنت استخوانی با رسوبات مسی نانویی

مجموعه مقالات اربعین به قلم جمعی از نویسندگان

کنکورهای ارشد و دکتری سال ۹۷ تکمیل ظرفیت ندارند

چرا وزرای روحانی از قرارگاه خاتم نیستند؟

«محمد بن سلمان» استعفا خواهد داد

چهار تفاوت بیانیه جدید FATF با بیانیه قبلی

عکس: اولین نمونه از وانت رنو داستر

شایعه کناره‌گیری ظریف تکذیب شد

سامسونگ بزرگترین قطب هوش‌مصنوعی می‌شود

برنامه‌های جذابی که کار دست کاربر می‌دهند

کاهش 15 تا 20 درصدی قیمت موبایل در بازار

سرقت‌های مسلحانه فوتبالیست تحصیلکرده از ثروتمندان

پراید ۱۱۱ چقدر ارزان شد؟

خلیج فارس ایران به ثبت جهانی رسید

اولین تصویر از مرزبانان ربوده شده در میرجاوه

مانکن های زن با لباس عاشورایی +تصاویر

پژمان بازغی در کنار بازیگر محبوب ترکیه‌ای +عکس

مرد یک میلیون کیلومتری ایران +عکس

نسل جدید نیسان ماکسیما در ایران +عکس

عکس: دختر شریعتمداری ساکن آمریکاست!

عکس: شام دو نفره مجری تلویزیون با همسرش

عکس: بهاره رهنما با لباس های مجلسی اش!

سرنوشت دلخراش زیباترین زن روس +عکس

کنایه کیهان‌ به جهانگیری +عکس

عکس: خودکشی شراره رخام با اسلحه!

عکس جنجالی رامین رضاییان و تیم بانوان ملوان!

زن ۶۲ ساله با چاقو پوست همسرش را کند +عکس

مردی به خاطر مهریه 3 بار از روی زنش رد شد

عکس: «نیوشا ضیغمی» با دخترش «لنا»

عکس: پژمان بازغی در کنار خواننده زن مشهور آذربایجانی

تصادف اتوبوس زائران اربعین حسینی (ع) در عراق

ماجرای اختصاص وام ۱۰۰ میلیاردی به سوپراستار سینما! +عکس

انتقاد مجری زن از عزت‌الله ضرغامی +عکس

درگذشت هنرمندی دیگر +عکس

عکس: تشکر ترلان پروانه از مربی سوارکاری اش!

عکس: تیپ جالب شهاب حسینی و بهرام رادان ۱۵ سال پیش

مشهد؛ مقصد گردشگری اعراب +عکس

انتشار تصاویر جدید از ورود خاشقجی به کنسولگری

شناسنامه شهید بهشتی +عکس

لباس عجیب همسر سفیر ژاپن در دیدار با روحانی +عکس

اتفاقی غیرمنتظره در برنامه زنده تلویزیون

وام مسکن ۳۰۰میلیون تومان می‌شود؟