کد خبر: 29485
ف
 از «آلکسا محوری» تا «هشتگ محوری»؛ رسانه در لبه تاریکی
یاداشت وارده/ مهدی گیوه کی

از «آلکسا محوری» تا «هشتگ محوری»؛ رسانه در لبه تاریکی

1- اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80 شمسی را شاید بتوان به صراحت دوران اوج روزنامه نگاری و فعالیت رسانه ای در 30 سال گذشته دانست؛ دورانی که روزنامه های 2 جریان  آن زمان یعنی «چپ و راست»  هر کدام به فراخور فعالیت خود، از لحاظ حرفه ای (و نه سیاسی) عملکرد چشمگیری داشتند.

در دوران اوج مطبوعات، هفته نامه ای مانند جبهه مسعود ده نمکی، تیراژی 80 هزار نسخه ای داشت یا ماهنامه صبح مهدی نصیری که قدمتش بیش از سایر مطبوعات وقت بود، دامنه تاثیرگذاری بسیار بالایی بر جامعه داشت. سایر مطبوعه های وقت نیز چنین عملکردی داشته و هر کدام بنابر تیراژ و محتوای خود تاثیرگذاری عینی بر مخاطب داشتند. موضوعی که نه ذهنی و انتزاعی که با مرور یک تاریخ می توان گفت آنچنان عینی می باشد که از فرط آشنایی برای برخی به ناآشنایی می زند!

کپسولی و جمع و جور می توان گفت که این رسانه ها به موازات تیراژ، ارائه دهنده یک مساله مهم دیگر نیز بودند، مساله مهمی به نام محتوا، ایده، سوژه، مفهوم، تحلیل و بکارگیری انواع تکنیک های رسانه ای در بسته ای به نام محتوا که امروز شاید غریبانه ترین بخش از یکی از ارکان تولید رسانه ای باشد.

2-  اواسط دهه 80 بود که با گسترش شبکه های اجتماعی مبتنی بر وب، ذائقه مخاطبین از رسانه های مکتوب کم کم فاصله گرفته و به سمت رسانه های اینترنتی گرایش پیدا کرد. در این دوران بود که تاسیس خبرگزاری های جدید و فارغ از رسانه های دولتی کلید خورد و در کنار آنها نیز سایت های خبری یک به یک بر صحنه مانیتورها ظاهر می شدند.

از آفت های این دوران را می توان بروز نسل جدیدی از افراد فعال در رسانه برشمرد که بدون هیچ تجربه فعالیت رسانه ای، خواستند یک شبه ره صدساله را طی کنند؛ نسلی تربیت شد که نه تجربه نسل قبلی را داشت و نه توان آن را و نه علاقه ای برای کسبش. نیروهایی بودند منقطع از مطالعه عمیق، کاربردی و تجربه رسانه ای. آنچه آنان را فعال می ساخت نه فهم موثر محیط و شرایط که هیجان بود و پرش از بستر رسانه.

این اما همه ماجرا نیست. از دیگر آفت های این نوع فعالیت  رسانه ای، «آلکسا محوری» بود. به دلیل گسترش کمی  و تعدد سایت های اینترنتی، حالا دیگر باید دیده شدن را برجسته می ساختند؛ دقیقا دیده شدن نه خوانده شدن. و اینچنین شد که آلکسا نیز تبدیل به یکی از ملاک های تاثیرگذاری رسانه ها شد!

گفتنی از آلکسامحوری بی شمار است. تا همین میزان می توان گفت که رنک یا رتبه در آلکسا کاملا غیرواقعی است. هر رسانه ای که هزینه بیشتری می کرد و پرداختی های مالی بیشتری را ساماندهی می کرد در آلکسا رتبه بهتری داشت. اینجا بود که جذب مخاطب به هر شکل ممکن جایگزین محتوای فاخر و اثربخش شد. «زرد نگاری» و «آلکسا محوری» عملا رسانه را از وسیله ای برای تاثیر بر افکار عمومی تبدیل به ضد خود کرد  که عملا پس از چند سال مخاطب سرگردان، این نوع رسانه ها را پس زد.

در مجموع می توان گفت، عملا پایان دهه 80 و ابتدای دهه 90 با توجه به تربیت نسل خاص فعالین رسانه ای و موضوع بازدید محوری را می توان به فصل  پایان رسانه های مبتنی بر وب و افول محتوای تاثیرگذار دانست.

3- از سال های 92-93 تا به امروز با گسترش روزافزون اسمارت فون ها و ازدیاد شبکه های اجتماعی و کاهش سن استفاده از تلفن همراه عملا سن استفاده از رسانه نیز کاهش پیدا کرده و از سوی دیگر هر کاربر تلفن همراه نیز خود به عنوان یک فعال رسانه ای مطرح شده است.

اواسط دهه 90 اما با گسترش استفاده از پیام رسان تلگرام و امکاناتی که این پیام رسان در اختیار مخاطب قرار می دهد و بروز پدیده ای به نام کانال های تلگرامی، عملا مخاطب سایت ها و خبرگزاری ها به مقدار زیادی به سمت این کانال ها شیفت پیدا کرده است. هر چند که تلگرام امروز اسماً فیلتر است لکن هنوز عمده اطلاع رسانی از طریق این بستر صورت می گیرد.

با اندکی بررسی می توان مدعی شد که ذائقه کاربران شبکه های اجتماعی با خوراک رسمی داده شده کاملا در تضاد است. همین ذائقه سطحی سبب شده که محتوای زرد در شبکه های اجتماعی بیشترین طرفدار را داشته باشد.(اینکه چرا جامعه به سمت این محتوا گرایش پیدا کرد خود موضوعی مهم است که در این مقال نمی گنجد)

امروز دیگر نه  از روزنامه های تاثیرگذار خبری است و نه حتی از سایت ها و خبرگزاری های موثر نامی برده می شود. روزنامه ها تبدیل شده اند به کاغذهایی!  با یک یا دو تیتر شاخص در صفحه اول که در همین شبکه های اجتماعی بین طیفی خاص دست به دست می شوند. روزنامه هایی با تیراژی بسیار محدود و فروشی محدودتر! و دایره تاثیرگذاری که مشخص نشود، بهتر است!

خبرگزاری و سایت های خبری نیز با توجه به سرعت انتقال پیام در شبکه های اجتماعی نهایتا بعنوان منابع درجه 2 و 3 خبر شناخته می شوند.

از سوی دیگر درهمین کانال ها و شبکه های اجتماعی نبود محتوای مناسب و فاخر و انتشار بیش از حد محتوای تکراری  به شدت دیده می شود.

4- امروز پس از « آلکسا محوری»، «ویو محوری» نوبت به توئیتر و «هشتگ محوری» رسیده است! توئیتر شبکه اجتماعی است که طی سالیان اخیر رشد کمی نسبتا بالایی در بین طبقه ای از کاربران داشته است. در گذشته نه چندان دور تصور بر این بود که توئیتر توان تاثیر بر افکار عمومی را دارد و یا برعکس بگوییم توئیتر بازتاب دهنده افکار عمومی در جامعه بود. ولی امروز این نظریه کاملا رد می شود و هشتگ بودن یا ترند بودن نه تنها هیچ تاثیری بر افکار عمومی ندارد بلکه بعضا در مخالفت با افکار عمومی، هشتگی تولید می شود.
مکانیزم تولید هشتگ و ترند کردن آن این روزها بسته به جیب افراد دارد! بدین مفهوم که هرچه پولدارتر ، ترند کن تر! چه بسا مسائل مهم و محتوای تاثیر گذار در توئیتر و یا هر فضای رسانه ای دیگر از ترند به دور باشد ولی قدرت موج آفرینی بالای آن قابل مقایسه با هشتگ ها نیست.

 هشتگی که با انواع ربات های انسانی بالا و پایین می رود واقعا چه ارزشی دارد و چه تاثیری بر افکار عموم دارد؟ همین الان هشتگ های برتر توئیتر را بررسی کنید میبینید که برای مثال ضدانقلاب چند هشتگ ثابت را درست کرده که با لطایف الحیل هرچند وقت یکبار یکی از این هشتگ ها را بالا می برد که عملا هیچ تاثیری هم بر افکار عمومی ندارد. اگر هر اکانت توئیتر را به مثابه یک رسانه با مدیریت صاحب اکانت بدانیم آن وقت تنها محتواست که می تواند در رقابت رسانه ای حرف اول را بزند نه هشتگ و ترند!

حرف آخر

این رویکرد ها، همان نگاه های نابود کننده است. همان طور که رنک و رتبه خوب در آلکسا  با هزینه بیشتر قابل دسترس بود، خرید بازدید برای پست ها نیز با رقم های مختلف امکان پذیر است؛ همچنین ترند کردن و هشتگ بالا بردن نیز با پول و ربات قابل انجام است!

اگر پستی یک میلیون یا دو میلیون و یا بیشتر بازدید می خورد نشان از آن نیست که این پست را این تعداد جمعیت دیده اند، شاید کمتر از 10 هزار نفر آن را دیده باشند .

اگر در گذشته یک هفته نامه 80 هزار نسخه می فروخت و تقاضا برای افزایش تیراژ داشت تاثیر عینی آن بر مخاطب و جامعه قابل درک بود ولی امروز دیده می شود که یک پست با چند میلیون بازدید و یا یک هشتگ ترند شده در توئیتر هیچ تاثیری حتی بر خود سازنده و تولید کننده آن پست و هشتگ نداشته است.

یکی از علت های این موضوع و بازدید محوری این است که از نسل روزنامه نگاران حرفه ای تربیت شده در دهه 70-80 و پیش از آن که تاثیر بر مخاطب را با یک یادداشت 1000 واژه ای حس کرده اند ، امروز بر مصدر رسانه های جدید نیستند. همان فعالین رسانه ای تربیت شده در دهه 80-90 که سطحی نگری در رسانه را با آلکسا محوری تجربه کرده اند به فعالیت در این شبکه ها روی آورده اند و  «بازدید محوری» و «هشتگ محوری» را تبدیل به وسیله سنجش کرده اند.

مسیر پیش روی این شبه رسانه ها و این نوع فعالیت به اصطلاح رسانه ای اصلا روشن نیست، هم اکنون در لبه تاریکی قرار داریم، شاید در سال های آینده که چندان دور نیست آرزوی روزهای کنونی در فعالیت رسانه ای را داشته باشیم!


مرتبط ها
ارسال نظر
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.

سهم دانشگاه‌ها از تولید ناخالص داخلی کمتر از یک درصد است

تامین ۱۰۰ درصدی انرژی برق از منابع تجدیدپذیر در اسپانیا

رفتارهای عجیب سلبریتی‌ های ایرانی و همسرانشان جلوی دوربین! +عکس

لزوم بهره‌گیری مناسب از پژوهشگاه مواد و انرژی در شرایط کنونی

تعیین نوبت شرکت‌کنندگان مسابقات دارالقرآن امام علی(ع)

همکاری جهاددانشگاهی با شرکت آب منطقه‌ای برای نجات آب قزوین

سرپرست دانشگاه صنعتی شیراز منصوب شد

تولید آب قابل تزریق در موسسه رازی بزودی

دانشمندان به دنبال جلوگیری از روند تضعیف بدن در فضا

عکس: پیرمرد ۹۵ ساله برای بیستمین بار پدر شد

ارائه ۶۰۰ فرصت شغلی در جشنواره کار صدف

امشب آخرین مهلت ثبت‌نام دوره‌های کاردانی فنی‌وحرفه‌ای

انتقاد از باور به شبه‌علمی به‌نام طالع بینی

پاداش باورنکردنی آقای رئیس جمهور به پسربچه ۵ ساله‌! +عکس

اگر نهی از منکر فراموش شود، تمام دستاوردهای جهاد از دست می‌رود

همکاری با آموزش و پرورش برای بررسی کیفیت مدارس

ادامه بارش شهابی اسدی تا ۹ آذر

سرپرستان دانشگاه‌ها امروز تعیین تکلیف می‌شوند

فناوری جدید گوگل برای عکاسی در تاریکی

۱۰ دانشگاه برتر دنیا از حیث آمار استخدام معرفی شدند

آسیب‌ به سر باعث بیماری‌های شدید مغزی می‌شود

ابداع اپلیکیشنی که به بهبود کشاورزی کمک می‌کند

۶۴ مدیر گروه آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تعیین شدند

سند راهبردی دانشگاه پیام نور تدوین شد/ افزایش جذب دانشجو

مجوز ۵۰ مرکز غیرانتفاعی متخلف لغو شد

از حرف تا عمل آقای وزیر برای اعلام زمان تکمیل ظرفیت آزمون استخدامی

وزیر خارجه انگلیس فردا به تهران می آید

اظهارنظر در زیر نتایج جستجوی گوگل ممکن می شود

کم شانس ترین ایموجی های دنیا را بشناسید +عکس

پرچمدار 2019 اچ تی سی با نام دیگری عرضه می‌شود

آشنایی با ویژگی منحصربه‌فرد هواوی Mate 20 Pro +عکس

حاشیه‌ هایی از مراسم ختم سلطان سکه

شوهرم بدون کمک مادرش حتی نمی تواند مسواک بزند!

عکس: «نسیم ادبی» هم به جمع مو قرمزها پیوست!

راز تصادف منجر به مرگ همراهان آقای وزیر

لحظه نجات جوان مهابادی از خودکشی

عکس: مصطفی زمانی با خالکوبی و پوشش متفاوت!

لوکس ترین زندان جهان در ریاض +عکس

تجاوز به دختر جوان افغانستانی در خیابان!

عکس: خودروی زیبای آمریکایی در تهران

عکسی از آیت الله جنتی با لباسی متفاوت

روش اطلاع مردم از «دریافت» بسته حمایتی دولت

به به! آقای خاشقجی و همسر تازه مکشوف +عکس

عکس: قیافه همیشه ثابت خانم مجری!

پاسخ قاطع ایران به سفیر عربستان در سازمان ملل

۱۰ نکته درباره تجارت جدید گوگل

توصیه فعالان بازار به مردم؛ فعلاً خودرو نخرید

سرفصل‌های درسی رشته روانشناسی تربیتی مقطع دکتری مشخص شد

زمان آغاز ثبت‌نام آزمون دکتری

بطحایی: مدارس از ۲۰ روز آینده رتبه‌بندی می‌شوند

ابر‌های شگفت انگیز زادگاه صور فلکی را بیشتر بشناسید

آیا اپل سرانجام کنسول بازی تولید خواهد کرد؟

کنکور باید به صورت متمرکز حذف شود

جایگزین مرحوم نوربخش مشخص شد

جزئیات جلسه محرمانه امروز مجلس

مدارک جعلی که مثل قارچ در اینترنت سبز می‌شوند

بزرگترین خودروساز جهان به جنگ تسلا می رود

افزایش قیمت خودرو‌ در انتظار تایید وزیر صنعت

قانونی برای منع واردات خودرو وجود ندارد

ماراتن پیام‌رسان‌های داخلی به آخر خط رسید

حفاظت و مرمت دیوارنگاره ی صف سلام

آیا سقوط بیت کوین دائمی است؟

اینستاگرام پسورد تعدادی از کاربرانش را فاش کرد

ایالت کالیفرنیا آلوده‌ترین نطقه جهان شد

جشنواره ملی فرهنگ و هنر اقوام ایرانی در دانشگاه شریف برگزار شد

رشته‌های آموزشی جامعه المصطفی به ۴۰۰ رشته ارتقا می‌یابد

افزایش ضریب‌تأثیر نمره آزمون عملی تربیت بدنی در آزمون سراسری

طباطبایی بنیان‌گذار حکمت نوصدرایی است/ عالمی که طرحی نو درانداخت

کنفرانس بین‌المللی نیچه و نیهیلیسم برگزار می شود

تکلیف ۱۱سرپرست دانشگاه فردا روشن می شود

جذب دانشجویان دکتری برای گذراندن فرصت مطالعاتی در پژوهشگاه علوم ورزشی

تشخیص باکتری غذا با نگاه کردن به بسته‌بندی آن

طراحی یک وبسایت برای تشخیص چهره سربازان مفقود شده در جنگ

تغییر ساختار مغز با فوتبال بازی کردن

پرونده دانشجویان ستاره‌دار بسته می‌شود

اولین مسئولی که دارایی خود را اعلام کرد

خرید آیفون ایکس با یک وان پر از سکه! +عکس

انتقام مرگبار دختر فریب خورده با اسید

بررسی ادعای فروش پراید 132 میلیون تومانی در سوریه

عکس: پل عابر پیاده مجهز به سرویس بهداشتی!

ماشین میلیاردی جهانگیری در سفر خوزستان+عکس

خودرویی خاص با پلاک ملی در کشور+ عکس

عکس: جشن تولد بهاره رهنما برای همسرش

رونمایی ازتیبای ۱۴۰ میلیون تومانی!

دستگیری شیطان شوشتر و ۲ همدستش +عکس

خواب رفتن اردوغان در پاریس سوژه شد +عکس

عکس: روناک یونسی در کنار شهردار تورنتو

عکس: پیرمرد ۹۵ ساله برای بیستمین بار پدر شد

«بنیامین» در پشت صحنه مسابقه «گلزار» +عکس

عکس: سلبریتی ها، چکمه پوش شدند!

عکس: پرش باور نکردنی مهناز افشار در پشت صحنه

ماجرای خودروی شخصی وزیر ارتباطات جنجالی شد +عکس

عکس: ماشینی که سردار مومنی سوار شد!

کمیاب ترین رنگ پورشه کاین در ایران +عکس

تولد مژده لواسانی با کیکی متفاوت +عکس

لحظه نجات جوان مهابادی از خودکشی

کلاه گیس ترانه علیدوستی بر سر لیلا حاتمی! +عکس

عکس: جنازه «سلطان سکه» و »سالم» پس از اعدام

سمند شاسی بلند، به زودی ؟ +عکس

سلطان سکه اعدام شد +عکس

اولین تصاویر تکه های بدن خاشقجی +عکس

عکس: سلفی مهناز افشار با گوشی لاکچری و گرانقیمتش

نیمه عریان شدن یک زن در یاسوج

عکس: سلطان سکه در حال نوشتن وصیت نامه

عکس: پوشش عجیب «سحر قریشی» که شبیه پتو است!

حناچی به یک بیماری سخت مبتلا است! +عکس

عکس: تیپ آبی همسر «جواد عزتی»

عکس: بازیگر زن ایرانی در کنار همسر بیمارش

پورشه گران قیمت آقای مجری در تصادف مچاله شد! +عکس

قیافه میلیونرها قبل و بعد از پولدار شدن + تصاویر